Giáo dục ĐH và dạy nghề: Nghèo mà hoang phí!

Thứ sáu, 02 Tháng hai 2007, 22:24 GMT+7
  • Ngày 1/2, tại TPHCM, Hội thảo quốc gia “Đào tạo theo nhu cầu xã hội” lần đầu tiên được Bộ GD-ĐT tổ chức đã diễn ra với sự tham gia của các nhà quản lý giáo dục cấp bộ, trường và doanh nghiệp.

    Đào tạo theo kiểu “ăn sẵn”

    Chỉ đào tạo theo những gì mình có chứ chưa đào tạo theo nhu cầu xã hội - đó là một thực tế mà lãnh đạo các trường ĐH từ nhiều năm nay đã nhận ra nhưng dường như họ đành chịu cảnh... “lực bất tòng tâm” vì những lý do, trong đó có cả lý do khá ngược đời.

    Lãnh đạo của một trường ĐH lớn bộc bạch: “Nhiều khi vẫn biết có những chuyên ngành đào tạo của mình mà sau này trường, sinh viên không biết sẽ làm được gì nhưng đó là chuyên ngành đã tồn tại từ hàng chục năm nay, nếu bỏ đi thì khó ăn khó nói với những người sáng lập chúng! Họ đều là cây đa cây để trong lịch sử của nhà trường mà!”

    Một số khác thì đào tạo theo kiểu “ăn sẵn” là làm sao cho giảm chi phí để thu lại lãi một cách nhanh nhất. Thực tế này thể hiện ở việc càng ngày càng có nhiều trường đăng ký mở ngành và tổ chức đào tạo những ngành ít phải đầu tư vào máy móc, thiết bị, phòng thí nghiệm, nhà xưởng như kinh tế, kế toán, tin học ứng dụng, văn thư lưu trữ, ngoại ngữ...

    Cùng đó, các ngành mới mở thường chỉ là sao chép chương trình đào tạo của một cơ sở nào đó đã có sẵn, ít khi được xây dựng thích ứng với đặc điểm của trường, của ngành và của địa phương trên cơ sở khảo sát, phân tích nhu cầu lao động.

    Về những hiện tượng này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long đã nhận định: “Các trường chỉ đào tạo theo khả năng sẵn có của mình, hoặc đào tạo theo dự báo của trường. Tình trạng này gây ra hiện tượng thiếu thừa cục bộ về nguồn nhân lực, gây lãng phí không chỉ về nguồn lực nhà nước, tiền bạc của dân mà còn lãng phí về thời gian và cơ hội của người học”.

    Dù vậy nhưng chỉ tiêu của các trường vẫn tăng đều hàng năm.

    Các giải pháp

    Đào tạo theo nhu cầu là một nguyên tắc làm giáo dục đối với những nước nghèo. Nhưng ở Việt Nam từ trước đến nay là... ngược lại. Các trường ĐH, CĐ và TCCN hầu hết mới chỉ lo toan tính làm sao cho có một “đầu vào” dồi dào để thu học phí, cấp bằng và coi như hoàn thành nhiệm vụ, bất cần việc xã hội thực sự cần gì và người học thực sự cần gì.

    Theo đánh giá của Bộ GD-ĐT, chương trình đào tạo được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nhưng nhiều trường chưa dựa trên kết quả khảo sát thị trường, phân tích nhu cầu đào tạo, tiêu chuẩn năng lực nghề nghiệp nên đã xây dựng chương trình đào tạo chưa xứng.

    Đã thế, do nhu cầu của người học rất lớn, nên giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là giáo dục ĐH luôn tự đắc vì biết mình ở thế độc quyền. Cộng với những bất cập về cơ cấu hệ thống giáo dục về thời gian đào tạo, các loại hình trường lớp, học viện, hình thức giáo dục, chương trình, văn bằng chứng chỉ… tạo nên sự chồng chéo, trùng lặp trong đào tạo càng khiến cho việc đào tạo và nhu cầu xã hội xa nhau.


    Bộ GD- ĐT đã đưa ra một loạt các giải pháp để đưa đào tạo của Việt Nam trở về đúng nguyên tắc của giáo dục nước nghèo. Bộ phối hợp với các bộ ngành trung ương, đánh giá hiện trạng nguồn nhân lực trong khuôn khổ và khả năng của từng bộ ngành; dự báo nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho các cơ quan doanh nghiệp trong các Bộ, ngành; phát triển tiêu chuẩn nghề nghiệp, xây dựng và đánh giá chương trình đào tạo trong các lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục ĐH; hỗ trợ công tác đào tạo và giới thiệu việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.

    Thành lập cơ quan Dự báo nhu cầu xã hội từ trung ương đến địa phương. Các địa phương có trách nhiệm thành lập mạng lưới hệ thống thông tin, giúp địa phương lập kế hoạch phát triển nguồn nhân lực cho từng giai đoạn, sớm hình thành ban điều hành quốc gia triển khai đào tạo theo nhu cầu xã hội. Tổ chức này sẽ gồm có đại diện của Bộ GD-ĐT, Bộ Lao động - Thương binh xã hội, Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Bộ Bưu chính viễn thông, Bộ Công nghiệp, Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam...

    Sẽ sớm xây dựng một trung tâm dự báo nhu cầu xã hội cấp quốc gia, trước mắt ở những thành phố có nhu cầu lao động lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Cần Thơ... Ở cấp quốc gia và vùng miền, các cơ quan nên phối hợp để hình thành trang web tiếp nhận các thông tin về nhu cầu lao động, hình thành một thị trường lao động trên mạng.

    Cơ sở đào tạo phối hợp với doanh nghiệp, xây dựng mối quan hệ đối tác trong việc xây dựng và kiểm định chương trình đào tạo, tổ chức giảng dạy và bồi dưỡng giáo viên…Bộ GD-ĐT khuyến khích các trường chủ động ký kết hợp tác với các doanh nghiệp có yêu cầu lao động phù hợp với ngành nghề đào tạo của trường.

    Cơ sở đào tạo thành lập các trung tâm dịch vụ hoạt động theo cơ chế thị trường như một doanh nghiệp trong cơ sở đào tạo, giới thiệu việc làm và theo dõi sinh viên sau khi tốt nghiệp

    Mai Minh

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Giáo dục ĐH và dạy nghề: Nghèo mà hoang phí!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo dục ĐH và dạy nghề: Nghèo mà hoang phí! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Giao duc DH va day nghe Ngheo ma hoang phi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo dục ĐH và dạy nghề: Nghèo mà hoang phí! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC