Đất tự nhiên thành đất trồng: Sếu mất đất sống!

Thứ bảy, 06 Tháng năm 2006, 18:26 GMT+7
  • Số lượng sếu về vùng Hà Tiên - Kiên Lương từ 361 con vào năm 2002 nay chỉ còn 208 con. Việc mất các vùng đất ngập nước tự nhiên đã khiến sếu không còn chỗ trú ở VN! Bài của TS Trần Triết, thành viên Hội Sếu Quốc tế (ICF-International Crane Foundation) viết riêng cho TS.

    Số luợng sếu đầu đỏ ở Việt Nam mùa khô năm 2006 là 297 con theo kết quả kiểm kê hàng năm do Hội Sếu Quốc Tế tiến hành vào đầu tháng 4/2006. Số lượng sếu đến Việt Nam năm nay giảm hơn cùng thời điểm năm trước (310 con trong mùa khô năm 2005).

    Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song
    Một đàn sếu bay về trú ở Tràm Chim, Đồng Tháp vào ngày 22/3/2006. Ảnh: Nguyễn Văn Hùng

    Trong khi số lượng sếu ở Việt Nam giảm đi, số lượng sếu ở Campuchia đã tăng lên, 517 con trong năm 2006 so với 411 con trong năm 2005.

    Trong mùa khô, sếu đầu đỏ rời khu vực sinh đẻ ở phía bắc Campuchia và vùng rừng khộp Tây Nguyên ở Việt Nam đến sinh sống ở các vùng đất ngập nước tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu Long và vùng quanh Biển Hồ (Campuchia).

    Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song

    Đồng cỏ năn - nơi kiếm ăn của sếu - bị biến thành vuông tôm ở Kiên Lương, Kiên Giang. Ảnh: Trần Triết

    Ở Việt Nam, sếu tập trung đông nhất ở khu vực Hà Tiên - Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang và Vườn quốc gia Tràm Chim (VQGTC), tỉnh Đồng Tháp. Năm nay, số lượng sếu quan sát được ở Hà Tiên - Kiên Lương là 208 con và ở Tràm Chim là 89 con.

    Mặc dù vẫn còn là nơi có nhiều sếu nhất ở Việt Nam, số lượng sếu về vùng Hà Tiên - Kiên Lương đã liên tục giảm đi trong vòng 5 năm gần đây, từ 361 con năm 2002 nay chỉ còn 208 con. Trước đây đàn sếu ở Hà Tiên - Kiên Lương sống tập trung ở vùng rừng phòng hộ Hòn Chông(Huyện Kiên Lương). Kể từ năm 2003, khi tỉnh Kiên Giang chuyển đổi khu rừng phòng hộ này thành đất nuôi tôm, số lượng sếu về Hòn Chông đã giảm xuống nhanh chóng.

    Tập tính của sếu trong mùa không sinh sản là thường tập trung thành đàn đông. Tuy nhiên quan sát tại vùng Hà Tiên - Kiên Lương trong 3 năm gần đây cho thấy, sếu có khuynh hướng phân chia thành các bầy nhỏ.

    Có lẽ do các bãi ăn của chúng ngày càng bị thu hẹp và mức độ tiếp xúc với những xáo động do con người gây ra ngày một gia tăng.

    Việc chuyển đổi các vùng đất ngập nước tự nhiên thành đất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản (chủ yếu là nuôi tôm sú) đã và đang diễn ra rầm rộ ở Kiên Giang.

    Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song

    Rừng phòng hộ Hòn Chông trước đây nay đã bị chuyển đổi thành vùng nuôi tôm. Ảnh: Trần Triết

    Trong năm 2006, Rừng phòng hộ Kiên Lương (5.000 ha, thuộc Huyện Kiên Lương) cũng đang được chuyển đổi thành đất nông nghiệp, giao cho các doanh nghiệp đầu tư sản xuất.

    Việc mất các vùng đất ngập nước tự nhiên là yếu tố quan trọng nhất làm giảm số lượng quần thể sếu đầu đỏ ở Hà Tiên - Kiên Lương và của cả Việt Nam.


    Trước đây Vườn quốc gia Tràm Chim là nơi ở quan trọng nhất của sếu ở Việt Nam.

    Số lượng sếu về Tràm Chim trong những năm 1980 thường không dưới 800 con mỗi năm. Tuy nhiên việc quản lý hệ sinh thái không hợp lý trong thời gian dài đã làm thay đổi mạnh mẽ môi trường đất ngập nước ở đây.

    Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song

    Vùng đất ngập nước tự nhiên trong Rừng phòng hộ Kiên Lương chuẩn bị chuyển đổi thành đất nông nghiệp. Ảnh: Trần Triết chụp vào ngày 5-4-2006.

    Mực nước bên trong VQGTC luôn được giữ ở mức cao quanh năm nhằm phòng chống cháy rừng, dẫn đến việc giản sút đáng kể diện tích các vùng đồng cỏ là nơi sinh sống của sếu và nhiều loài sinh vật khác. Đồng cỏ năng, nguồn thức ăn chính của sếu, vừa giảm diện tích vừa không tạo củ.

    Trong hai năm gần đây, việc quản lý hệ sinh thái ở VQGTC đang được cải thiện theo hướng tích cực, tuy nhiên số lượng sếu về Tràm Chim vẫn chưa gia tăng đáng kể.

    Có lẽ cần thêm thời gian để môi trường có thể phục hồi, với điều kiện sự cải thiện vẫn phải được tiếp tục.

    Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song

    Mõi mắt trông chờ sếu. Ảnh: Nhóm khảo sát đang đếm sếu ở Kiên Lương (Ảnh do TS Trần Triết cung cấp)

    Nếu các vùng đất ngập nước tự nhiên ở Hà Tiên - Kiên Lương tiếp tục bị mất đi và điều kiện sinh thái ở VQG Tràm Chim không được phục hồi kịp thời thì khả năng sếu không còn hiện diện trong tự nhiên ở Việt Nam là hoàn toàn có thể xảy ra.

    Việc sếu biến mất khỏi tự nhiên đã từng diễn ra ở nước láng giềng Thái Lan.

    Từ khi sếu không còn sinh sống trong tự nhiên, chính phủ Thái đã đầu tư rất nhiều trong việc gầy lại đàn sếu trong các vườn thú và cố gắn tái du nhập trở lại vào tự nhiên.

    Tuy nhiên tất cả những nổ lực đó cho đến nay vẫn chưa đi đến thành công. Thái Lan hiện vẫn chỉ có một đàn sếu nuôi trong vườn thú ở tỉnh Chonburi.

    Có khi một ngày nào đó, con cháu chúng ta muốn thấy sếu thì chỉ có thể vào đình để xem sếu đá buồn bả đứng trên lưng rùa!

    • TS Trần Triết, Đại học Khoa Học Tự Nhiên TPHCM, thành viên Hội Sếu Quốc tế (bài viết riêng cho TS)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Đất tự nhiên thành đất trồng: Sếu mất đất sống!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đất tự nhiên thành đất trồng: Sếu mất đất sống! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dat tu nhien thanh dat trong Seu mat dat song ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đất tự nhiên thành đất trồng: Sếu mất đất sống! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Môi Trường của chuyên mục Khoa Học.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KHOA HỌC - MÔI TRƯỜNG