Cổ phần hóa: Không thể cứ dùng dằng...

Thứ hai, 17 Tháng năm 2004, 06:00 GMT+7
  • Co phan hoa Khong the cu dung dang
    Công ty cổ phần XNK Nam Á có vốn điều lệ 8 tỉ đồng, Nhà nước đã giữ lại trên 58%- Ảnh: T.V.nghi

    Vấn đề “Nhà nước có nên giữ cổ phần chi phối ở những doanh nghiệp nhà nước (DNNN) cổ phần hóa” do luật gia Cao Bá Khoát đặt ra (xem TS ngày 8-5) đã nhận được nhiều ý kiến từ nhà đầu tư, nhà quản lý...

    Đa số cùng nhận định đã đến lúc phải cổ phần hóa dứt khoát hơn, Nhà nước không nên "ôm" quá nhiều cổ phần chi phối...

    * Ông L.T. (Công ty AC): Không dám mua cổ phần!

    Công ty AC là nhà đầu tư cổ phần với mong muốn thu lợi nhuận từ hoạt động này. Chúng tôi đã mua cổ phần của nhiều ngân hàng và DNNN cổ phần hóa (CPH). Gần đây nhất chúng tôi đã tham gia đấu giá và mua được cổ phần của Garmex Saigon và Công ty thương mại dịch vụ Bạch Đằng với giá cao hơn giá sàn vài chục phần trăm. Tuy nhiên, hoạt động đầu tư này đã phải chựng lại cả năm nay.

    Chúng tôi không dám mua cổ phần, mặc dù vẫn có nhiều DN CPH thuộc diện kinh doanh tốt và cổ phần hứa hẹn sẽ mang lại lợi nhuận khá đang chào bán cổ phần. Lý do là ở các DN này Nhà nước giữ lại trên 51% cổ phần. Theo thông lệ quốc tế, DN mà Nhà nước giữ trên 50% cổ phần thì vẫn là DNNN và vẫn quản lý theo cung cách cũ. Đây là điều mà các nhà đầu tư cổ phần như chúng tôi cảm thấy không yên tâm.

    * Ông Lê Quang Hùng (chủ tịch hội đồng quản trị Công ty cổ phần Garmex Saigon): Giữ cổ phần chi phối thì vẫn là... Nhà nước!

    Khi Garmex Saigon tiến hành CPH, một số nhà đầu tư có ý định mua cổ phần của công ty đã nói thẳng là nếu Nhà nước giữ cổ phần chi phối thì họ sẽ không tham gia. Họ nói họ không muốn “chia lỗ với Nhà nước” khi bỏ tiền đầu tư vào một công ty cổ phần mà thực chất vẫn là DNNN. May mắn là cuối cùng TP cũng cho phép Garmex Saigon CPH với cơ cấu Nhà nước chỉ giữ 10% vốn. Nhờ đó công ty đã nhanh chóng bán hết số cổ phần cần bán ra ngoài với mức giá khá cao: 132.000 đồng/cổ phần, giúp Nhà nước thu thêm được hơn 1 tỉ đồng.

    Ở TP.HCM, trong năm 2003 - thời điểm áp dụng chỉ thị 01- có 19/36 DN CPH mà Nhà nước giữ ít nhất là 51% cổ phần khi bán cổ phần lần đầu. Tất cả DN này đều không thuộc diện Nhà nước giữ cổ phần chi phối vì hoạt động trong các lĩnh vực như sản xuất giày dép, mỹ phẩm, xe máy, kinh doanh nhà, vật tư tổng hợp...

    Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp DNNN của TP.HCM đến 2005, trong số 117 DN thuộc diện CPH có đến 30 DN thuộc diện Nhà nước giữ cổ phần chi phối và 48 DN thuộc diện Nhà nước giữ ít nhất 51% cổ phần khi bán cổ phần lần đầu (chiếm tỉ lệ 66%).

    (Nguồn: Ban đổi mới quản lý DN TP.HCM)


    Nếu so sánh hai kiểu quản lý của DNNN và DN cổ phần sẽ thấy các nhà đầu tư có lý khi ngại đầu tư vốn vào các công ty cổ phần mà Nhà nước vẫn giữ cổ phần chi phối (thực chất vẫn quản lý theo kiểu DNNN). DNNN rất khó chủ động, vì hầu hết các quyết sách lớn về đầu tư, lĩnh vực kinh doanh, nhân sự cấp cao... đều phải xin phép cấp trên và phải chờ đợi phê duyệt mới được thực hiện. Trong khi đó ở công ty cổ phần, hội đồng quản trị có thể tự quyết định được các vấn đề này nên công ty thường giải quyết vấn đề kịp thời và không bỏ lỡ các cơ hội kinh doanh.

    * Ông Trần Ngọc Phượng (phó Ban đổi mới quản lý DN TP.HCM): Sẽ có thay đổi!

    Có ba cản trở lớn từ qui định “Nhà nước giữ cổ phần chi phối ở các DN CPH thuộc diện có vốn trên 5 tỉ đồng và sản xuất kinh doanh có lãi” đối với tiến trình CPH.

    Thứ nhất, DN CPH mà Nhà nước giữ vốn từ 51% trở lên vẫn là thành viên của các tổng công ty, nghĩa là vẫn phải do tổng công ty quyết định về phương hướng hoạt động, điều lệ và nhân sự, cho nên cơ chế quản lý xem như không thay đổi bao nhiêu so với trước khi CPH và điều này rõ ràng không hấp dẫn nhà đầu tư bên ngoài.

    Thứ hai, diện DNNN có mức vốn trên 5 tỉ đồng và sản xuất kinh doanh có lãi (kể cả với mức lãi rất thấp) rất nhiều, như vậy vô tình Nhà nước vẫn “ôm” số lớn DN mặc dù đã CPH, và điều này rõ ràng mâu thuẫn với chủ trương là phải đẩy mạnh CPH để giảm gánh nặng về DNNN.

    Thứ ba, do Nhà nước giữ phần lớn cổ phần, cộng với cổ phần bán ưu đãi cho cán bộ nhân viên DN nên lượng cổ phần bán ra công chúng bên ngoài sẽ quá ít (TP.HCM năm 2003 đã CPH 36 DN nhưng tỉ lệ cổ phần bán ra ngoài chỉ chiếm 14,5%), điều này rõ ràng không thực hiện được mục tiêu huy động vốn lẫn chất xám trong dân để phát triển DN sau khi CPH.

    Xuất phát của qui định “Nhà nước giữ cổ phần chi phối...” là do việc định giá DN khi CPH vừa qua bị cho là thấp, gây thất thoát tài sản. Nhà nước phải chọn bước đi thận trọng là chỉ bán số lượng nhỏ cổ phần ra ngoài trong lần bán đầu tiên (khi CPH). Tuy nhiên, hiện đang có chủ trương sửa đổi qui định này.

    Nghị định về tiêu chí DNNN đang được dự thảo sửa đổi theo hướng Nhà nước chỉ giữ lại DN ở những lĩnh vực thiết yếu chứ không tràn lan như hiện nay. Bên cạnh đó, nỗi lo về việc định giá thất gây thất thoát tài sản cũng sẽ được giải quyết theo hướng tổ chức bán đấu giá toàn bộ cổ phần của DN khi CPH, kể cả cổ phần bán trong nội bộ DN.

    NG.T. ghi

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Cổ phần hóa: Không thể cứ dùng dằng...

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cổ phần hóa: Không thể cứ dùng dằng... bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Co phan hoa Khong the cu dung dang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cổ phần hóa: Không thể cứ dùng dằng... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ