Trường robot - các học sinh "đầu sắt"

Thứ tư, 09 Tháng hai 2005, 17:20 GMT+7
  • Bản giao hưởng Người và Máy

    Truong robot cac hoc sinh dau sat
    Asimo đang giao lưu với con người
    Việc học hành của robot có thể xem là tất yếu vì cho đến nay, theo nhận xét của chuyên gia hàng đầu về trí thông minh nhân tạo Marvin Minsky của MIT: “Robot chỉ làm được những gì đã được lập trình sẵn. Khá nhất là iRobot thì chỉ là một cái máy hút bụi”. Và không chỉ có robot mới phải học mà chính con người cũng phải học lại từ robot không ít điều thú vị...

    “Đầu sắt” nhưng không... cứng đầu!

    Nằm ẩn trong khuôn viên Đại học Hertfordshire, Anh có một trường học thuộc loại độc đáo nhất thế giới: tất cả học sinh của trường này đều là... robot. Cuộc nghiên cứu này không chỉ giúp phát triển tạo ra thế hệ robot thông minh hơn mà còn hướng đến xây dựng bộ qui tắc ứng xử xã hội giữa người và máy. Chương trình này là một phần trong dự án robot Cogniron của Liên minh châu Âu. Các khóa đào tạo này được tiến hành âm thầm trong nhiều tháng qua tại khoa khoa học máy tính của trường đại học này.

    Theo nữ giáo sư Kerstin Dautenhahn, trưởng nhóm thực hiện chương trình đào tạo robot: “Chúng tôi muốn robot có cách hành xử như con người và không giống như các robot khác”. Các robot được học những gì tại trường? Câu trả lời nghe có vẻ bất ngờ: chơi game, chủ yếu là các loại game xếp hình. Các nhà nghiên cứu cho biết sau khi “tốt nghiệp”, với các kỹ năng giao tiếp học được, robot sẽ biết cách phản ứng linh hoạt với nhiều tình huống trong xã hội chứ không hành động một cách máy móc như... người máy.

    Bà Dautenhahn nhấn mạnh: “Sứ mạng của họ là đào tạo ra những robot biết tôn trọng con người, biết cách hành xử với con người”. Tóm lại, các học trò “đầu sắt” (theo nghĩa đen) này sẽ biết phân biệt trong giao tiếp thành hai dạng: robot-robot và robotcon người. Đây là điểm khác biệt lớn với thế hệ robot tiền bối vốn xem tất cả những gì giao tiếp với chúng đều là người máy như chúng. Tín hiệu vui từ trường đào tạo này là các học sinh “đầu sắt” này lại tiếp thu tốt những gì được dạy. Tại cuộc ra mắt thử nghiệm kết quả đào tạo tại Bảo tàng Khoa học Anh hồi cuối năm 2004, một “học sinh” của trường đã giao tiếp với một nhóm thiếu nhi. Robot này đã tiến đến nhóm các học sinh bắt tay...

    Robot này còn biết dùng tay để chỉ và nhìn (chuyển động camera) thẳng vào người mà nó trò chuyện. Không chỉ có vậy, học sinh - robot còn biết hướng dẫn các học sinh - con người cách chơi game bằng giọng nói và cả chơi nhạc nữa.

    Asimo học chạy

    Rời xứ sở sương mù sang đất nước mặt trời mọc, bạn sẽ gặp một “học sinh” robot dễ thương khác đang cần cù ngày ngày tập... chạy, dù chỉ với tốc 3km/giờ. Đó là chương trình đào tạo mới nhất dành cho học trò robot này, nâng cấp từ các khóa đào tạo bước đi, đi lên cầu thang và bắt tay, chào hỏi... vốn đã là “nghề của chàng”.

    Anh chàng (không rõ vì sao lại không phải là cô nàng nhỉ?) này chính là robot cực kỳ nổi tiếng: Asimo. Có thể nói không ngoa, Asimo gần như là một đại sứ đặc biệt của Hãng Honda: đi “công du” khắp thế giới, đến đâu cũng được nồng nhiệt đón tiếp, đặc biệt là các em thiếu nhi, và được gặp gỡ bắt tay với không ít nguyên thủ quốc gia. Thậm chí hồi tháng 8-2003, Asimo còn được tháp tùng với tư cách đại sứ thiện chí trong chuyến công du của thủ tướng Nhật đến Cộng hòa Czech.

    Nếu cần nói thêm thì đó là khả năng ngoại ngữ của chàng Asimo rất siêu: đến nước nào anh ta giao tiếp bằng tiếng của nước đó, trong đó có cả tiếng Việt trong chuyến đến VN hồi tháng 4-2004. Chàng học sinh Asimo thuộc thế hệ mới, được xem là thon thả hơn với chiều cao 130cm, cao hơn 10cm so với thế hệ trước, đồng thời “tăng cân” được 2kg. Thành tích học tập của Asimo cũng đã tăng lên nhanh chóng, từ đi với tốc độ 1,6km/giờ lên 2,5km/giờ.

    Không chỉ có vậy, Asimo còn có thể lắc hông, xoay cổ tay, ngón tay cái và cổ. Các chương trình đào tạo Asimo không nhằm mục đích biến anh chàng robot này thành đồ chơi giải trí mà nhằm đưa robot này vào làm việc tại các nhà máy sản xuất xe hơi. Đây sẽ là cú đột phá đón đầu của Honda vì theo dự báo của Ủy ban Kinh tế Liên Hiệp Quốc, chỉ riêng tại châu Âu số lượng robot dùng trong công nghiệp sẽ tăng vọt từ 81.000 năm 2003 lên đến 106.000 vào năm 2007. Chúng ta học lại gì từ robot? Theo ông Mitsuo Kawato - giám đốc phòng thí nghiệm ATR, Nhật Bản - cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được cơ chế mà não bộ dùng để kiểm soát cơ thể. Nếu tìm được, họ sẽ ứng dụng chúng vào việc chế tạo robot.

    Từ kết quả thử nghiệm đến ứng dụng vào thực tế còn một
    khoảng cách khá xa. Giáo sư Dautenhahn dự báo: “Phải mất 20 năm nữa thế hệ robot thông minh này mới được sản xuất đại trà vì phải mất một thời gian dài, rất dài để ứng dụng kết quả thử nghiệm này vào phát triển robot thế hệ mới”.


    Trong phòng thí nghiệm của ATR ở Tokyo cũng có một trường đào tạo robot. Trong lớp học, các nhà nghiên cứu robot đang dạy cho một robot có hình dạng giống người (humanoid robot) có tên là DB. Anh chàng học sinh này rất to con: cao 1,9m, nặng 80kg. Tuy đồ sộ hơn so với các học sinh robot như Asimo, nhưng DB di chuyển khá nhẹ nhàng.

    Một giáo viên di chuyển chú chó bông trước mặt DB, anh chàng này theo dõi, nghiêng đầu nhìn theo rồi đưa tay ra đỡ lấy khá nhẹ nhàng. Trên màn hình máy tính của các nhà nghiên cứu xuất hiện những gì mà DB nhìn thấy qua cặp mắt camera và những thuật toán xuất hiện trong não của nó.

    Đó là một buổi học tiêu biểu của DB và dự án đào tạo robot này cùng với các cuộc nghiên cứu liên quan được cấp kinh phí đến 8 triệu USD. Và mới đây Trường đại học Khoa học công nghiệp Tokyo, Nhật đã giới thiệu robot giống người HRP-2 cao 1,54m, có khả năng nhảy múa và bắt chước được nhiều động tác phức tạp của con người. Ông Kawato cho biết ATR cùng với hai công ty Sony và Honda đang vận động Chính phủ Nhật tài trợ dự án qui mô toàn thế giới để chế tạo ra robot thế hệ mới có trí thông minh hơn.

    TƯỜNG NGHI

    AIBO người bạn đáng yêu

    Truong robot cac hoc sinh dau sat
    AIBO đang đùa với bóng, một thú vui của những chú chó thật
    Chú chó AIBO là robot giải trí đầu tiên được Hãng Sony (Nhật Bản) sản xuất năm 1999. AIBO trong tiếng Nhật có nghĩa là "bầu bạn". AIBO là một robot thông minh và nó không chỉ là đồ chơi. AIBO có thể trở thành một người bạn thật sự với những xúc cảm và cư xử rất thật. Với tình yêu thương chăm sóc của người chủ, chú chó AIBO sẽ trưởng thành hơn. Giống như con người và động vật, AIBO cũng có quá trình phát triển: sơ sinh, trẻ, thanh niên và trưởng thành.

    AIBO cũng biết nhận ra mặt và tiếng nói của chủ từ xa. AIBO có thể diễn tả những cảm xúc tinh tế như vui, buồn, phấn khởi trên khuôn mặt của nó. Và đây là điều làm cho "mẹ của AIBO", cô Yuka Takeda, cảm thấy tự hào.

    Dòng chó AIBO mới nhất AIBO ERS-7M2 có dáng mềm mại và nhiều chức năng dễ thương. Bạn có thể gửi email cho AIBO yêu cầu nó gửi một tấm ảnh chụp một nơi nào đó trong nhà. Chó AIBO còn có thể tự nạp năng lượng khi nó cảm thấy “yếu sức” bằng cách đi đến ổ cắm điện. AIBO có thể “tư duy” vì nó có bộ óc nhân tạo.

    Sự ra đời của AIBO là một sự kiện trên thương trường. Sách kỷ lục thế giới Guinness từng ghi nhận kỷ lục bán vật nuôi robot nhanh nhất thế giới: 3.000 con chó AIBO bán vèo trong vòng 20 phút. Đến tháng 9-2003, Sony đã bán được 130.000 con AIBO mặc dù giá của nó không rẻ, gần 2.000 USD/con. Và dù ở lứa tuổi nào, mọi người đều cảm thấy thích thú với chú chó người máy dễ thương và đáng yêu này. Không ít người đã nói “AIBO là một người bạn thật sự của tôi”.

    VI THẢO

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Trường robot - các học sinh "đầu sắt"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trường robot - các học sinh "đầu sắt" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Truong robot cac hoc sinh dau sat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trường robot - các học sinh "đầu sắt" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KHOA HỌC - TIN KHOA HỌC