Bạn có sợ robot trở thành... người?

Thứ sáu, 16 Tháng bảy 2004, 13:14 GMT+7
  • Tại các trường đại học, các công ty đồ chơi và tập đoàn sản xuất ô-tô, các nhà khoa học đang chạy đua để chế tạo robot giống người nhất, làm cho chúng linh hoạt và độc lập hơn.

    Ban co so robot tro thanh nguoi
    Robot giết người trong bộ phim ""I, Robot"".

    Hiện các robot giống người có thể chạy, khiêu vũ và chuyện trò. Trong tương lai, chúng sẽ hữu ích hơn, làm việc như lính cứu hoả, y tá, đầu bếp, lái xe và bảo mẫu. Mark Tilden, nhà vật lý robot đồng thời là người sáng chế robot giải trí Robosapien, nói: ""Tình trạng của robot hiện nay giống máy bay cách đây một thế kỷ. Chúng ta đã phóng được nó. Giờ chỉ còn là vấn đề làm cho các cỗ máy biết "suy nghĩ" mang lại lợi ích cho con người với giá cả phải chăng"".

    Tuy nhiên, mọi người lo ngại cuộc cách mạng robot sẽ làm họ mất việc hoặc robot sẽ nổi loạn chống lại người sáng tạo. Trong thế giới tiểu thuyết khoa học, robot thường xuất hiện như ác quỷ. Chẳng hạn trong bộ phin ""I, Robot"", người máy giúp việc đã biến thành những cỗ máy huỷ diệt. GS Sara Kiesler thuộc Viện Tương tác Người - Máy, ĐH Carnegie Mellon (Mỹ), cho biết: ""Thực sự là mọi người lo ngại về những cỗ máy có khả năng tự ra quyết định. Ban đầu, chúng tôi lo ngại robot đưa ra quyết định sai lầm. Tuy nhiên, sau khi công nghệ được cải tiến, mối lo ngại lại là quyết định sẽ... đúng và chúng ta bắt đầu... phụ thuộc vào máy móc"".

    Người máy hiện có thể tháo bom và làm nhiệm vụ thăm dò trên bề mặt Sao Hoả. Đó là một bước tiến lớn trong lĩnh vực khoa học người máy bởi trong quá khứ, robot khó có thể đi theo một đường thẳng và phần lớn dễ bị lật nhào. Ngày nay, ngành sản xuất đồ chơi đang thúc đẩy phần lớn công việc nghiên cứu robot. Robosapien của Tilden rất giống người, cao 36cm và có hai chân. WowWee, nhà sản xuất Robosapien tại Hong Kong, khẳng định đây là robot giải trí thông minh, giống người đầu tiên, có giá bán lẻ trên 2.000 USD. Tilden nói: ""Công việc của tôi là cố gắng kéo robot ra khỏi tiểu thuyết khoa học và đưa nó vào thế giới thực. Do vậy, chúng ta có thể thiết lập một thị trường"".

    Công ty Honda Motor cũng chế tạo một trong những robot giống người, tiên tiến nhất - ASIMO. Cao 1,2m, robot này trông giống phiên bản cao cấp của các chiến binh bão táp trong phim "Chiến tranh giữa các vì sao". Nó có 24 khớp giống người, có thể tiến lùi, leo cầu thang và duy trì thăng bằng trên bề mặt gồ ghề. Vào mùa thu này, ASIMO sẽ được ghi tên vào Đại sảnh vinh danh robot tại ĐH Carnegie Mellon cùng với bốn robot hiện thực và tiểu thuyết khác. Trong khi đó, Sony khẳng định robot của hãng này, Qrio , là robot giống người đầu tiên có khả năng chạy. Nếu mất thăng bằng, Qrio phản ứng để chống lại tác động này. Nếu ngã, nó có thể tự đứng dậy.

    Mặc dù có những khả năng trên, robot còn xa mới độc lập. Tuy nhiên, khi công nghệ được cải tiến, robot hình người có thể trở thành người giúp việc điện tử. Nhiều nhà khoa học coi chúng là y tá lý tưởng, trợ giúp người già hoặc tàn tật. Robot phi hình người đã được sử dụng tại nhiều bệnh viện nơi chúng mang khăn trải giường, thuốc men và phim X-quang. Chúng quả thật hữu ích vì cả Mỹ và Nhật Bản, hai quốc gia có công nghệ chế tạo người máy mạnh nhất, đều thiếu y tá trầm trọng. Robot tương lai có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng khác, như giúp bệnh nhân tới phòng tắm, mang cho họ thức ăn và thậm chí là phát thuốc.

    Tuy nhiên, bệnh nhân và robot có hoà hợp với nhau không? PGS Judy Matthews thuộc ĐH Pittsburgh, cho biết: ""Phần lớn nghiên cứu về robot hình người tập trung vào phát triển phần cứng và phần mềm. Tuy nhiên, gần như không có ai đánh giá sự hoà hợp của chúng với con người". Vào mùa hè này, Matthews và các chuyên gia khác đang soạn thảo một chương trình thử nghiệm để xem các sinh viên đại học và người cao tuổi tương tác thế nào với Pearl, một robot hình người tại ĐH Pittsburgh.

    Kiesler, người nghiên cứu các khía cạnh tâm lý của công nghệ, cho biết nghiên cứu robot về mặt xã hội đang ở giai đoạn phôi thai. Liệu robot hình người sẽ giảm hay tăng sự tiếp xúc xã hội? Phải chăng chúng sẽ làm giảm hơn nữa sự vận động của chúng ta hay khuyến khích chúng ta ra ngoài nhiều hơn? Robot hình người của tương lai cũng có thể thực hiện các nhiệm vụ rất nguy hiểm với con người như di chuyển hoá chất có hại, hoặc cứu hoả. Tuy nhiên, Matthews lưu ý: ""Chúng ta còn phải đi một chặng đường dài trước khi có robot thay thế con người"".

    Một số chuyên gia tin rằng phải mất mười năm nữa trước khi chúng ta nhìn thấy một robot hình người, hữu ích thực sự. Những người khác dự đoán phải mất nhiều thời gian hơn nữa. Tuy nhiên, tất cả mọi người nhất trí rằng hoàn toàn không có cơ sở khi sợ robot nổi loạn. Tilden nói: ""Tôi đã sống với robot hơn mười năm. Tôi có thể chắc chắn rằng chúng không muốn kiểm soát hoặc trở thành... con người. Chúng sẽ không bao giờ buộc bạn ngủ trong phòng khách"" (!).


    • Minh Sơn (Theo National Geographic)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Bạn có sợ robot trở thành... người?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bạn có sợ robot trở thành... người? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Ban co so robot tro thanh nguoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bạn có sợ robot trở thành... người? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Xu Hướng của chuyên mục Khoa Học.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KHOA HỌC - XU HƯỚNG