Học với...khách mời

Thứ sáu, 19 Tháng một 2007, 07:16 GMT+7
  • Hàng năm, số lượng giảng viên (GV) tăng khá chậm, không theo kịp tốc độ tăng 7% đến 10% chỉ tiêu tuyển sinh của các trường ĐH. GV mới về trường chưa thể đứng lớp ngay. Trước tình trạng “khủng hoảng thiếu", giải pháp duy nhất là mời GV thỉnh giảng. Việc kiểm định chất lượng và kiểm soát kỷ luật của đội ngũ GV thỉnh giảng này đang là bài toán khó.

    “Khủng hoảng thiếu”

    Hoc voi khach moi
    Giảng viên trẻ chưa đủ để "lấp chỗ trống" nên nhiều trường vẫn phải trông chờ vào đội ngũ giảng viên mời. (Ảnh minh hoạ của Lê Anh Dũng)

    Khoa Kinh tế ngoại thương của ĐH Ngoại thương có tới 50 GV nhưng phải đảm nhận giảng dạy tới khoảng gần 8.000 SV cả hệ chính quy và tại chức.

    Riêng bộ môn Kinh tế học hiện có 10 GV nhưng 2 người đang học ở nước ngoài, 3 người mới về đang soạn giáo án, chỉ có 5 người thực sự đứng lớp. Mỗi năm học, cả bộ môn đảm nhận khối lượng giảng dạy khoảng 46 lớp chính quy, 40 lớp tại chức nên luôn luôn phải mời tới gần chục GV mỗi học kỳ.

    Khủng hoảng nhất là môn vĩ mô 1, chỉ có duy nhất 1 GV nên phải ký hợp đồng giao “khoán” cho cả bộ môn vĩ mô của ĐH Kinh tế quốc dân sang giúp.

    ThS Nguyễn Tường Anh (Chủ nhiệm bộ môn Kinh tế học, Khoa Kinh tế Ngoại thương, ĐH Ngoại thương) cho biết: “Năm nào bộ môn cũng tuyển thêm nhưng các GV trẻ mới về liên tục đi học nước ngoài, có người xin nghỉ việc nên vẫn luôn thiếu. Tuy nhiên, tuyển ồ ạt một đợt cũng không phải biện pháp hay vì có thể sẽ bỏ sót những người giỏi ở các đợt sau hoặc rơi vào tình trạng "vơ bèo vạt tép".”

    TS Bùi Ngọc Sơn (Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, ĐH Ngoại thương) cho biết: “Các khoa được tuyển thoải mái nhưng lãnh đạo một số khoa không có tầm nhìn nên vẫn có tình trạng thiếu GV trầm trọng. Đáng lẽ khoa phải tính khả năng GV đi học ở nước ngoài là bao nhiêu phần trăm, từ đó lên kế hoạch tuyển dụng và bồi dưỡng cho hợp lý.”

    Tuy nhiên, ông Sơn cũng khẳng định việc tuyển ồ ạt một lúc gần chục người về một khoa là không nên bởi vì sau đó không thể cử họ đi học cùng một lúc. Tương lai xa hơn, sau này tất cả đội ngũ đó cùng về hưu sẽ tiếp tục tạo ra mảng trống cho khoa.

    Còn Khoa Quản trị kinh doanh của ĐH Công đoàn hiện có 13 GV đảm nhiệm tới 16 môn học và 2.000 SV. Mặc dù khối lượng giảng dạy lớn nhưng nhà trường yêu cầu GV chỉ được dạy tối đa 250 tiết để dành thời gian nghiên cứu khoa học, đi thực tế và đảm bảo sức khoẻ. GV cũng chỉ được hướng dẫn 10-12 chuyên đề hoặc 3,4 khoá luận. Vì thế khoa luôn phải mời GV ở các trường khác về giảng dạy.

    Khoa Công nghệ Cơ khí của ĐH Điện lực chỉ có 8 GV cơ hữu trên 25 GV thỉnh giảng. TS Lê Thượng Hiền, trưởng khoa, cho biết: “Khi SV vào học chuyên ngành, khoa phải đảm đương tới 29 môn. Chúng tôi đặt chỉ tiêu bước đầu đảm nhận 50% số giờ giảng, còn lại phải nhờ tới đội ngũ thỉnh giảng.”

    PGS TS Đàm Xuân Hiệp (Hiệu trưởng ĐH Điện lực) cho rằng việc mời GV thỉnh giảng ngoài mục đích bù vào sự thiếu hụt GV, còn nhằm mục đích cho cán bộ trẻ của trường có cơ hội giao lưu, trao đổi về chuyên môn.”

    Kiểm định chất lượng bằng... niềm tin

    Hoc voi khach moi
    Bài giảng của giáo viên phải phù hợp với SV từng trường. (Ảnh minh hoạ của Lê Anh Dũng)

    Khi tìm GV thỉnh giảng, lãnh đạo các khoa chủ yếu đều dựa trên học hàm, học vị, quan hệ quen biết và... niềm tin.

    PGS TS Đàm Xuân Hiệp khẳng định: “Tiêu chuẩn chọn GV thỉnh giảng là học hàm, học vị, sự phù hợp chuyên môn với môn học mà GV đó đảm nhiệm và đánh giá chất lượng của hội đồng chuyên môn khoa.”

    Nhưng “sự phù hợp chuyên môn” không phải là một tiêu chí dễ đánh giá bởi khi đã dạy các môn chuyên ngành, GV không chỉ truyền đạt kiến thức đơn thuần mà còn phải có sự liên hệ thực tế với ngành, nghề của SV.

    ThS Nguyễn Hữu Chí (trưởng Khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Công đoàn) cho biết: “Với đặc thù là trường công đoàn, chúng tôi yêu cầu GV khi giảng dạy phải lồng ghép những ví dụ, những tình huống thực tế liên quan tới hoạt động công đoàn vào bài giảng. Tuy nhiên, một số GV trường khác tới dạy khó có thể đáp ứng yêu cầu này.”


    ThS Nguyễn Tường Anh bày tỏ: “Hạn chế lớn nhất của việc mời GV bên ngoài về dạy là không thể kiểm soát được nội dung bài giảng của họ có đáp ứng yêu cầu của khoa, trường hay không. Bà Tường Anh cũng nhấn mạnh rằng GV trong trường trước khi dạy phải thông qua giáo án với chủ nhiệm bộ môn nhưng GV ngoài không có nghĩa vụ này.”

    Trước thông tin một số SV than phiền rằng nhiều GV thỉnh giảng không thực sự chuyên tâm, không nhiệt tình truyền đạt kiến thức cho SV, bà Tường Anh khẳng định: “Không thể có chuyện GV thỉnh giảng không nhiệt tình bằng dạy ở trường mình vì đã đi dạy ở ngoài thì họ sẽ cố gắng chứng tỏ chất lượng để lần sau tiếp tục được mời.”

    Kênh thông tin tốt nhất để giám sát chất lượng của GV thỉnh giảng chính là thông qua SV. Ông Nguyễn Xuân Hoà (Phó Chủ nhiệm Khoa Công tác xã hội, ĐH Công đoàn) chia sẻ: “Chúng tôi tiến hành kiểm tra vở viết của SV để đảm bảo GV giảng đúng nội dung. Bên cạnh đó, hàng tháng khoa đều tổ chức sinh hoạt lớp để SV bày tỏ ý kiến về GV. Ở khoa tôi đã từng có trường hợp GV thỉnh giảng dạy một vài buổi bị SV phản ánh nên đã không được tiếp tục ký hợp đồng.”

    TS Bùi Ngọc Sơn cho biết phòng Quản lý đào tạo của ĐH Ngoại thương tiến hành thăm dò ý kiến của SV và tiếp xúc với ban cán sự lớp và nhóm học tập để kiểm định chất lượng GV mời. Tuy nhiên, V.H, SV năm thứ 4 của trường, bày tỏ: “Bọn em cũng ít có ý kiến. GV dạy hay, dở thế nào thì SV biết với nhau thôi chứ chẳng mấy khi phản ánh.”

    Kỷ luật: càng khó kiểm soát

    Hoc voi khach moi
    Giáo viên thỉnh giảng: liệu có "đi muộn, về sớm"? (Ảnh minh hoạ của Lê Anh Dũng)
    TS Trịnh Thị Thu Hương (Phó Chủ nhiệm Khoa Kinh tế Ngoại thương, ĐH Ngoại thương) khẳng định: “GV thỉnh giảng thường không chú trọng khâu quản lý SV. Đơn giản như trường tôi có quy định mọi GV, SV đều phải đeo thẻ khi vào trường. Nhưng GV mời ở ngoài thì chẳng quan tâm SV vào lớp có đeo thẻ hay không, thậm chí chính họ cũng không đeo thẻ.”

    Cũng theo bà Hương thì nhiều GV thỉnh giảng không coi trọng giờ giấc, dẫn đến tình trạng “đi muộn về sớm”.

    Tuy nhiên, hiện nay đa số các trường chưa có cơ chế nào để ràng buộc trách nhiệm của GV mời. Những người vô tổ chức kỷ luật thì chỉ có cách xử lý duy nhất là không tiếp tục mời nữa nhưng khoa thì vẫn phải chịu trách nhiệm trước nhà trường.

    TS Nguyễn Thị Thoa (Trưởng khoa Báo chí, HV Báo chí và Tuyên truyền) cho biết: “Có một số GV thỉnh giảng không đảm bảo được môi trường sư phạm. Đã từng có trường hợp GV mời ngay buổi đầu lên lớp đã khuyên SV: “Muốn làm báo giỏi phải biết nhậu, biết chơi.”(!?) Đó có thể là câu nói đùa trong lúc “trà dư tửu hậu” chứ không thể đứng trên bục giảng trước SV mà nói được.”

    Chính vì thế, từ học kỳ II của năm học này, Ban giám đốc HV Báo chí và Tuyên truyền đã ban hành quy chế chặt chẽ hơn đối với việc mời GV thỉnh giảng. Các khoa phải lên danh sách GV thỉnh giảng, học hàm, học vị, trình độ chuyên môn gửi lên lãnh đạo trường duyệt rồi mới được mời.

    Với quan điểm “đối với GV thỉnh giảng, trong quản lý và quan hệ phải thực sự tế nhị”, TS Lê Thượng Hiền chia sẻ kinh nghiệm quản lý GV mời của ĐH Điện lực: “Khoa phải đề ra các biện pháp và cam kết cụ thể khi ký hợp đồng với GV thỉnh giảng. Tiền hợp đồng không được chuyển ngay cho GV mà chỉ trả sau khi kết thúc môn học. Nếu ai vi phạm, tuỳ mức độ có thể chịu một mức phạt nhất định, cao nhất là đình chỉ hợp đồng.”

    • Lan Hương


    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Học với...khách mời

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học với...khách mời bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Hoc voi khach moi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học với...khách mời ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC