Hiểm họa phóng xạ từ chất thải cát ở miền Trung

Thứ sáu, 17 Tháng tám 2001, 09:26 GMT+7
  • Một dây chuyền sản xuất gây bụi ô nhiễm.

    Tại Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Bình Thuận… các cơ sở sàng tuyển cát lấy titan đã thải ra lượng lớn hỗn hợp khoáng chất, trong đó có monazit phát ra tia phóng xạ với cường độ nguy hiểm. Công nhân vẫn tiếp xúc chúng như với cát thường, không hề có phương tiện bảo vệ.

    Tiến sĩ Viên Vinh Chiến, phó khoa Y học lao động, Viện Pasteur Nha Trang, cho biết monazit là chất phóng xạ tự nhiên, có ở nhiều mỏ cát tại duyên hải miền Trung. Ở những mỏ chưa được khai thác, monazit nằm lẫn trong cát và các hợp chất khác với tỷ lệ rất nhỏ. Khi đó, cường độ tia xạ do monazit phát ra nằm hoàn toàn trong mức cho phép đối với khu vực dân cư (nhỏ hơn 0,03 mR/h). Để lấy titan, người ta khai thác cát, sau đó sàng tuyển để chia cát thành cát thông dụng và “cát đen”. Thành phần của cát đen có titan, zicol, rutin, monazit… Tiếp tục sàng tuyển cát đen sẽ lấy được sản phẩm chính là titan (thường dùng xuất khẩu) và một lượng monazit được thải ra. Có những cơ sở sàng tuyển cát đen, lượng chất này tồn đọng lên đến cả tấn.

    Theo khảo sát, cường độ phát xạ tại bề mặt chất thải monazit (đựng trong thùng hoặc chất chất đống tại những cơ sở sàng tuyển cát đen) cao gấp hàng chục lần, thậm chí gấp hàng trăm lần so với mức cho phép đối với khu vực dân cư.

    Điếc không sợ súng

    Tại nhiều cơ sở sàng tuyển, người ta biết monazit là chất phóng xạ, nhưng lại cho đó là chất phóng xạ tự nhiên nên không nguy hiểm. Từ đó, họ không đặt vấn đề quản lý lượng monazit này như một chất phóng xạ, mà chỉ quản lý như một chất thải thông thường. Vì vậy, có những cơ sở sàng tuyển cát để monazit thành đống lộ thiên. Gió cuốn bụi monazit phát tán ra các vùng xung quanh. Chất này theo nước mưa thấm xuống đất hoặc hoà lẫn vào sông ngòi, ruộng đồng, nguồn nước…

    Điều đáng lo ngại là tại nhiều cơ sở, người lao động tiếp xúc với monazit như tiếp xúc với cát thường, không có phương tiện bảo hộ an toàn phóng xạ. Ngoài ra, họ còn có thể mang bụi monazit dính trên quần áo về nhà.

    Đến nay, hậu quả đối với môi trường, đối với những khu dân cư nằm gần cơ sở sàng tuyển cát monazit vẫn chưa được điều tra chi tiết. Cũng chưa có số liệu đầy đủ về người lao động bị nhiễm xạ do tiếp xúc với chất này. Tuy nhiên, nếu tiếp xúc lâu ngày mà không có biện pháp đảm bảo an toàn thì có thể mắc bệnh lý của nhiễm xạ mãn tính như giảm bạch cầu, suy tuỷ, ung thư máu…

    Cần coi monazit là chất thải phóng xạ

    Theo các chuyên gia ở Viện Nghiên cứu Năng lượng nguyên tử Quốc gia, monazit thải ra trong quá trình sàng tuyển cát phải được quản lý như một chất phóng xạ, nghĩa là phải được bỏ trong những hầm bê tông tại bãi thải quy định. Cần lưu ý rằng, thời gian bán rã của monazit có thể lên đến cả nghìn năm. Do đó bãi chứa chất thải phóng xạ phải nằm xa các khu dân cư, nguồn nước. Viện Pasteur Nha Trang từng có các khuyến cáo cụ thể cho các cơ sở sàng tuyển cát ở khu vực duyên hải miền trung (Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Bình Thuận…) là phải quản lý monazit như một chất thải phóng xạ, người lao động phải được trang bị các phương tiện bảo hộ lao động nhằm đảm bảo an toàn phóng xạ.

    Theo Tiến sĩ Chiến, Bộ KHCN&MT và Bộ Y tế cần sớm đầu tư để điều tra, đánh giá mức độ nguy hiểm của các khu vực có chứa chất thải phóng xạ ở miền Trung, đồng thời có các biện pháp xử lý triệt để nhằm bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng.

    (Theo Thanh Niên)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Hiểm họa phóng xạ từ chất thải cát ở miền Trung

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hiểm họa phóng xạ từ chất thải cát ở miền Trung bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Hiem hoa phong xa tu chat thai cat o mien Trung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hiểm họa phóng xạ từ chất thải cát ở miền Trung ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KHOA HỌC - TIN KHOA HỌC