Đề Văn khối D: Phó Chánh Thanh tra "phản pháo"

Thứ sáu, 20 Tháng bảy 2007, 10:38 GMT+7
  • De Van khoi D Pho Chanh Thanh tra phan phao
    HS bàn luận sau buổi thi - ảnh: VNN

    "Hướng dẫn chấm thi do Bộ GD-ĐT ban hành là chuẩn xác. Hai cách mà hướng dẫn chấm thi nêu ra phù hợp với yêu cầu của đề, phù hợp với yêu cầu về nội dung kiến thức, phù hợp với yêu cầu về kỹ năng cảm thụ, phân tích thơ". Ông Trần Bá Giao, Phó Chánh Thanh tra, Bộ GD-ĐT phản biện về các ý kiến nhận xét đề thi Văn.

    Tôi đã đọc bài viết của PGS.TS Đỗ Ngọc Thống được đăng tải trên các báo. Thú thực, đọc các tiêu đề nội dung chính của bài viết tôi đã giật mình. Một tập thể thầy cô giáo dạy văn ở bậc đại học và bậc phổ thông ở Ban đề thi đã tắc trách và thiếu trách nhiệm về chuyên môn vậy sao?

    Tôi đã phải đọc lại rất kỹ từ bài báo đó đến bài thi và đáp án thang điểm của môn văn (cả khối D và khối C).

    Sau khi cân nhắc, suy xét, tôi thấy mình phải có trách nhiệm nói lại đôi lời với tác giả và góp thêm tiếng nói bàn luận về hướng đổi mới cách ra đề thi môn văn trong quá trình đổi mới cách đánh giá thi cử hiện nay.

    "Rừng xà nu": Đề ra chuẩn xác

    Ông Thống cho rằng, với câu hỏi “Giải thích ý nghĩa nhan đề truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành...” (câu 2 của đề II thi tốt nghiệp THPT), đề ra thiếu chuẩn xác.

    Theo lập luận của tác giả, có 2 loại nhan đề của tác phẩm; loại thứ nhất “nhan đề rất quan trọng”; loại thứ hai “nhan đề không gợi lên điều gì cả”... không cần phân tích giải mã gì cả. Nhan đề Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành thuộc loại thứ hai.

    Ngay sau đó, ông nhấn mạnh “Cần nói rõ là sau khi đọc xong tác phẩm này, người đọc mới thấy hình tượng hoặc hình ảnh cây/rừng xà nu trong tác phẩm rất có ý nghĩa”.

    Rõ ràng có mâu thuẫn trong sự phê phán của Đỗ Ngọc Thống. Một mặt, ông xếp nhan đề của “Rừng xà nu” thuộc loại “không gợi lên điều gì cả”, mặt khác ông lại thừa nhận “hình tượng hoặc hình ảnh cây/rừng xà nu trong tác phẩm rất có ý nghĩa”.

    Trong quá trình cảm thụ, thẩm bình văn chương, bao giờ cũng phải đọc toàn bộ tác phẩm mới có thể thấy hết được ý đồ tác giả. Việc Nguyễn Trung Thành đặt tên cho tác phẩm của mình là “Rừng xà nu” không phải chỉ là một cách đặt tên “không gợi lên điều gì cả” như ông Thống nghĩ.

    Dụng ý của nhà văn là muốn dùng hình tượng “Rừng xà nu” để chỉ về các dân tộc Tây nguyên anh dũng, kiên cường có sức sống mãnh liệt trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước. Vì vậy câu hỏi trong đề ra đâu có sai, đâu có thiếu chuẩn xác?

    Tôi xin nhấn mạnh rằng: Tên truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành là có ý nghĩa. Để giải thích ý nghĩa nhan đề tác phẩm cần phải đọc và hiểu tác phẩm. Yêu cầu của đề ra là phù hợp và đáp án với những yêu cầu cụ thể như đã công bố là cần thiết cho giám khảo.

    Kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 1 đã kết thúc, những thầy cô dạy văn ở THPT đều có những cảm nhận tốt đẹp về kỳ thi và cũng không có ai phê phán về đề văn như ý kiến của tác giả Đỗ Ngọc Thống.

    "Tràng giang": Đáp án phù hợp yêu cầu đề

    Sau khi nhấn mạnh: “...nhìn chung đáp án vẫn phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản, lô gíc và phù hợp với đề. Tránh tình trạng yêu cầu một đường, đáp án nêu một nẻo...”, Đỗ Ngọc Thống đã kết luận: “Rất tiếc là đáp án cho đề thi đại học khối D, câu số 2 đã mắc phải lỗi này”.

    Không! Thưa PGS.TS Đỗ Ngọc Thống: đề ra, đáp án - thang điểm là phù hợp với nhau. Cần đọc kỹ đề và đáp án rồi hãy phê phán. Đề ra yêu cầu: “Phân tích bài thơ Tràng Giang của Huy Cận để làm nổi bật vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại”.

    Hướng dẫn chấm thi nêu rõ: “Câu này nhằm đánh giá kiến thức và kỹ năng cảm thụ, phân tích thơ của thí sinh. Thí sinh có thể làm theo hai cách: một là phân tích bài thơ sau đó rút ra vẻ đẹp cổ điển và hiện đại của bài thơ Tràng Giang; hai là triển khai phân tích theo hai phương diện vể đẹp cổ điển và vẻ đẹp hiện đại. Cách nào cũng chấp nhận được, miễn là đảm bảo các ý theo yêu cầu và tính hợp lý trong bố cục bài làm.


    Phân tích có định hướng (làm nổi bập vể đẹp cổ điển và hiện đại) là yêu cầu cơ bản, thí sinh phải tránh lan man, xa đề”. Theo chúng tôi hướng dẫn chấm thi là chặt chẽ đúng với yêu cầu cơ bản của đề.

    Tôi muốn trao đổi lại với PGS.TS Đỗ Ngọc Thống khi ông cho rằng: “Trong trường hợp này người viết không cần phân tích toàn bộ bài thơ mà chỉ “nhặt ra” những gì liên quan và làm sáng tỏ cho vấn đề mà đề bài yêu cầu”.

    Ông Đỗ Ngọc Thống không đọc kỹ đề bài hay là do quan niệm của ông về cách phân tích và cảm thụ thơ? Sao lai chỉ “nhặt ra” (ý của ông Thống) mà không cần phân tích bài thơ.

    Xin được nhấn mạnh rằng “vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại” được ẩn chứa trong toàn bộ bài thơ. Phải phân tích toàn bộ bài thơ mới nêu bật được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ Tràng Giang.

    Ông Thống có tán thành với 1 em học sinh khi đưa ra ý kiến: “Nghĩa là có hai cách làm, cách 1: phân tích từng khổ theo trình tự và làm đến đâu chỉ ra vể đẹp cổ điển và hiẹn đại ngay chỗ đó, cách 2: nêu ra 2 luận điểm riêng về vẻ đẹp cổ điển và hiện đại rồi dựng ý trong bài thơ để chứng minh”. Không biết có sự lầm lẫn nào không mà lại từ “phân tích” chuyển sang “chứng minh”?

    Theo tôi cách 2 mà ông Thống đồng tình với ý kiến của 1 học sinh là cách làm hỏng kỹ năng cảm thụ phân tích thơ rồi đó. Chính sự nhầm lẫn giữa “phân tích” và “chứng minh” mà một số học sinh cảm thụ thơ không biết cách cảm thụ thơ đưa ra những ý kiến không từ chính bài thơ để bình bài thơ đó, không toát được giá trị nội dung gắn liền với giá trị nghệ thuật của bài.

    Hướng dẫn chấm thi do Bộ GD-ĐT ban hành là chuẩn xác. Hai cách mà hướng dẫn chấm thi nêu ra phù hợp với yêu cầu của đề, phù hợp với yêu cầu về nội dung kiến thức, phù hợp với yêu cầu về kỹ năng cảm thụ, phân tích thơ.

    Cải tiến ra đề: Sẽ thêm nghị luận xã hội

    Ông Đỗ Ngọc Thống trong phần bàn luận chung về đề thi đã đưa ra nhận xét: “Đề thi không bao quát và không đáp ứng yêu cầu toàn diện của chương trình”. Trong lập luận của mình ông Thống đã không ngần ngại khái quát “Trong các đợt bồi dưỡng giáo viên dạy theo chương trình và sách ngữ văn mới, rất nhiều thầy, cô giáo tỏ ra bất bình trước cách ra đề cũ mòn của Bộ...”.

    Theo tôi, đây là một nhận xét võ đoán. Bởi vì, thực tế các giáo viên dạy văn trong giai đoạn hiện nay đang cần tập trung vào yêu cầu trước mắt là nâng cao chất lượng dạy văn trong đó có yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới đánh giá, thi cử. Tuy nhiên, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học dược đặt lên hàng đầu; đổi mới đánh giá, thi cử là vấn đề cần thiết nhưng việc đổi mới đánh giá, thi cử phải dựa trên nền tảng là đổi mới về chương trình giáo khoa, phương pháp dạy học.

    Sự nóng vội, thái quá trong việc thay đổi đánh giá, cách ra đề thi rất dễ dẫn đến những hậu quả phức tạp liên quan đến đông đảo học sinh. Ở đây, tôi cũng đồng tình một phần ý kiến của Đỗ Ngọc Thống là “cần đưa một phần nghị luận xã hội vào đề thi”. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là cách đưa thế nào để đảm bảo đó là một đề thi văn chứ không phải là một đề thi giáo dục công dân!

    Vì vậy, cần có sự đổi mới theo từng bước đi, phù hợp với quá trình đổi mới giáo dục phổ thông. Theo tôi, sự thay đổi về cách ra đề thi văn phải được nghiên cứu kỹ càng, có lộ trình đổi mới từng bước để thầy cô giáo và học sinh có thời gian chuẩn bị theo cách ra đề đổi mới đó.

    Bộ GD-ĐT trong dự thảo đề án đổi mới đánh giá thi cử trong chiến lược đổi mới giáo dục phổ thông, đang có dự kiến về đổi mới cách ra đề thi môn văn theo hướng phát huy tư duy sáng tạo của học sinh gắn liền với kiểm tra kiến thức và kiểm tra kỹ năng cảm thụ văn chương của học sinh.

    (Theo VNN)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Đề Văn khối D: Phó Chánh Thanh tra "phản pháo"

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đề Văn khối D: Phó Chánh Thanh tra "phản pháo" bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết De Van khoi D Pho Chanh Thanh tra phan phao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đề Văn khối D: Phó Chánh Thanh tra "phản pháo" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - GIÁO DỤC - TIN GIÁO DỤC