Bưu điện làm dịch vụ thanh toán, tại sao không?

Thứ năm, 17 Tháng sáu 2004, 22:13 GMT+7
  • Bất cứ thanh toán cái gì, từ tiền điện, nước, gas, tiền phạt xe, tiền nhà, các loại thuế, điện thoại, bảo hiểm... tất tần tật, cuối tháng người dân chỉ đến một nơi là bưu điện để thanh toán mọi khoản - Ước mơ đó còn quá xa với đối với dân Việt Nam mặc dù các nước khác đã làm rất lâu rồi.
    Buu dien lam dich vu thanh toan tai sao khong

    Bưu điện đủ sức để làm được chức năng thanh toán các dịch vụ hàng ngày.

    Đây cũng là mong muốn lớn nhất của Công ty Dịch vụ tiết kiệm bưu điện (VPSC) với mục đích góp phần cùng ngành ngân hàng đẩy nhanh hoạt động thanh toán, giảm chi phí cho xã hội, tăng tốc độ luân chuyển vốn trong nền kinh tế. Nhưng lĩnh vực còn bỏ ngỏ này cũng đang là đích nhắm tới của các ngân hàng có ""máu mặt"".

    Bưu điện có ưu thế nhất, nhưng gặp khó...

    VPSC hiện trực thuộc Tổng công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam, được thành lập từ năm 1999. Sinh sau đẻ muộn và chủ yếu nhận những món tiền gửi nhỏ lẻ trong dân cư, nhưng VPSC phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng đứng vào top 10 các tổ chức tín dụng thu hút vốn lớn nhất.

    Bà Cao Thị Hoài Đức, Phó giám đốc của VPSC cho biết, tiết kiệm bưu điện (TKBĐ) sau 5 năm ra đời đã có hơn 1 triệu tài khoản và mạng lưới 719 bưu cục trong cả nước. ""Chúng tôi hoàn toàn đủ sức để làm được chức năng thanh toán dịch vụ gia đình (điện, nước, điện thoại, internet, gas, thuế...)"", bà Đức khẳng định.

    Tuy nhiên, theo Nghị định 64 của Chính phủ về cấp phép cho các tổ chức và cá nhân làm dịch vụ thanh toán, thì ""các tổ chức không phải ngân hàng phải được sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước"". Năm ngoái, TKBĐ đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho phép được thực hiện dịch vụ thanh toán hộ (thu hộ và chi hộ). Nhưng Ngân hàng chỉ cho phép thực hiện dịch vụ này đối với các tài khoản cá nhân của TKBĐ trong cùng hệ thống. Việc Ngân hàng từ chối thẳng thừng khiến người dân và một số DN lớn đang trông chờ vào việc ra đời dịch vụ thu chi hộ của Bưu điện không tránh khỏi thất vọng.

    Lý do mà Vụ Các ngân hàng - Ngân hàng Nhà nước đưa ra hết sức bất ngờ: ""Việc TKBĐ cung ứng các dịch vụ này không thực sự cần thiết và không liên quan chặt chẽ đến nhiệm vụ huy động vốn của đơn vị này"", bất chấp sự mong mỏi của mọi người dân. Ngân hàng cũng giải thích rằng chức năng của tiết kiệm bưu điện mới chỉ là thu hút vốn chứ chưa thích hợp với việc thanh toán hộ.

    Bà Đức cho biết, hiện TKBĐ đang đề nghị Chính phủ bổ sung thêm chức năng làm dịch vụ thanh toán. "Khi Chính phủ đồng ý thì sang năm chúng tôi có thể tiến hành được dịch vụ thanh toán hộ""- bà Đức nói. Cũng theo bà Đức, việc bưu điện được phép thu chi hộ khách hàng không ảnh hưởng đến nguồn vốn trong dân mà còn thuận lợi hơn rất nhiều cho toàn xã hội cũng như luân chuyển nhanh nguồn vốn, tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho nhân dân cũng như cho Nhà nước.

    Nhưng lại thêm một khó khăn lớn nữa, Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đã không đồng ý với những đề nghị cho phép bưu điện được làm dịch vụ thanh toán.

    Theo giải thích của UBTV QH, dịch vụ thanh toán theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng là việc cung ứng dịch vụ thanh toán cho toàn bộ nền kinh tế, cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi tổ chức, cá nhân và chỉ được thực hiện trên cơ sở là một tổ chức tín dụng; trong khi đó TKBĐ không phải là một tổ chức tín dụng.

    Bà Đức cho biết, nếu được phép thu chi hộ khách hàng, dự kiến TKBĐ sẽ triển khai bằng cách phát hành thẻ POS (Point of sale) và thanh toán bằng hình thức dùng các máy POS tại bưu điện.

    Buu dien lam dich vu thanh toan tai sao khong

    Tiết kiệm bưu điện chỉ được thực hiện một số nghiệp vụ thanh toán.

    Theo tiến trình phát triển, Ngân hàng Nhà nước chắc chắn sẽ không thể ""ôm"" mãi thị trường mà không cấp phép các dịch vụ thanh toán cho TKBĐ. Chính vì thế nên hiện TKBĐ vẫn tiến hành thử nghiệm cung ứng các dịch vụ thu chi hộ, chủ yếu cho các đơn vị trong ngành ở Hà Nội, TP.HCM, Quảng Ninh. ""Chúng tôi vẫn chuẩn bị cung ứng các dịch vụ này bởi vì sẽ đến lúc những người có trọng trách trong ngành ngân hàng nhận ra rằng điều đó có lợi cho nền kinh tế, cho người dân và cộng đồng DN"", một lãnh đạo của TKBĐ khẳng định.

    Để chứng minh cho điều đó, Công ty Tin học (Netsoft) thuộc Bưu điện TP.HCM vừa qua đã đưa dịch vụ Netbilling vào sử dụng, cho phép người sử dụng theo dõi, thanh toán, liên lạc với nhà cung cấp đối với các loại cước phí như Internet, điện thoại, bảo hiểm, điện nước... trực tuyến thông qua mạng Internet và NetCenter.

    Tính đến hiện tại, Bưu điện vẫn là đơn vị có nhiều ưu thế nhất trong việc thu gom các loại hình thanh toán hộ vào một mối bởi ngành này đã có sẵn các dịch vụ điện thoại, internet. Thêm nữa, Bưu điện cũng có hệ thống mạng lưới chi nhánh rộng hơn mọi ngân hàng, vươn đến tất cả những vùng sâu vùng xa với hơn 13.000 điểm phục vụ các dịch vụ bưu chính - viễn thông. 93% trong tổng số 8.826 xã trong cả nước, trong đó 100% số xã ở vùng đồng bằng và trung du, 78,8% số xã ở vùng núi cao, biên giới đã có máy điện thoại. Tổng số điện thoại hiện đạt 8 triệu máy trong cả nước (9,94 máy/100 dân).


    ... các ngân hàng ráo riết giành phần

    Nhận thấy thị trường thanh toán hộ đang trống trải, nhu cầu của người dân còn rất lớn, các ngân hàng trong những năm gần đây ráo riết khai phá thị trường này. Tuy nhiên, vì mạnh ai nấy chạy, thiếu đồng bộ nên xảy ra tình trạng ngân hàng này thanh toán được tiền bảo hiểm thì lại không chi trả được tiền điện, có ngân hàng chi trả được tiền điện thoại lại không thanh toán được tiền nước...

    Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB) và Bưu điện TP.HCM đầu năm đã quảng cáo rầm rộ dịch vụ thanh toán cước điện thoại qua hệ thống ATM bởi họ không muốn mất đi lợi thế hơn 120.000 tài khoản cá nhân đã được mở tại ngân hàng này. Tuy nhiên, hiện các khách hàng của VCB cũng chỉ thanh toán qua ATM được cước phí điện thoại, phí bảo hiểm Prudential và AIA . Số lượng máy ATM của VCB tại TP.HCM lại không nhiều mà dịch vụ thu phí cũng ""chỉ áp dụng tại một số địa bàn"".

    Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cũng vừa triển khai dịch vụ tổng đài 247 nhằm cung cấp các dịch vụ tư vấn và thanh toán qua điện thoại cho khách hàng. Khách hàng có thể thanh toán, chuyển khoản qua tổng đài các dịch vụ như tiền điện, tiền nước, điện thoại, cước internet, phí bảo hiểm, đăng ký làm thẻ ACB Visa Electron, ACB MasterCard Electron qua điện thoại.

    Còn Ngân hàng Đông Á cũng ráo riết chạy đua bằng cách nhận thanh toán qua ngân hàng các khoản phí tiền điện, nước, điện thoại cho khách hàng theo kiểu ""cổ điển"": In ba phiếu thu để nhận tiền đầu vào. Sau đó in thêm hai ủy nhiệm chi để khách hàng ủy quyền cho Ngân hàng thanh toán các khoản tiền điện, nước, điện thoại. Rồi lên bảng liệt kê thanh toán bù trừ để trả tiền cho từng cơ quan ở những ngân hàng khác nhau.

    Các ngân hàng còn lại cũng đã và đang hiện đại hóa hoạt động bằng cách trang bị hàng loạt thiết bị đắt tiền.

    ... chỉ người dân là thiệt

    Trên báo chí, Công ty Điện lực TP.HCM cho biết, hiện có khoảng 30% khách hàng thanh toán tiền điện qua ngân hàng song đối tượng chủ yếu chỉ là các cơ quan, tập thể, gần như không có cá nhân. Ngành điện, nước... đều rất muốn đẩy mạnh việc thanh toán hộ để giảm bớt việc thu tiền mặt. Chỉ riêng ngành điện ở TP.HCM hiện đang phải ""nuôi"" khoảng 400 người chỉ để đi thu tiền điện...

    Như vậy, nếu phối hợp tốt và tập trung việc triển khai thu chi hộ vào một mối, các DN, bưu điện, điện lực... đều có lợi. Các ngành liên quan có thể giảm nhiều loại chi phí, qua đó giảm giá thành, hạ giá bán điện, nước, điện thoại... giúp người dân giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh của DN.

    Trên thế giới, những nước có cơ sở hạ tầng thông tin phát triển (Nhật Bản, Singapore, Malaysia...) đã ứng dụng rất thành công thanh toán hộ trong kinh doanh bưu chính.

    Nhìn nhận một cách khách quan, cơ sở hạ tầng cho thanh toán hộ ở Việt Nam mới chỉ bắt đầu vì hệ thống thanh toán cả ngân hàng lần bưu điện đều chưa phát triển mạnh, cơ sở pháp lý cho hoạt động này gần như chưa có. Mục tiêu của ngành Bưu chính - Viễn thông trong 10 năm tới là phải đạt trình độ ngang tầm các nước trong khu vực, trong đó có mục tiêu quan trọng là tiếp cận và tham gia vào lĩnh vực thu chi hộ.

    Trong thời gian chờ đợi đó, việc thu các loại cước phí của người dân vẫn do các DN trực tiếp làm, và phải sử dụng một đội ngũ hàng ngàn nhân viên đi thu tiền từng hộ gia đình trong khắp các thành phố lớn. Ấy là chưa kể đến việc, khi đội quân này, vì nhiều lý do, không thu được tiền, thì người dân chỉ có nước chạy dáo dác khắp nơi, đến Điện lực để trả tiền điện, đến bưu điện trả tiền điện thoại, đến Cấp nước trả tiền nước, đến phường để đóng thuế nhà đất, đến kho bạc nộp tiền phạt vi phạm giao thông, và mai mốt chắc phải đến cả cơ quan thuế đóng thuế thu nhập cá nhân...

    • Hồng Phúc
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Bưu điện làm dịch vụ thanh toán, tại sao không?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bưu điện làm dịch vụ thanh toán, tại sao không? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Buu dien lam dich vu thanh toan tai sao khong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bưu điện làm dịch vụ thanh toán, tại sao không? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - THỊ TRƯỜNG