Không nên ảo tưởng có thể vô hiệu hoá được cạnh tranh

Thứ ba, 05 Tháng sáu 2007, 06:59 GMT+7
  • Khong nen ao tuong co the vo hieu hoa duoc canh tranh
    Toạ đàm Chiến lược Đại dương xanh tại Hà Nội ngày 2/6. Ảnh: HT

    Mặc dù chủ đề của buổi toạ đàm chiến lược Đại dương xanh diễn ra tại Hà Nội cuối tuần qua là "Làm thế nào để tìm khoảng trống của thị trường và vô hiệu hoá cạnh tranh" nhưng theo hầu hết các diễn giả, các DN không thể ảo tưởng rằng có thể vô hiệu hoá được cạnh tranh trong thị trường mới.

    Đại dương xanh là gì?

    Có thể nói, hầu như ở bất kỳ ngành nghề kinh doanh nào, việc cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay ngày càng trở nên gay gắt, khốc liệt; các biện pháp cạnh tranh thông thường và lối tư duy truyền thống trong thị trường đã phân khúc ngày càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

    Trong bối cảnh đó, các học giả Kim và Mauborgne - hai giáo sư tại Viện Insead của Pháp - đã tổng kết các nghiên cứu của họ về một chiến lược phát triển và mở rộng một thị trường trong đó không có cạnh tranh hoặc sự cạnh tranh là không cần thiết mà các công ty có thể khám phá và khai thác. Họ đặt tên cho các thị trường này là "những đại dương xanh" và cuốn sách viết về chiến lược Đại dương xanh đã nhanh chóng trở thành cuốn sách kinh tế bán chạy nhất ở nhiều quốc gia, được dịch ra gần 40 thứ tiếng và phát hành rộng khắp trên thế giới.

    Theo mô tả của Kim và Mauborgne, trước khi có đại dương xanh có đại dương đỏ. Đây là thị trường thông thường, truyền thống, đã bị lấp đầy bởi các đối thủ cạnh tranh và đã được khai thác rất sâu. Trong đại dương đỏ, các ranh giới đã được thiết lập và chấp nhận, quy luật cạnh tranh đều được xác định rõ ràng. Các công ty phải tìm cách vượt trội hơn để chiếm được thị phần lớn hơn trong thị trường. Khi đã có nhiều người nhảy vào thị trường, thị trường này sẽ bị phân khúc ra nhỏ hơn, do đó, khả năng thu lợi nhuận và tăng trưởng sẽ có đi xuống.

    Để thay đổi cục diện này, các chuyên gia cho rằng đại dương xanh là giải pháp duy nhất. Đại dương xanh là những khoảng trống thị trường chưa được khai phá, đầy giá trị tiềm năng, còn vô số cơ hội phát triển hứa hẹn lợi nhuận cao. Trong mô hình đại dương này, sự cạnh tranh là chưa cần thiết, bởi luật chơi chưa được thiết lập.

    Nếu như trong đại dương đỏ, các công ty làm theo một phương pháp thông thường là tìm cách đánh bại đối thủ cạnh tranh thông qua việc tạo dựng một vị thế phòng thủ trong trật tự ngành thì trong đại dương xanh, các công ty theo đuổi chiến lược logic khác biệt: đó là đổi mới giá trị. Đổi mới giá trị được coi là nền tảng của chiến lược đại dương xanh, tức là tạo ra bước đột phá về mặt giá trị, rồi qua đó, mở ra những thị trường mới chưa có cạnh tranh. Yếu tố then chốt trong việc đổi mới giá trị là theo đuổi chiến lược khác biệt hóa và chiến lược chi phí thấp.

    Cha ông ta đã từng áp dụng

    Tại buổi toạ đàm, TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng: "Cuốn sách này nói lên triết lý hiện đại nhưng triết lý ấy đã nằm sâu trong lịch sử VN. Triết lý ấy là chiến thắng mà không cần đánh nhau, nó phản ánh sâu sắc truyền thống của dân tộc VN: lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy trí nhân thay cường bạo, lấy ít thắng nhiều, lấy yếu thắng mạnh...". Ông đã dẫn chứng từ những sự kiện lịch sử như Trần Hưng Đạo đã đánh thắng quân Nguyên vì đã không nghênh chiến mà dùng cọc ở sông Bạch Đằng - công cụ quân Nguyên không có - để đánh tan tàu địch; Quang Trung thắng đoàn kỵ binh của quân Thanh chỉ nhờ 100 thớt voi - điều mà quân Thanh không thể tưởng tượng được và vua Quang Trung đã thắng với một phương pháp mới mà quân địch không ngờ tới; hay như những gì mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã làm ở Điện Biên Phủ...

    Điểm thứ hai mà TS Lê Đăng Doanh nhắc nhở các doanh nhân khi áp dụng chiến lược đại dương xanh, đó là "đừng ảo tưởng rằng cuốn sách này nói rằng không có cạnh tranh. Cuốn sách này nói vẫn có cạnh tranh, nhưng mà đó không phải là cạnh tranh theo kiểu cũ, tức là chấp nhận chiến trường do họ định ra, chấp nhận sản phẩm mà họ đã định sẵn, mà là làm cái khác, đưa ra các cái mới để cho đối thủ hoàn toàn bất ngờ".


    Ông cũng nhấn mạnh, đó là tư tưởng phục vụ con người, nâng cao và mở rộng ra các nhu cầu khác của con người: "Chúng ta hãy nghiên cứu khách hàng, nghiên cứu con người, nghiên cứu cái gì họ đã có, và đưa ra những sản phẩm, những nhu cầu mà họ sẽ được đáp ứng tốt hơn... Kinh tế thị trường là phục vụ con người, rất sòng phẳng là thuận mua vừa bán, ngang giá".

    Ông Doanh cho rằng: "Triết lý mà cuốn sách muốn chia sẻ với chúng ta là: hãy xông vào một cuộc chiến đầy gió bão, nhưng mà đấy là xông vào chốn bình yên, tức là hãy đổi mới. Cho nên, đại dương xanh là thực hiện chính sách đổi mới của chúng ta".

    Không cạnh tranh chưa hẳn là độc quyền

    Cũng tại buổi toạ đàm, các diễn giả đã lấy ví dụ về sự thành công bước đầu của một số DN VN. khi áp dụng chiến lược Đại dương xanh, chẳng hạn Phở 24, dầu gội X-men, Vina Game hay vở cải lương Kim Vân Kiều - trong một nỗ lực đi tìm một hướng đi mới cho cải lương - đã lập kỷ lục với 5.000 khán giả và doanh thu gần 2 tỉ đồng chỉ trong hai đêm diễn.

    Các chuyên gia cho rằng tuy Đại dương xanh chưa có sự cạnh tranh nhưng không có nghĩa là hoàn toàn độc quyền. Trên thực tế, doanh nghiệp vào Đại dương xanh có thể dẫn đầu một thời gian, nhưng đối thủ sau đó có thể bắt chước và tạo ra chuỗi giá trị mới để phá vỡ độc quyền.

    Ông Lý Quý Trung, Giám đốc điều hành tập đoàn Nam An-Phở 24, cho biết đã rất tâm đắc với chỉ dẫn của cuốn sách về việc khi đã vào được Đại dương xanh thì doanh nghiệp phải “bơi” càng xa càng tốt, tức phải cải tiến không ngừng và mở rộng địa bàn hoạt động trước khi đối thủ ra tay. Với riêng Phở 24, ông không lo ngại sự cạnh tranh của các đối thủ đi sau trong nước như Phở Vuông... mà ông e ngại sự cạnh tranh của các tập đoàn quốc tế. Vì thế, nếu không bơi xa thì rất nguy hiểm và khái niệm về một thị trường không có cạnh tranh chỉ mang tính tương đối.

    Vẫn chưa đựng nhiều rủi ro

    Ông Nguyễn Trần Quang - Chủ tịch của Future one thừa nhận, việc theo đuổi chiến lược này cũng gặp phải rất nhiều rủi ro, đôi khi thất bại hoàn toàn bởi đây là sự rủi ro của mô hình mới; đồng thời chiến lược có thể xa rời thực tế nhu cầu của khách hàng.

    Ông Quang nhấn mạnh tới việc phải hiểu đại dương xanh là khơi dậy nhu cầu chưa được đánh thức, chứ không phải là mình nghĩ ra, chế ra một nhu cầu hoàn toàn mới mà người ta lại thích. Nhu cầu đó phải có sẵn trong thị trường, nhưng chưa ai đụng tới, vì thế rủi ro cũng không nhỏ.

    Còn theo TS Lê Đăng Doanh, mặc dù chấp nhận rủi ro, nhưng DN vẫn phải có chiến lược đủ an toàn, tức là rủi ro có tính toán. Ngoài ra, thất bại thì không cái nào giống cái nào và không phải ai cũng biết đến thất bại của người đi trước nên việc sáng tạo và chấp nhận rủi ro mới có thể giúp DN tồn tại và phát triển.

    HT

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Không nên ảo tưởng có thể vô hiệu hoá được cạnh tranh

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Không nên ảo tưởng có thể vô hiệu hoá được cạnh tranh bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Khong nen ao tuong co the vo hieu hoa duoc canh tranh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Không nên ảo tưởng có thể vô hiệu hoá được cạnh tranh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - THỊ TRƯỜNG