Không phải là giải pháp khuyến khích đầu tư tối ưu

Thứ bảy, 06 Tháng mười một 2004, 07:49 GMT+7
  • Khong phai la giai phap khuyen khich dau tu toi uuMột báo cáo trong khuôn khổ Dự án tăng cường năng lực cạnh tranh Việt Nam và công bố ngày 5/11 cho thấy, doanh nghiệp không đánh giá cao các ưu đãi về thuế thu nhập bằng các điều kiện về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực hay cơ hội tiếp cận với nguồn nguyên liệu.

    Khi được hỏi liệu doanh nghiệp có đồng tình với nhận định “Các khoản ưu đãi thuế chỉ ảnh hưởng tới một phần kế hoạch kinh doanh của tôi, nhưng không tác động đến quyết định đầu tư thực tế của tôi”, có tới trên 91% số doanh nghiệp đồng tình, chỉ 6% không đồng tình.

    Cần hoàn thiện môi trường đầu tư

    “Nghiên cứu thực nghiệm ưu đãi đầu tư về thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam” công bố ngày 5/11 do Khoa Kinh tế trường Đại học Quốc gia Tp.HCM phối hợp với Dự án tăng cường năng lực cạnh tranh Việt Nam (VNCI) tiến hành. Bản nghiên cứu này dựa trên mẫu điều tra 140 doanh nghiệp tại 3 tỉnh phía Nam là Tp.HCM, Bình Dương và Tiền Giang. Theo kết quả điều tra về mức độ quan trọng của các yếu tố tác động đến quyết định đầu tư, các doanh nghiệp chỉ xếp yếu tố “Ưu đãi thuê thu nhập” ở vị trí thứ 7. Các yếu tố được doanh nghiệp đánh giá cao là vấn đề cơ sở hạ tầng đảm bảo, khả năng cung ứng nguồn nhân lực tốt, cơ hội tiếp cận với các nguồn nguyên liệu. Thậm chí, các doanh nghiệp còn đánh giá cao về cách cư xử của các quan chức địa phương.

    Khi doanh nghiệp được hỏi “ông bà có thực hiện một khoản đầu tư như cũ không nếu không ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp?”, trung bình khoảng 84% trả lời "có" và "có lẽ có", chỉ 7,1% trả lời sẽ không đầu tư. Điều này, theo PGS TS Nguyễn Thị Cành, chủ nhiệm đề tài, thể hiện ý định đầu tư của doanh nghiệp rất ít bị chi phối bởi ưu đãi thuế. Cho dù doanh nghiệp không được ưu đãi thì doanh nghiệp vẫn tiến hành đầu tư.

    Kết luận này được bà Phạm Chi Lan, thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng đồng tình. Bà Lan cho biết Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng đã tiến hành lấy ý kiến các doanh nghiệp về môi trường kinh doanh và hầu hết ý kiến đều cho rằng, rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp là môi trường đầu tư. "Thậm chí có doanh nghiệp còn nói rằng, họ không cần ưu đãi chỉ cần cơ quan Nhà nước đừng gây khó cho họ", bà Lan nói. Theo bà Lan, việc ưu đãi nhiều về tài chính chưa hẳn đã là hiệu quả nhất. Theo bà, thay vì ưu đãi thuế thu nhập, chúng ta có thể tập trung vào những ưu đãi khác như đẩy nhanh hoàn thuế, ưu đãi doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, phát triển chiến lược, đào tạo... Những ưu đãi này sẽ giúp doanh nghiệp vững vàng hơn, chứ không chỉ là giải quyết vấn đề trước mắt.

    Theo ông Nick Freeman, chuyên gia tư vấn của VNCI, người tham gia thực hiện đề tài nghiên cứu này, chính sách ưu đãi về thuế chỉ là những giải pháp ngắn hạn, mang tính tình thế, không giải quyết được những nhược điểm cơ bản của địa phương. Thậm chí các chính sách ưu đãi thương không đạt hiệu quả cao so với chi phí bỏ ra và làm “méo mó” môi trường đầu tư.

    Doanh nghiệp “mất” bao nhiêu để được ưu đãi?

    Cũng theo ông Nick Freeman, việc ưu đãi thuế chỉ mang lại hiệu quả khi bản thân chế độ thuế cho doanh nghiệp được xây dựng, quản lý và thi hành tốt. Chẳng hạn, nếu các doanh nghiệp báo cáo lợi nhuận thấp hơn thực tế thì nhu cầu được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cũng giảm đi. Cũng theo báo cáo, khoảng 50% doanh nghiệp được hỏi cho rằng chính sách thuế hiện nay là phức tạp và khó hiểu. Khoảng 58% doanh nghiệp cũng cho rằng chính sách thuế được thi hành một cách chủ quan và thiếu nhất quán.


    Báo cáo cũng đã tiến hành khảo sát “hậu trường” việc doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế. Theo đó, việc “chi” để có được Giấy chứng nhận ưu đãi về thuế khác nhau tại các địa phương. Tại Tiền Giang, đa số doanh nghiệp trả lời họ không phải tốn một khoản phí nào hoặc tốn không đáng kể khi làm thủ tục nhận ưu đãi. Tại Bình Dương,  khoảng 15% số doanh nghiệp được hỏi cho biết phải “chi” từ 10-15% khoản tiền được miễn giảm để nhận ưu đãi. Riêng tại Tp.HCM, có tới 30% doanh nghiệp được điều tra ước tính họ phải “chi” từ 5-15 triệu đồng.  Khoảng 10% doanh nghiệp cũng nói họ có thuê dịch vụ trọn gói với mức phí từ 15 đến 30 triệu đồng, tùy thuộc vào loại hình và quy mô doanh nghiệp.

    Ưu đãi có thể làm suy yếu doanh nghiệp

    Ông Nick Freeman cho rằng bên cạnh những tác dụng khuyến khích, biện pháp ưu đãi thuế thu nhập cũng có thể làm “méo mó” môi trường đầu tư. Bản báo cáo đã đưa ra một số cảnh báo những hiện tượng “lách luật” để hưởng ưu đãi thuế. Chẳng hạn doanh nghiệp có thể thiết lập các cơ sở sản xuất vệ tinh mới thay vì đầu tư mở rộng kinh doanh hiện tại để được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập. Doanh nghiệp cũng có thể đăng ký thành lập công ty mới thay cho doanh nghiệp cũ hết thời hạn nhận ưu đãi. Ngoài ra, doanh nghiệp có thể “chuyển lợi nhuận” từ công ty mẹ không được hưởng ưu đãi sang công ty con được hưởng ưu đãi để giảm thu nhập chịu thuế...

    Như vậy, từ khía cạnh khuyến khích, chế độ ưu đãi thuế có thể “vô tình” khuyến khích các doanh nghiệp tự chia nhỏ hay chuyển đổi thành các doanh nghiệp nhỏ hơn. Đây là bất lợi lớn trong điều kiện nền kinh tế mở cửa. Doanh nghiệp nhỏ sẽ có sức cạnh tranh không cao. Một khía cạnh khác cũng được bản báo cáo đề cập là tính phù hợp với các thông lệ quốc tế của việc ưu đãi thuế. Các khoản ưu đãi này có thể bị coi là các khoản trợ cấp chính phủ dành cho doanh nghiệp và như vậy vi phạm các điều ước quốc tế về đối xử quốc gia.

    Nhu Hòa

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Không phải là giải pháp khuyến khích đầu tư tối ưu

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Không phải là giải pháp khuyến khích đầu tư tối ưu bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Khong phai la giai phap khuyen khich dau tu toi uu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Không phải là giải pháp khuyến khích đầu tư tối ưu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ