Tái tạo gien nguy hiểm của cúm Tây Ban Nha

Thứ năm, 07 Tháng mười 2004, 15:33 GMT+7
  • Các chuyên gia y tế đã tiến thêm một bước trên chặng đường tìm hiểu bí mật của virus cúm Tây Ban Nha - thủ phạm giết khoảng 20 triệu người trên thế giới trong năm 1918-1919. Bằng cách tái tạo gien của kẻ giết người này rồi đưa vào một virus hiện đại, các nhà nghiên cứu đã thấy được sức mạnh gây bệnh của chúng.

    Tai tao gien nguy hiem cua cum Tay Ban Nha

    Mẫu virus từ nạn nhân của cúm Tây Ban Nha.

    Virus tái tạo làm cho chuột ốm mặc dù loài gặm nhấm này không thường bị cúm. Biết chính xác cách chúng bị ốm có thể giúp chuyên gia y tế kiểm soát các đợt dịch cúm nguy hiểm ở người trong tương lai. Nhóm nghiên cứu do Yoshihiro Kawaoka tại ĐH Tokyo và Wisconsin đã sử dụng phương pháp di truyền nghịch để tái tạo gien: lắp ghép một chuỗi ADN mong muốn thông qua lắp ghép các phân tử nhỏ tên là oligonucleotides.

    Để làm điều này, họ cần biết các chuỗi gien từ virus cúm Tây Ban Nha đầu tiên. Một số gien được giải mã trong năm 1999 và 2000 thông qua mẫu lấy từ xác được bảo quản của nạn nhân. Nhóm của Kawaoka có thể tái tạo 2 gien mã hóa protein haemagglutinin (HA) và neuraminidase (NA). Sau đó, họ lồng hai gien này vào một virus cúm hiện đại và sử dụng nó để nhiễm bệnh cho chuột trong phòng thí nghiệm. Chuột mắc một loại bệnh phổi giống cúm và xuất huyết nghiêm trọng. Đây là hiện tượng tương tự ở người nhiễm cúm năm 1918.

    Trong số hai gien, HA là thủ phạm. Khi nhóm nghiên cứu lặp lại thí nghiệm mà không có gien NA, chuột vẫn bị ốm. Nghiên cứu này là một manh mối có giá trị giải thích tại sao cúm Tây Ban Nha lại là kẻ giết người mạnh tới như vậy. Haemagglutinin có chức năng liên kết virus với tế bào vật chủ và và tiêm các thành phần virus. Có lẽ HA ở virus cúm Tây Ban Nha rất giỏi trong công việc này.

    Theo Robert Lamb, chuyên gia virus tại ĐH Northwestern ở IIinois, phương pháp gien nghịch rất hữu ích. Tuy nhiên, để làm sáng tỏ hoàng toàn bí ẩn của cúm Tây Ban Nha, các nhà khoa học nên giải mã và tái tạo toàn bộ chuỗi gien của nó cũng như nghiên cứu bệnh ở động vật linh trưởng. Nghiên cứu trên mới chỉ là manh mối. Cũng có thể là vào thời điểm đó hệ miễn dịch của người rất yếu.

    Kawaoka nói rằng, nghiên cứu trên có thể giúp các chuyên gia kiểm soát dịch cúm mới. Những con chuột trong thí nghiệm có mức protein cytokine và chemokine gia tăng. Điều đó cho thấy hệ miễn dịch đang nổi loạn và đấy chính là nguyên nhân gây chết người. Có lẽ có thể điều trị căn bệnh này bằng cách sử dụng các loại thuốc ức chế protein. Người nhiễm H5N1 cũng có mức cytokine cao. Một loạt ca nhiễm bệnh ở Thái Lan khiến các chuyên gia lo ngại có thể xảy ra đại dịch cúm toàn cầu với quy mô tương tự cúm Tây Ban Nha. Nếu dịch ở gà không được kiểm soát, tỷ lệ bệnh nhân tử vong là 90% chứ không phải là 1% như cúm Tây Ban Nha.

    • Minh Sơn (Theo Nature)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Tái tạo gien nguy hiểm của cúm Tây Ban Nha

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái tạo gien nguy hiểm của cúm Tây Ban Nha bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Tai tao gien nguy hiem cua cum Tay Ban Nha ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái tạo gien nguy hiểm của cúm Tây Ban Nha ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới của chuyên mục Khoa Học.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KHOA HỌC - THẾ GIỚI