Hạn chế đình công: cần hành động từ cả hai phía

Thứ tư, 07 Tháng sáu 2006, 22:22 GMT+7
  • Tranh chấp lao động mà cụ thể là các cuộc đình công xảy ra hồi đầu năm đã trở thành một mối lo ngại lớn của các nhà đầu tư nước ngoài. Trong đề xuất của nhóm chuyên gia về lao động gửi đến Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam mới đây, đình công có thể làm xấu đi hình ảnh và môi trường đầu tư của Việt Nam.

    Đình công, "cú sốc" đối với các nhà đầu tư

    Đại diện nhóm chuyên gia về lao động, bà Bùi Thị Phương đến từ Công ty Luật Baker & McKenzie cho biết, trong nửa đầu năm nay đã có 50 vụ đình công diễn ra, đây là một con số lớn nếu so với tổng số 1.000 vụ đình công diễn ra trên cả nước trong 10 năm qua. Điểm đáng chú ý là có đến 2/3 các cuộc đình công diễn ra tại các doanh nghiệp (DN) đầu tư nước ngoài.

    Han che dinh cong can hanh dong tu ca hai phia
    Các cuộc đình công hiện nay hầu hết đều bị xem là bất hợp pháp.

    Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội, ông Thomas O"Dore cho biết các DN Hoa Kỳ lo ngại bởi một loạt các cuộc đình công có tính bạo động và bất hợp pháp xảy ra ở một số khu công nghiệp phía Nam. Thậm chí, trong một số trường hợp các thiết bị sản xuất có giá trị đã bị phá huỷ. Điều lo ngại còn ở chỗ điều này lặp đi lặp lại từ khu công nghiệp này sang khu công nghiệp khác.

    Ông Thomas O"Dore cũng cho rằng, phản ứng của chính quyền địa phương và lực lượng công an là quá chậm khiến cho các nhà đầu tư cảm thấy không được bảo vệ an toàn.

    Theo đại diện Hiệp hội DN Australia (Auscham) ở Việt Nam, những cuộc đình công lan rộng, kèm theo những tổn hại và bạo lực là mối lo ngại đáng kể cho các thành viên. Điều này tác động xấu đến hình ảnh Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư.

    Theo các nhà đầu tư, đa số các cuộc đình công diễn ra trong thời gian qua đều bất hợp pháp. Theo quy định của Luật Lao động hiện nay, một cuộc đình công phải thực hiện 3 bước là trung gian hoà giải, đàm phán trước khi đi đến bước cuối cùng là đình công. Nhưng đa số các cuộc đình công đều không đi theo quy trình này, nên bị coi là tự phát và bất hợp pháp. Trong khi đó luật chưa có quy trình về giải quyết đình công, cách làm hiện nay chủ yếu theo phương pháp chữa cháy mà chủ yếu là thuyết phục DN đáp ứng yêu cầu của người lao động.

    Theo nhận định của Auscham thì bản chất bất hợp pháp của đình công và sự thiếu vắng các cơ sở pháp lý liên quan đến các cuộc đình công vừa qua đã bộc lộ sự cần thiết phải có cải cách trong hệ thống giải quyết tranh chấp và quan hệ lao động ở Việt Nam.

    Một nguyên nhân khác của các cuộc đình công vừa qua, theo các nhà đầu tư là do việc thay đổi qui định lương tối thiểu một cách đột ngột và không rõ ràng. Các DN không được tham khảo ý kiến về việc tăng lương tối thiếu cho công nhân. Nghị định về mức lương tối thiểu cho người Việt Nam làm việc tại các DN có vốn đầu tư nước ngoài đưa ra một quãng thời gian quá ngắn khiến cho các DN không kịp xoay xở trước khoản biến phí quan trọng nhất trong kinh doanh – phí lao động.

    DN làm đúng sẽ hạn chế đình công

    Trao đổi với các nhà đầu tư về vấn đề này, ông Lê Duy Đồng - Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội cho biết, đình công ở Việt Nam không chỉ xảy ra ở DN đầu tư nước ngoài mà xảy ra ở cả các DN dân doanh và nhà nước. Và trong 15 năm có luật công đoàn mới chỉ 1.000 cuộc đình công so với hơn 13 vạn DN không phải là lớn. Chỉ có điều tỷ lệ này ở DN FDI cao hơn mà thôi.


    Về việc đa số các cuộc đình công đều là bất hợp pháp, ông Đồng thừa nhận các cuộc đình công hiện nay đã số không tuân thủ đúng pháp luật. Nhưng cũng phải hiểu rằng, một trong những yêu cầu để đảm bảo các cuộc đình công đi đúng trình tự là phải có tổ chức công đoàn. Trong khi đó, mới chỉ có 30% các DN FDI có tổ chức công đoàn. Vì vậy, cần có tổ chức công đoàn mới đảm bảo trình tự cho đình công không bị rơi vào bất hợp pháp.

    Bên cạnh đó, trên góc độ phát luật thì xem đây là các cuộc đình công bất hợp pháp nhưng xét dưới góc độ thực tế, đa số các cuộc đình công đều xuất phát từ việc người lao động muốn bảo vệ những quyền lợi thực sự của mình về tiền lương, bảo hiểm xã hội, thời gian và thù lao làm thêm giờ, điều kiện làm việc chưa được đảm bảo...

    Ông Đồng dẫn chứng, rất nhiều DN điều chỉnh tiền lương không phù hợp với tốc độ trượt giá, một số không đảm bảo chế độ về bảo hiểm và thu nhập làm thêm. Đa số các cuộc đình công diễn ra ở TP.HCM, Đồng Nai... nơi tiếp nhận lượng đầu tư lớn, thị trường lao động phát triển... phần lớn lao động ở đây xa nhà, họ đang phải đối mặt với thực tế lương không đảm bảo cuộc sống. Dưới góc độ này, nếu các DN làm đúng pháp luật thì quan hệ lao động sẽ được cải thiện và hạn chế được đình công.

    Một thực tế khác mà chính các nhà đầu tư có thể tự so sánh là đình công thường xảy ra ở các nhà đầu tư châu Á và ít xảy ra ở các nhà đầu tư châu Âu - nơi thường thực hiện các chế độ, pháp luật tốt hơn.

    Về ý kiến cho rằng, việc điều chỉnh lương là nguyên nhân gây đình công và ảnh hưởng đầu tư, ông Đồng cho biết, 16 năm qua, có 3 lần điều chỉnh lương tối thiểu cho khối FDI: năm 1990 là 50 USD, năm 1998 do khủng hoảng giảm xuống 45 USD và mới đây là 55 USD. Đây là mức thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Xét về tổng thể thì tiền lương không phải là yếu tố gây ảnh hưởng đến đầu tư. Trong khi đó lại có tình trạng, là một số nhà đầu tư lấy luôn mức lương tối thiếu quy định làm mức lương trả cho người lao động, hoặc chỉ cao hơn 1 -2 USD để đối phó.

    Chính các nhà đầu tư cũng thừa nhận rằng, bất đồng và nảy sinh tranh chấp giữa lao động và người sử dụng lao động là chuyện vẫn xảy ra. Và qua thực tế thì nhà đầu tư có những mục tiêu của mình, còn người lao động có những yêu cầu rất chính đáng. Nếu hai bên thực hiện đúng quy định thì sẽ hạn chế được đình công.

    • Phước Hà
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Hạn chế đình công: cần hành động từ cả hai phía

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hạn chế đình công: cần hành động từ cả hai phía bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Han che dinh cong can hanh dong tu ca hai phia ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hạn chế đình công: cần hành động từ cả hai phía ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ