Đầu tư sai do... cục bộ, thành tích!

Thứ năm, 11 Tháng mười một 2004, 00:30 GMT+7
  • Những “địa chỉ” lãng phí, thất thoát

    TT - “Không nên quá nhấn mạnh nguyên nhân khách quan mà cần phải thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, yếu kém do chủ quan, do con người gây ra”. Tinh thần này đã được thể hiện rõ nét tại báo cáo kết quả giám sát tình hình qui hoạch, đầu tư; chống lãng phí thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) của đoàn giám sát do Ủy ban thường vụ Quốc hội lập.

    Nguyên nhân số 1: phẩm chất, năng lực cán bộ

    Báo cáo giám sát đã tập trung xoáy sâu vào bốn nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế, yếu kém trong công tác đầu tư XDCB và nhấn mạnh: “Nguyên nhân trực tiếp và trước tiên là ý thức chấp hành pháp luật, kỷ cương, phẩm chất, trình độ, năng lực của cán bộ; công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý dự án đầu tư XDCB”.

    Trong đó, tình trạng thiếu trách nhiệm, không sâu sát thực tế, vì lợi ích cục bộ của ngành, địa phương và vì thành tích đã có những quyết định chủ trương đầu tư sai là nguyên nhân quan trọng gây ra dàn trải, thất thoát, lãng phí không nhỏ, ảnh hưởng về lâu dài. Tuy chưa có số liệu đầy đủ nhưng nhiều chuyên gia cho rằng trong đầu tư và xây dựng, lãng phí ở các khâu do các quyết định không sát, không đúng chiếm khoảng 60-70% tổng số lãng phí, thất thoát. Chưa kể tình trạng cố ý làm sai, vi phạm pháp luật, vụ lợi trong đầu tư XDCB còn diễn ra ở nhiều dự án.

    Lãnh đạo không ít bộ, ngành, địa phương chưa ý thức đầy đủ về những hạn chế, yếu kém của bộ, ngành và địa phương mình trong công tác quản lý đầu tư XDCB. Báo cáo của các bộ, địa phương gửi đoàn giám sát vẫn nặng về thành tích, chưa thẳng thắn nhận thức hết mức độ nghiêm trọng về các sai phạm, thất thoát trong đầu tư XDCB cũng như chưa làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân.

    Nguyên nhân thứ hai: một số ngành, địa phương chưa coi trọng đúng mức công tác qui hoạch, kế hoạch. Tình trạng lập qui hoạch chỉ để có đủ thủ tục xin vốn đầu tư, quyết định kế hoạch đầu tư không chuẩn bị kỹ từ trước vẫn diễn ra phổ biến. Công tác quản lý các dự án đầu tư còn tồn tại nhiều yếu kém trong tất cả các khâu: từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư đến kết thúc đầu tư.

    “Công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán của các cơ quan nhà nước chưa thường xuyên, liên tục (số lượng dự án, công trình được kiểm tra, thanh tra, kiểm toán so với tổng số rất ít); việc xử lý vi phạm thiếu kiên quyết và nghiêm minh; công tác giám sát hiệu quả còn thấp” - đó chính là nguyên nhân thứ ba.

    Nguyên nhân về cơ chế, chính sách, pháp luật đã được xếp xuống vị trí cuối cùng: sự phân công, phân cấp giữa các bộ tổng hợp với các bộ quản lý ngành, giữa bộ quản lý ngành với nhau, giữa bộ với địa phương, giữa các địa phương trong mối quan hệ vùng, lãnh thổ hiện nay chưa rõ ràng, còn chồng chéo, dẫn đến không qui rõ được trách nhiệm của bộ tổng hợp, bộ quản lý ngành và địa phương. Hệ thống pháp luật chưa đầy đủ, đồng bộ, tính pháp lý chưa cao, thiếu chế tài cần thiết... Đoàn giám sát lưu ý: hiệu lực và hiệu quả thực thi pháp luật rất yếu; vẫn có nhiều cá nhân coi thường và vi phạm pháp luật không được xử lý nghiêm và kịp thời.


    Từ năm 2005: phải có chế tài về trách nhiệm cá nhân

    Báo cáo nhấn mạnh việc làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể trong từng khâu như chủ đầu tư, chủ dự án, tư vấn, thiết kế, nhà thầu, thẩm định, nghiệm thu thanh toán, quyết toán. Đặc biệt từ năm 2005 đề nghị có chế tài về trách nhiệm cá nhân và không chấp nhận tình trạng đầu tư dàn trải, không đúng qui hoạch, kế hoạch; tình trạng thực hiện vốn đầu tư XDCB vượt dự toán được giao; kéo dài thời gian thực hiện dự án theo qui định cho từng loại dự án.

    Đoàn giám sát cũng đề nghị Quốc hội yêu cầu Chính phủ rà soát lại toàn bộ qui hoạch bao gồm qui hoạch tổng thể kinh tế - xã hội, qui hoạch ngành, vùng lãnh thổ, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, qui hoạch lĩnh vực, sản phẩm chủ yếu để điều chỉnh, bổ sung gắn với mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Trên cơ sở đó loại bỏ những qui hoạch có tính khả thi thấp, qui hoạch “treo”.

    Mặt khác, Chính phủ cần phân cấp, phân nhiệm cụ thể, rõ ràng gắn với quyền và trách nhiệm trong công tác qui hoạch giữa Bộ Kế hoạch - đầu tư với các bộ quản lý ngành, các tỉnh, thành phố; phải rõ vai trò “nhạc trưởng” của Bộ Kế hoạch - đầu tư và trách nhiệm của các bộ, địa phương.

    Nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách được đoàn giám sát đặt ra theo hướng: đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân bổ vốn đầu tư XDCB thuộc ngân sách nhà nước hiện nay, khắc phục tính bao cấp, xin - cho, phát huy cao yếu tố thị trường trong phân bổ các nguồn lực đầu tư và điều chỉnh cơ cấu đầu tư. Đồng thời xây dựng và thực hiện cơ chế chuyển từ cấp phát ngân sách nhà nước sang vay vốn đầu tư XDCB; nghiệm thu thanh toán theo hình thức chìa khóa trao tay; mở rộng các hình thức BOT, BT, chuyển nhượng quyền quản lý khai thác, hợp vốn để đầu tư trong những trường hợp cho phép... để thu hút vốn đầu tư ngoài nhà nước, giảm sự trông chờ chủ yếu vào nguồn vốn từ ngân sách nhà nước hiện nay.

    ĐÀ TRANG

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Đầu tư sai do... cục bộ, thành tích!

    Nhận xét tin Đầu tư sai do... cục bộ, thành tích!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đầu tư sai do... cục bộ, thành tích! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dau tu sai do cuc bo thanh tich ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đầu tư sai do... cục bộ, thành tích! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ