Cổ phần hóa lại bị "níu"

Thứ tư, 18 Tháng tám 2004, 05:33 GMT+7
  • - Lại thêm một cú ghì, níu kéo tiến trình cổ phần hóa đang xảy ra đối với DN nhà nước, khiến cho Công ty Trang thiết bị y tế TP.HCM (MTS) phải khốn đốn.
    Co phan hoa lai bi niu

    Lâu nay người ta thường nói đến những vướng mắc của việc cổ phần hóa như việc định giá tài sản DN, xác định quyền sở hữu đất đai, sợ mất quyền mất chức...và chính những trục trặc này đã kìm hãm tiến trình cổ phần hóa. Nay người ta lại có chuyện để nói thêm về tiến trình cổ phần hóa mà doanh nghiệp nhà nước MTS đang phải dở khóc dở cười khi không "được phép" chuyển thành công ty cổ phần.

    Chỉ tại ông đại diện nhà nước không được chọn

    Công ty Trang thiết bị Y tế TP.HCM (MTS) đã bị Sở kế hoạch và Đầu tư TP.HCM "treo", chưa cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đã mấy tháng nay, trong khi theo luật định, cơ quan quản lý nhà nước chỉ có tối đa là 15 ngày xem xét.

    Sở dĩ Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM "chần chừ" vì Sở Y tế TP.HCM, cơ quan chủ quản của MTS khiếu nại việc bầu chọn hội đồng quản trị của doanh nghiệp nhà nước đang thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần này.

    Chuyện xảy ra là vì một đại diện nhà nước mà Sở Y tế TP.HCM ủy nhiệm tham gia ứng cử Hội đồng Quản trị của MTS không trúng cử. Ông Trần Việt Trung, một quan chức của Sở Y tế được giao nhiệm vụ sở hữu và quản lý 20% vốn điều lệ 5 tỷ đồng của MTS, một công ty chuyên về sản xuất và bảo trì trang thiết bị cho ngành y và dược. Rất tiếc, ông Trung đã không được các cổ đông tín nhiệm nên không được bầu chọn vào hội đồng quản trị gồm 5 thành viên.

    Kết quả bầu chọn, trong đó hai ứng cử viên bị loại có ông Việt, đã không làm hài lòng Sở Y tế TP.HCM. Giám đốc Sở này, ông Lê Thế Dũng đã phản đối về việc thành lập hội đồng quản trị MTS mà không có cổ đông nhà nước làm thành viên. Theo ông Dũng, việc "loại bỏ" cổ đông nhà nước khỏi hội đồng quản trị sẽ đe dọa việc bảo toàn và phát triển vốn nhà nước góp vào công ty. Từ đó ông giám đốc Sở Y tế đã đề nghị thành phố "treo" giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, không trao cho công ty cổ phần MTS, trừ phi hội đồng quản trị tự loại bỏ một thành viên và thay thế ông Trung, tức đại diện sở hữu duy nhất của nhà nước trong công ty này.

    Để lý giải đề nghị nói trên, giám đốc Sở Y tế nói rằng việc bầu chọn không diễn ra theo đúng qui định, các thành viên mới bầu chọn cũng như một số cổ đông đã cấu kết nhau "sắp xếp" kết quả. Ông Nguyễn Hoàng Phúc, Giám đốc đương thời của MTS đã phủ nhận cáo buộc này của sở y tế và nói rằng việc bầu cử được diễn ra công khai với sự giám sát của đại diện nhiều cơ quan chức năng trong đó có cả Sở Y tế và Ban Đổi mới và Phát triển DN Nhà nước TP.HCM. Ông Phúc cũng nói rằng các thành viên hội đồng quản trị từ chối rút khỏi vị trí mà họ đã được bầu. Các cổ đông cũng từ chối bầu lại Hội đồng quản trị.

    Việc khiếu nại của Sở y tế TP.HCM, cũng như việc Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM không trao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho công ty MTS liệu có đúng với tinh thần của luật pháp ?

    Tròn hay vuông ?

    Co phan hoa lai bi niu

    Trụ sở công ty MTS trên đường Cống Quỳnh. Ảnh: M.Q

    Sự can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước vào tiến trình của DN đang cổ phần hóa để trở thành công ty cổ phần, hoạt động theo luật DN đúng hay sai phải xét đến loại hình của DN này.

    Một quan chức của ban thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM cho biết việc treo giấy phép đối với MTS không đi ngược lại với qui trình thủ tục cấp phép của Luật DN. "Theo Luật DN, cơ quan cấp phép không được từ chối cấp giấy chứng nhận đối vói các tổ chức kinh doanh đúng luật pháp và hội đủ điều kiện. Trong trường hợp này, công ty MTS bị khiếu nại của cơ quan chủ quản vì vậy Sở không thể trao giấy phép", ông giải thích. Theo quan chức này, một DN được công nhận là một pháp nhân khi được cấp giấy phép kinh doanh; hay nói cách khác MTS chưa phải là công ty cổ phần khi chưa hoàn tất những giai đoạn chuyển đổi cần thiết, thay vào đó MTS vẫn còn là DN nhà nước nên cơ quan chủ quản vẫn có quyền đối với công ty này.

    Luật sư Nguyễn Ngọc Bích cũng cho rằng MTS vẫn là DN nhà nước vì quá trình chuyển đổi chưa thực sự hoàn tất và ông gọi đó là sự "quá độ" giữa DN nhà nước và công ty cổ phần. Ông ví việc chuyển đổi của MTS từ DN nhà nước sang công ty cổ phần như việc chuyển hình tròn sang hình vuông. "Trong giai đoạn hiện nay MTS chưa "vuông", dẫu rằng đã hoàn tất việc bán cổ phần cho công chúng và bầu chọn hội đồng quản trị mới, thì chưa thể nói là hoạt động theo luật DN và nhà nước không có quyền can thiệp vào hoạt động của công ty. Thay vào đó tôi nghĩ rằng luật DN nhà nước vẫn còn chi phối MTS đến khi họ có được giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh với pháp nhân mới là công ty cổ phần", ông lý giải. Ông nói rằng rất ủng hộ Luật DN nhưng Luật DN nhà nước vẫn phải được tôn trọng và cơ quan chủ quản có quyền can thiệp vào hoạt động của DN nhà nước mà mình quản lý kể cả việc sắp xếp thành viên trong hội đồng quản trị.


    Trong khi đó ông Nguyễn Đình Cung, Trưởng ban Chính sách Kinh tế Vĩ mô thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương, cho rằng việc "treo" hay từ chối trao giấy phép cho MTS của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM là không đúng. Ông nói rằng một tổ chức hội đủ điều kiện thành lập với các thành phần cần thiết về danh sách cổ đông sáng lập, hội đồng quản trị, thành viên...là đủ cơ sở để cấp giấy phép đăng ký kinh doanh. "Còn việc các cổ đông không đồng ý ai, hay bầu chọn ai là chuyện nội bộ của công ty. Cơ quan quản lý nhà nước không thể dựa vào khiếu nại nào đó để chần chừ hoặc treo giấy phép. Đó là trái pháp luật", ông Cung phát biểu.

    Ông Cung cũng là thư ký Tổ Công tác Thi hành Luật DN của Chính phủ. Ông còn nói thêm rằng cổ đông nhà nước trong MTS, với tỷ lệ nắm giữ 20% cổ phiếu trong công ty, thì cũng chỉ như những cổ đông khác.Theo ông Cung, MTS không còn là DN nhà nước mà là công ty cổ phần nên không thể nói là cơ quan chủ quản có quyền can thiệp vào hoạt động của công ty.

    Cùng với quan điểm này, ông Cao Bá Khoát, chuyên gia kinh tế cũng phản đối việc chần chừ, không trao giấy phép đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM.

    Ông Khoát từng là thành viên Tổ Công tác Thi hành Luật DN của Chính phủ. Ông nói rằng bầu hội đồng quản trị là quyền của DN chứ không phải của nhà nước. Theo ông Khoát, khi việc thành lập công ty cổ phần của MTS đúng với tinh thần của Luật DN mà trong đó việc tổ chức đại hội cổ đông và bầu chọn hội đồng quản trị không vi phạm và được thừa nhận thì không có lý do gì cơ quan nhà nước phản đối việc chuyển thành công ty cổ phần của MTS. "Nếu cổ đông nhà nước không đồng ý với việc bầu chọn thành viên hội đồng quản trị thì cứ việc khiếu kiện ra tòa, hoặc chuyển nhượng cổ phần cho cổ đông khác", ông Khoát nói. Ông cũng nói thêm rằng thành phố đã quyết định cho MTS cổ phần hóa, tức đồng ý chuyển sang công ty cổ phần thì không thể nói là DN nhà nước. Hơn nữa mọi thủ tục cần thiết cho tiến trình chuyển đổi đã hoàn tất, chỉ còn chờ cơ quan chức năng công nhận nên không vì điều đó mà phủ nhận pháp nhân công ty cổ phần của MTS.

    Bị "kết án treo"

    Cho dù vuông hay tròn, nhà nước có quyền can thiệp hay không thì tình trạng "giam lỏng" MTS đã thực sự ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty.

    Ông Phúc, Giám đốc MTS, cho biết từ một năm nay công ty không thể triển khai các dự án mà công ty đã lên kế hoạch thực hiện sau khi hoàn tất đại hội cổ đông. Tình trạng sút giảm trong kinh doanh là không trách khỏi, bởi cái tâm lý như bị "kết án treo". "Nhiều đối tác và bạn hàng đã đặt nghi vấn đối với MTS, họ thắc mắc phải chăng công ty đang có vấn đề về tài chính khiến cho việc cổ phần hóa không thể hoàn tất", ông Phúc tâm sự. Ông nói rằng công ty luôn giới thiệu với các bạn hàng trong nước và nước ngoài về việc chuyển đổi sở hữu của công ty và được họ ủng hộ. Trong lời giới thiệu, công ty cho biết sẽ hoàn tất việc cổ phần hóa trong năm 2003 và đưa ra một số dự án kêu gọi đầu tư. "Nhưng cho đến nay việc chuyển đổi không xong thì làm sao kêu gọi đầu tư; mà nay có tiếp tục kêu gọi thì liệu các nhà đầu tư có còn ủng hộ chúng tôi không khi mà họ không còn niềm tin ".

    Ông Phúc kể có ít nhất hai công ty chuyên về trang thiết bị y dược của Mỹ và Pháp đã thay đổi kế hoạch làm ăn với công ty vì không thể chờ đợi MTS cũng như không còn tin tưởng vào kế hoạch cổ phần hóa của công ty. Đặc biệt hơn là nếu làm ăn với MTS thì họ hợp tác với MTS sẽ với pháp nhân gì, nhà nước hay công ty cổ phần? Không những thế, MTS không thể tham gia vào các dự án thầu cung cấp thiết bị cho các cơ sở y tế và bệnh viện như các nhà cung cấp khác.

    MTS, tiền thân là một trạm bảo trì, chuyên sản xuất và kinh doanh các trang thiết bị ngành dược và y. Với doanh thu đạt trên 50 tỷ đồng mỗi năm và lợi nhuận từ 1,4-1,7 tỷ đồng, MTS được xem là công ty nhà nước kinh doanh hiệu quả. Tuy nhiên theo ông Phúc năm nay doanh thu và lợi nhuận của công ty sẽ giảm 50% so với năm trước, ngoài yếu tố chi phí tăng cao còn do nguyên nhân công ty bị "treo".

    Không chỉ có khách hàng mất niềm tin mà các cổ đông và người lao động cũng bất an trước tiến trình cổ phần hóa của MTS. Theo báo cáo của MTS, có nhiều cổ đông đề nghị rút vốn khỏi công ty vì không đủ kiên nhẫn để chờ đợi. Cùng với việc đòi tiền, các cổ đông yêu cầu công ty phải giải quyết lợi tức đối với cổ phần mà họ sở hữu trong một năm qua. Hôm 15/8 Hội đồng quản trị MTS đã phải chi trên 200 triệu đồng để thanh toán lãi cho cổ đông theo tỷ suất ngân hàng nhằm trấn an họ.

    • Minh Quang

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Cổ phần hóa lại bị "níu"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cổ phần hóa lại bị "níu" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Co phan hoa lai bi niu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cổ phần hóa lại bị "níu" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ