Những sự lãng phí trong giáo dục VN

Thứ ba, 21 Tháng mười hai 2004, 22:35 GMT+7
  • Nhung su lang phi trong giao duc VN
    Đông đảo phụ huynh nộp đơn cho con thi vào lớp 6 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TP.HCM năm học 2004 - 2005. Sự kỳ vọng quá mức của nhiều bậc cha mẹ trong nhiều trường hợp đã tạo áp lực nặng nề đối với con cái - Ảnh: K.Liên

    TS - Qua những gì nhìn và thấy từ công việc hay việc học của con cái mình, tôi thấy giáo dục VN đang tạo ra không ít những sự lãng phí.

    Bản thân tôi và ông xã đã trải qua bậc giáo dục phổ thông tại VN những năm 1970-1980, song vì cả hai chúng tôi đều học đại học ở nước ngoài, sau này khi về nước đều làm việc trong các công ty “có yếu tố nước ngoài” nên hiểu biết của chúng tôi về giáo dục của VN không được thực tế lắm, dù tôi có tham gia một số khóa học tại chức chuyên ngành khác tại VN.

    1. Mục đích giáo dục toàn diện là tốt song việc áp đặt một chương trình quá nhiều kiến thức cũng như quá nhiều môn học trong những khoảng thời gian ngắn thật ra là lãng phí vì HS không thể tiếp thu hết được.

    Chúng ta không gặp nhiều HS giỏi toàn diện tất cả các môn không phải vì khả năng của các em thiên lệch, mà bởi các em không thể chu toàn tất cả mọi đòi hỏi của các môn trong cùng một thời gian.

    Và chúng ta đang lãng phí từ bậc tiểu học trở lên do HS phải dành hết thời gian để học, chi phí sách vở, văn phòng phẩm, đến lãng phí những giờ lên lớp của giáo viên… Nếu tính rằng con em chúng ta được giảm một số giờ học (bắt buộc) nhất định trong tuần thì sẽ kéo theo những khoản tiết kiệm nhất định.

    Ngoài ra, chính thời gian còn lại đó sẽ giúp các em có điều kiện chuyên sâu hơn vào những gì đã học, sẽ có thời gian để hiểu bài hơn… Và như vậy hiệu quả của việc học không đơn thuần chỉ là giảm chi phí việc phải đi học thêm, thời gian đưa đón và chi phí xe cộ… mà là giá trị vô hình.

    2. Trong một số cuộc thi HS giỏi các kỳ thi quốc tế, khi thấy kết quả đoàn học sinh VN đoạt giải cao, đôi khi người ta lầm tưởng đó là kết quả chung của nền giáo dục nước nhà, song thực tế khi thành lập đoàn HS chuẩn bị thi quốc tế... thì tất cả các em đều được giảm (hay miễn) học những môn khác, và trong khoảng thời gian chuẩn bị thi và đi thi đó, toàn bộ thời gian và sức lực chỉ dành cho việc dạy, học tăng cường kiến thức mới, làm thật nhiều bài tập của môn đó.

    Như vậy, những HS đi thi quốc tế đều được trang bị kiến thức của bậc học cao hơn nhiều so với chương trình ở cùng độ tuổi, không phủ nhận là nhiều em giỏi thật, song sự sáng tạo thì có thể không. Có thể một số nước khác họ cũng làm vậy, song nếu có một cuộc thi quốc tế chung cho tất cả HS của những nước tham dự thì kết quả có thể đã khác.

    3. Quan niệm của phụ huynh cũng là nguyên nhân làm cho chất lượng giáo dục bị ảnh hưởng. Tôi tâm đắc với ý kiến của anh Nguyễn Văn Mỹ, Công ty Lửa Việt , trên báo TS ngày 17-12-2004 khi nói về sự kỳ vọng, sự áp đặt của phụ huynh lên con em mình, điều này là gánh nặng tâm lý rất lớn cho HS và là một trong những nguyên nhân đẩy con em mình vào chỗ quá tải.

    Trong nhà có 1-2 con học phổ thông thì cha hoặc mẹ gần như phải nghỉ việc lo đưa rước, cơm nước hoặc ít nhất cũng “ăn bớt” giờ làm việc tại cơ quan để đưa đón con hoặc phải trả tiền bao xe ôm đưa rước..., sự lãng phí ở đây quá lớn mà chưa ai tính ra.


    Ở TP.HCM, nghỉ việc để lo cho con cái là sự hi sinh rất lớn của phụ nữ, điều này làm giảm nhiều cơ hội được làm việc và trau dồi của phụ nữ, làm cho tỉ lệ thất nghiệp, làm nội trợ “bắt buộc” ở nữ giới cao, cứ tưởng “hi sinh đời bố, củng cố đời con” song không phải vậy, về lâu dài sẽ làm ảnh hưởng tới sự phát triển chung của xã hội.

    4. Sự kỳ vọng của phụ huynh, sự thiếu thông tin để HS có thể có những lựa chọn phù hợp và việc thiếu cơ sở đào tạo bậc chuyên nghiệp làm cho HS chỉ đua nhau thi đại học mà không phải các trường nghề hay cao đẳng chuyên nghiệp. Ngoài ra do quan niệm “chỉ vào ĐH” đã làm tăng lượng thí sinh “chọi” nhau trong mỗi kỳ thi.

    Thực tế là nhiều HS vượt qua những năm học phổ thông khá vất vả, không có đủ năng lực để theo học bậc đại học, nhưng lại vẫn một hai thi vào đại học làm tăng lượng thí sinh thi ĐH và làm tốn kém chi phí tổ chức, chấm thi ngoài việc tốn kém cho luyện thi, học thêm...

    5. Sự bất cập trong giảng dạy và định hướng nghề nghiệp cũng làm cho HS/phụ huynh “chỉ có một con đường” là thi ĐH, vì ở VN người học rất ít có cơ hội chuyển tiếp từ các bậc học trung cấp lên cao đẳng hay từ cao đẳng lên ĐH (điều này là bình thường ở các nước tiên tiến khi HS có thể học những loại bằng cấp này trước rồi đi làm, sau một thời gian sẽ thu xếp học lên cao hơn ở bậc ĐH hoặc là sau khi tốt nghiệp sẽ chuyển tiếp lên ĐH).

    Chất lượng đào tạo bậc ĐH ở VN là mối lo ngại lớn, rất nhiều sinh viên tốn kém thời gian và tiền bạc theo học 4-5 năm trong các trường ĐH ra không thể xin việc làm vì họ không thể làm việc mà không phải đào tạo lại hoặc không hề biết cách làm việc.

    Điều này càng làm những người không đỗ ĐH lo hơn vì “có bằng ĐH còn thất nghiệp nữa là...” và vì vậy lại càng chen nhau thi đại học... để lại học những gì không cần hoặc những gì vượt quá khả năng tiếp thu của mình...

    6. Có điều lạ là chúng ta hầu như không có những lớp chuyên về năng khiếu ca múa, hội họa hay kỹ thuật trong các trường phổ thông (trừ vài trường năng khiếu chuyên nghiệp)... mà lại có quá nhiều lớp chuyên các môn học căn bản.

    Trong khi đó, thực tế những lớp này đa phần lại giảng dạy lý thuyết ở mức cao hơn, học trước chương trình chứ chưa hẳn là nơi để cho những “nhân tài” có thể tìm tòi hay phát huy năng khiếu… “bác học” của mình.

    Và nếu có vào ĐH, những sinh viên từ trường chuyên này lại học lại kiến thức mình đã học ở lớp chuyên thay vì có thể được xét đặc cách (bỏ qua) để rút ngắn thời gian học.

    TRẦN THỊ TƯỜNG VÂN

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Chủ đề liên quan: Những sự lãng phí trong giáo dục VN

    Nhận xét tin Những sự lãng phí trong giáo dục VN

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những sự lãng phí trong giáo dục VN bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Nhung su lang phi trong giao duc VN ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những sự lãng phí trong giáo dục VN ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC