Giáo dục công dân bằng… quần dài!

Thứ năm, 28 Tháng hai 2008, 10:20 GMT+7
  • Không có môn Giáo dục công dân đeo đẳng suốt cả chục năm trời như ở VN nhưng HS ở Anh, Mỹ hay Singapore được trang bị đầy đủ kỹ năng và cả cảm xúc sống thông qua những môn học và chương trình mềm dẻo. Bằng những hoạt động thực tế, trường phổ thông ở các quốc gia này đang giáo dục trẻ em trở thành những công dân đúng nghĩa, những công dân trẻ có trách nhiệm với chính mình và xã hội, có thể sống độc lập mà không cần phụ huynh bên cạnh.

    Giáo dục công dân bằng… quần dài

    ’Các
    Các "quý ông" ở Trường Anglo-Chinese được giáo dục để không mặc... "quần cộc" tới trường. Ảnh: acsis.wordpress.com
    Ở 1 nước nhiệt đới nắng nóng quanh năm như Singapore nhưng HS 2 năm cuối của Trường Trung học Anglo-Chinese không được phép mặc… quần soóc như các HS lớp thấp hơn. Lý giải điều này, Đỗ Hoàng Hải, 1 HS của trường cho biết: “Lên 2 năm cuối, bọn em phải chuyển sang đồng phục quần dài bởi mục tiêu của trường là đào tạo HS sau 4 năm đầu thành một quý ông (a gentleman), một cán bộ (an officer), một học giả (a scholar) và 2 năm cuối thành một quý ông (a gentleman) , một nhà lãnh đạo (a leader) và một công dân toàn cầu (a global citizen). Mà một “quý ông” thì không thể… mặc quần cộc tới trường.”

    Quy định về đồng phục “quần dài” đã cho thấy 1 phương pháp “giáo dục công dân” hiệu quả.

    Cũng không phải thông qua những cuốn sách giáo khoa nặng nề chữ nghĩa với các bài kiểm tra phải trả lời đúng/sai mà bằng những hoạt động thực tế, các trường học này đang giáo dục trẻ em trở thành những công dân đúng nghĩa, những công dân có trách nhiệm với chính mình và xã hội, những công dân trẻ có thể sống độc lập mà không cần có phụ huynh bên cạnh.

    Chị Trần Lan Anh, phụ huynh của 1 HS lớp 7 của Trường Lawnswood (Thành phố Leeds, Vương quốc Anh) chia sẻ: “Tôi đọc báo thấy thông tin về các vụ tử tự của thanh niên VN mà rất buồn vì các em không hiểu thế nào là giá trị cuộc sống. Còn bên này, ở trường, HS được dạy cách đương đầu với những khó khăn của cuộc sống như kết quả học tập kém, cha mẹ ly hôn, gia đình phá sản, sức khỏe yếu… để trẻ em làm quen và biết vượt qua những điều ấy như thế nào. Ngoài ra, còn có rất nhiều chương trình dạy kỹ năng sống – living skills cho trẻ.”

    Tất cả những nội dung chị Lan Anh đề cập trên được dạy trong 1 môn học mang tên Cá nhân, Xã hội và Giáo dục Sức khỏe (PSHE - Personal, Social and Health Education).

    Môn học này được chia thành 7 nội dung nhỏ bao gồm: Bổn phận công dân; Ma túy, Rượu và Thuốc lá; Sức khỏe tâm lý và Cân bằng; Dinh dưỡng và Hoạt động thân thể; Tài chính cá nhân; An toàn; Tình dục và Quan hệ.

    Còn ở Mỹ, Gia đình và khoa học chi tiêu là 1 môn không bắt buộc ở các trường công lập nhưng được rất nhiều HS lựa chọn bởi thiết thực và… dễ được điểm A. HS được dạy từ cách đánh răng sao cho sạch, rửa mặt và trang điểm sao cho không bị mụn cho tới trang trí nhà cửa, quản lý và chi tiêu tiền trong gia đình hợp lý. Các vấn đề trong quan hệ giữa cá nhân, gia đình và cộng đồng cũng như môi trường sống đều được đề cập.

    Cũng nằm trong mục tiêu giáo dục công dân, các môn học về hệ thống chính trị và tổ chức nhà nước ở các trường phổ thông ở Mỹ là bắt buộc và khá nặng nhưng không khiến cho HS cảm thấy mệt mỏi.

    Học cả kỹ năng và cảm xúc sống

    Một giờ học đi xe đạp an toàn, một nội dung trong PSHE ở các trường phổ thông ở Anh. Ảnh:
    Một giờ học đi xe đạp an toàn, một nội dung trong PSHE ở các trường phổ thông ở Anh. Ảnh: cyclingsafetyschool.com
    Cũng ở Trường Trung học Anglo-Chinese (Singapore), mỗi sáng, nhà trường đều có 1 buổi nói chuyện ngắn khoảng 5 đến 10 phút về tất cả các chủ đề trong cuộc sống, từ tình bạn, tình yêu cho tới mối quan hệ cha mẹ-con cái. HS có thể dành thời gian rảnh rỗi trong ngày để suy ngẫm, trao đổi với bạn bè và giáo viên về chủ đề này.

    Đỗ Hoàng Hải, chia sẻ: “Mỗi sáng đến trường với 1 suy nghĩ mới vừa rất thú vị, vừa rất bổ ích cho việc bồi bổ nhân cách của HS.”

    Hàng năm các HS trong trường còn tổ chức rất nhiều hoạt động nghệ thuật, bán đồ ăn tại căng tin để quyên góp tiền giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn.

    Với 10.000 trẻ em bị thương tật vĩnh viễn mỗi năm, các trường học ở Anh còn nhấn mạnh các kỹ năng để giữ an toàn cho bản thân trong các tình huống quen thuộc như tham gia giao thông, đám cháy, lao động, bão lụt… Các em được dạy để ý thức được an toàn của bản thân và mọi người xung quanh, cách giúp đỡ người khác trong hoạn nạn và kêu gọi sự giúp đỡ khi gặp tai nạn.


    Các trường trung học ở khu vực Tây Nam nước Anh đã tổ chức chiến dịch nâng cao nhận thức của HS, đặc biệt là nam sinh, về mang thai ở tuổi vị thành niên và hậu quả của nó.

    HS lớp 9 được chia thành những nhóm nhỏ cùng thảo luận và thực hiện các video về quá trình chăm sóc trẻ sơ sinh (hình nộm). Những video này sẽ được trình chiếu tại nhiều lớp học với sự trình bày của những nam sinh tham gia thực hiện video về kiến thức trong chăm sóc trẻ em.

    Ở Trường THPT Powell County (Kentucky, Mỹ), các HS đăng ký học môn này sẽ chia theo cặp bố-mẹ cùng chăm sóc 1 “đứa con” (thường là búp bê) để các em thấu hiểu những vất vả và thách thức nếu có con ở độ tuổi này.

    Các chuyên gia về dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản, tiêu dùng và gia đình thường xuyên được mời về giảng dạy một số tiết học thuộc bộ môn này.

    Để giúp HS có thể sống độc lập trong tương lai, PSHE còn nhấn mạnh vào nội dung quản lý tài chính cá nhân. HS từ 5-7 tuổi được dạy rằng tiền có thể đến từ nhiều nguồn và sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau. Lứa tuổi 7-11 được dạy cách giữ tiền và ý thức rằng tiền tiết kiệm rất cần thiết cho những nhu cầu tương lai. Ảnh hưởng của thói quen tiêu tiền hoặc giữa tiền và làm thể nào để quản lý tiền bạc cá nhân hiệu quả sẽ được dạy cho HS 11-14 tuổi. HS lớn hơn bắt đầu được tiếp cận với các công cụ và dịch vụ tài chính như ngân sách và tiết kiệm.

    Chính trị không khô khan

    TIN LIÊN QUAN
    Để tránh khô khan và nặng nề, những môn học về chính trị và bổn phận công dân thường được giảng dạy thông qua thuyết trình, các hoạt động tập thể và bài học tình huống (case study) nên không có đáp án đúng hay sai mà các em được thoải mái thể hiện bản thân với sự định hướng của giáo viên.

    Chẳng hạn trong 1 giờ học môn Bổn phận Công dân ở Trường Tiểu học Eversly, London, HS xếp vòng tròn cùng đọc 1 bài thơ về “người bạn tốt”. Mỗi em đọc 1 câu như “1 người bạn tốt nói rằng…”, “Bạn có thể tin cậy ở 1 người bạn bởi vì…” hay “Nếu bạn buồn, 1 người bạn sẽ…”. Sau đó về nhà, mỗi HS sẽ tự sáng tác 1 bài thơ mang tên “Người bạn thân nhất”.

    Môn học này hướng tới mục tiêu để HS hiểu về trách nhiệm xã hội và đạo đức trong ứng xử hàng ngày, lợi ích của việc quan hệ tốt với cộng đồng, làm quen với những hoạt động xã hội có ý nghĩa với bản thân, nhà trường, hàng xóm, quốc gia và cả thế giới. Bên cạnh đó, những kiến thức về chính trị, kỹ năng và giá trị cần thiết để sống tích cực trong 1 xã hội dân chủ cũng được cung cấp cho HS.

    Ở Mỹ, môn Chính phủ Mỹ dạy HS những kiến thức về nghị viện ở từng bang, từng khu vực, các quá trình chính trị để hiểu thêm về quá trình đưa ra quyết định của chính phủ, quyền và nghĩa vụ của công dân. Bên cạnh đó còn có môn Luật Quốc tế tập trung vào các môn quan hệ giữa các chính phủ trên toàn thế giới và giữa chính phủ với người dân của họ, các liên minh kinh tế và tổ chức quốc tế lớn.

    Đinh Thị Ngọc Vân, HS Trường Quốc tế Nacel (Minnesota, Mỹ) cho biết: “Giáo viên luôn lựa chọn những hình thức và bài tập phù hợp để bọn em không cảm thấy quá khó hiểu. Chẳng hạn, lớp em vừa được giao viết 1 bài luận về các ứng viên đang tranh cử tổng thổng.

    Sau đó HS tranh luận và thầy tổng kết các bài viết và lập thành 1 bảng so sánh về phương pháp điều hành đất nước. Dựa vào bảng đó sẽ đưa ra 1 dự đoán xem ứng viên nào sẽ thắng cử. Bài tập này vừa giúp bọn em hiểu rõ hơn về quy trình bầu cử lại nâng cao ý thức của HS Mỹ, những cử tri trẻ sẽ đi bầu cử mấy năm tới.”

    • Lan Hương
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Giáo dục công dân bằng… quần dài!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo dục công dân bằng… quần dài! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Giao duc cong dan bang quan dai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo dục công dân bằng… quần dài! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC