Sau hai thập kỷ cải tổ: Giáo dục Việt Nam đang đi về đâu?

Thứ sáu, 23 Tháng hai 2007, 09:22 GMT+7
  • Sau hai thap ky cai to Giao duc Viet Nam dang di ve dau

    Việt Nam bắt đầu áp dụng chính sách đổi mới từ năm 1987. Từ đó đất nước dần dần biến đổi, nền kinh tế bao cấp qua nền kinh tế thị trường và đến hôm nay Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới, báo trước một tương lai đầy hứa hẹn cũng như không ít thách thức. Nhưng tại sao trong những năm gần đây, mọi ngõ ngách trong cuộc sống đều vọng lên tiếng yêu cầu cải tổ giáo dục Việt Nam ? Các nhà giáo dục và toàn xã hội phải làm gì để giúp giáo dục nước nhà trong bối cảnh nền kinh tế tri thức.

    Cải tổ giáo dục: Dở dang!

    Việt Nam bắt đầu công cuộc cải tổ từ năm 1987, nhưng giáo dục và đào tạo chỉ bắt đầu tiến hành công cuộc cải tổ sau khi bản nghiên cứu về tình hình giáo dục và đào tạo Việt Nam do các tổ chức quốc tế như UNDP, UNICEF, UNESCO tài trợ và có sự đóng góp của Bộ Giáo dục và Đào tạo được công bố vào năm 1992.

    Có hai sự kiện đáng kể nhất sau khi bản nghiên cứu được công bố là việc Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) chính thức tài trợ giúp giáo dục tiểu học Việt Nam phát triển và việc Chính phủ cho thành lập hệ thống các trường đại học đa ngành theo mô hình của các nước phát triển phương Tây, gồm có hai trường đại học quốc gia (ĐHQG Hà Nội và ĐHQG TPHCM) và ba trường đại học vùng (ĐH Huế, ĐH Đà Nẵng và ĐH Thái Nguyên).

    Theo các khuyến nghị trong bản nghiên cứu thì Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ tài trợ giúp Việt Nam phát triển hệ thống giáo dục đại học. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân từ các phía, dự án phát triển giáo dục đại học Việt Nam mãi đến gần 10 năm sau mới triển khai xong và cho đến nay dự án này cũng chưa hoàn tất. Mặt khác, hệ thống các trường đại học đa ngành được thành lập dưới thời Bộ trưởng Trần Hồng Quân chỉ mấy năm sau không những không được vun xới đúng mức, mà còn bị chia tách nhỏ lại.

    Đóng góp và trách nhiệm

    Giáo sư Nguyễn Xuân Thu

    *Tốt nghiệp Bộ môn giáo dục Đại học của Đại học Indiana tại Bloomington , Hoa Kỳ, giảng viên chính tại Đại học Công nghệ Hoàng gia Melbourne (Đại học RMIT)

    * Là người khởi xướng việc thành lập Đại học Quốc tế RMIT Việt Nam


    *Hiện là Phó chủ nhiệm thường trực Câu lạc bộ Doanh nghiệp Việt kiều (OVBC)


    * “Tôi tin tưởng mạnh mẽ vào tương lai và mọi công việc của tôi là đầu tư vào tương lai. Đối với tôi, giáo dục là tương lai, tương lai của những thế hệ trẻ, tương lai của Việt Nam và cũng là con đường tốt nhất đi đến phồn vinh cho một đất nước như Việt Nam". Giáo sư Nguyễn Xuân Thu đã khẳng định như thế.
    Nguồn: VNN

    Công cuộc cải tổ nền kinh tế VN, ngoài vai trò chủ đạo của phía Việt Nam phải kể đến sự đóng góp to lớn của các tổ chức quốc tế có văn phòng tại Việt Nam, trong đó có các định chế tài chính lớn, các tổ chức Liên Hợp Quốc, các đại sứ quán, các tổ chức thiện nguyện NGO và đặc biệt là cộng đồng các nhà kinh doanh nước ngoài.

    Họ đã giúp Việt Nam rất nhiều trong việc đưa ra thêm và hoàn chỉnh các văn bản pháp quy nhằm giúp cải thiện môi trường kinh doanh của Việt Nam , cải tổ và nâng cấp các công trình hạ tầng, phủ đồi trọc, xử lý nước, giúp đỡ phụ nữ, người già, người thuộc các sắc tộc ở vùng sâu, vùng xa. Nói chung, hầu hết mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội của Việt Nam nhận được sự hỗ trợ đáng kể của các tổ chức thế giới, trong đó lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đặc biệt là khu vực giáo dục và đào tạo bậc đại học nhận được sự hỗ trợ ít nhất và không đáng kể.


    Đầu tư giúp cải tổ một nền kinh tế mà thiếu chú trọng đến giáo dục và đào tạo là một sự đầu tư mất quân bình. Cải tổ, nâng cấp đường sá, cầu cống mà không giúp đào tạo con người thì ai sẽ đảm nhận công tác tu bổ, bảo trì? Trong lúc các hoạt động kinh tế mỗi ngày một gia tăng gấp bội, thể hiện qua tổng thu nhập quốc dân hàng năm, trong lúc ấy giáo dục và đào tạo giậm chân tại chỗ, do đó gây nên cuộc khủng hoảng giáo dục là lẽ tất nhiên.

    Quy trách nhiệm cho riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo và những người làm công tác giáo dục là thiếu công bằng. Phải khách quan nói rằng, mọi người có tham gia vào trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam đều phải nhận một phần trách nhiệm.

    Rào cản văn hoá

    Văn hoá cũng là một trở ngại đáng kể trong công cuộc cải tổ giáo dục. Sau chiến tranh, Việt Nam một mặt hưởng được một di sản quý báu và phong phú về tri thức, kinh nghiệm và văn hoá từ nhiều nguồn khác nhau, nhưng mặt khác cũng chính những nguồn tri thức này đã ảnh hưởng không nhỏ đến công cuộc cải tổ giáo dục trong các giai đoạn vừa qua.

    Những người tốt nghiệp trong khối Liên Xô và Đông Âu cũ chỉ có kinh nghiệm về hệ thống giáo dục đại học chuyên sâu và đơn ngành. Những người theo học trong khối tiếng Pháp thì có kinh nghiệm riêng. Người chịu ảnh hưởng của Hán học và tư tưởng Nho giáo cũ thì muốn giáo dục và đào tạo đi theo hướng "tiên học lễ hậu học văn", "tôn sư trọng đạo", một thứ triết lý và phương pháp giáo dục đã nhận chìm nước Trung Quốc trong chậm tiến và lạc hậu qua suốt nhiều thế kỷ.

    Một số ít người chịu ảnh hưởng của giáo dục Mỹ trước đây thì bất lực. Trong lúc chưa có một triết lý giáo dục và thiếu những chuyên gia hàng đầu về tổ chức và quản lý giáo dục đại học, những sự khác biệt trong tư duy, kinh nghiệm của tầng lớp trí thức trên đã chuyển hoá thành những hình thức phản kháng một chiều, cực đoan và làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình đưa ra các quyết định có tính chiến lược của các cấp lãnh đạo giáo dục và đào tạo.

    GS Nguyễn Xuân Thu

    (theo Lao động)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Sau hai thập kỷ cải tổ: Giáo dục Việt Nam đang đi về đâu?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sau hai thập kỷ cải tổ: Giáo dục Việt Nam đang đi về đâu? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Sau hai thap ky cai to Giao duc Viet Nam dang di ve dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sau hai thập kỷ cải tổ: Giáo dục Việt Nam đang đi về đâu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC