Điện ảnh 2006: Chuông mãi không ngân

Thứ năm, 28 Tháng mười hai 2006, 10:51 GMT+7
  • Dien anh 2006 Chuong mai khong ngan

    Có thật nhiều chuyện không bình thường từ những chuyến đi nước ngoài của các nghệ sĩ điện ảnh. Dự liên hoan phim, dự chợ phim... tất cả các chuyến đi đều thành công tốt đẹp và diễn viên được ca ngợi, phim tạo được dấu ấn. Để rồi không một giải thưởng lớn nào được đem về. Cũng không có một liên hoan phim lớn nào có tên phim Việt Nam.

    Vậy nhưng khi về nước, các nghệ sĩ đã tự ve vuốt bản thân mình bằng những câu chữ "đao to búa lớn" và ngọt ngào hơn bao giờ hết. Một số nhà báo vì quá yêu... nghệ sỹ nên cũng không ngần ngại làm phương tiện cho các nghệ sỹ tự tung hô mình và tác phẩm của mình.

    Người ta từng nhớ rằng, điện ảnh thể thao từng có một vụ "giải thưởng quốc tế" không có trong thực tế, gây ra không biết bao nhiêu chuyện bi hài trên báo chí.

    Hay mới đây, sự việc diễn viên Minh Tiệp trả lời báo chí rằng, anh có tên trong danh sách đề cử 10 diễn diên viên xuất sắc nhất của liên hoan phim Bách Hoa - Kim Kê (Trung Quốc) cũng đã tạo nên những giai thoại cười ra nước mắt. Minh Tiệp là lựa chọn muộn màng của đạo diễn Bùi Tuấn dũng và Lý Vỹ trong "Hà Nội, Hà Nội".

    Sau khi bộ phim này đóng máy, đạo diễn Bùi Tiến Dũng đã không có phát biểu gì về diễn xuất của Minh Tiệp. Nhưng khi được hỏi, tại sao anh không chọn Minh Tiệp cho bộ phim "Vũ điệu tử thần" của mình thì Bùi Tuấn Dũng nói rằng, phim của anh cần những diễn viên làm việc chuyên nghiệp và Minh tiệp không phải là lựa chọn số một. Nói ra điều đó để thấy rằng, Minh Tiệp diễn xuất không quá xuất sắc ngay cả trong mắt đạo diễn trong nước.

    Thế nên, việc anh có tên trong đề cử 10 diễn viên xuất sắc của giải Kim Kê cũng làm không ít người ngạc nhiên, ngay cả ông Hà Phạm Phú, người đi trong đoàn. Ông Phú có đưa ra những văn bản chính thức từ Ban tổ chức liên hoan phim để chứng minh rằng không có tên Minh Tiệp trong bất cứ đề cử nào.

    Lúc đó, Minh Tiệp lại đính chính rằng, không phải anh được đề cử đó mà là đề cử "10 diễn viên được bình chọn diễn xuất hay nhất". Minh Tiệp vẫn khẳng định, anh nghe thông tin đó từ cô bạn gái Can Đình Đình.

    "Ở Trung Quốc, việc đề cử cho diễn viên riêng và đề cử cho phim lại là chuyện khác" - Minh Tiệp giải thích. Nhưng bộ phim "Hà Nội, Hà Nội" mà Minh tiệp tham gia không dự giải, chỉ là chiếu trong liên hoan phim này, nên việc anh được đề cử diễn xuất xuất sắc là hơi khó hiểu.

    Khi được hỏi anh có xin lỗi công chúng vì sự nhầm lẫn này không thì Minh Tiệp nói rằng anh đã chính thức nghe thấy và không việc gì phải xin lỗi! Việc phát ngôn với báo chí từ việc nghe loáng thoáng thông tin từ đâu đó để gây hiểu nhầm đã cho thấy thái độ nóng vội với danh tiếng của diễn viên trẻ này.

    Nhưng Minh Tiệp chỉ là một ví dụ. Còn không ít nghệ sĩ khác nghe thông tin từ phía nước ngoài, do hạn chế về ngoại ngữ nên đã không hiểu mình đã có gì và được gì. Rất nhiều thông tin từ một liên hoan phim nhưng lại được hai nghệ sĩ cùng đoàn kể trái ngược nhau.

    Và không ít người đã không hiểu (hoặc cố tình không hiểu) ý nghĩa những nhận định và sự kiện của liên hoan phim, khi về nước đã tung hỏa mù với công chúng. Họ đưa điều đó ra như một bằng chứng rằng, phim của mình kén khán giả. Chỉ có công chúng có văn hóa (như người nước ngoài?!) mới hiểu được và đánh giá cao mà thôi!

    Một nhà văn (xin giấu tên) kể rằng, trong một chuyến đi, tình cờ anh gặp được buổi chiếu phim Việt Nam trong một liên hoan phim nhỏ. Khi anh đến đã sát giờ chiếu. Người bạn anh đang là nghiên cứu sinh tại đó giải thích, đừng hi vọng nhiều, hãy cứ như xem phim ở nhà.

    Nhưng cảm giác trống vắng ập đến ngay khi anh bước vào rạp. Vắng vẻ và chủ yếu là du học sinh người Việt và một số ít người nước ngoài tò mò về Việt Nam sau chiến tranh.

    Điều đáng buồn hơn là, sự tò mò của họ bị dập tắt khi bộ phim đó lại làm về... chiến tranh (tất nhiên, làm phim về chiến tranh mà mang lại những cảm nhận mới thì cũng có thể rất hấp dẫn cả với khán giả trong và ngoài nước. Đằng này... ).

    Thế rồi, sau chuyến đi, về nước anh mới đọc báo và rất bất ngờ trước nhận định của vị đạo diễn nọ. Tốt đẹp, thành công, và hàng trăm mỹ từ khác được thêu ren cho tác phẩm của đạo diễn - tác phẩm thê thảm ngay trong các rạp chiếu phim của Việt Nam.

    Dien anh 2006 Chuong mai khong ngan

    Minh Tiệp tham gia diễn xuất trong phim "Hà Nội, Hà Nội"

    Có lẽ chỉ có ở Việt Nam mới có tình trạng 5 năm 2 kỳ liên hoan phim, hầu hết các phim sản xuất đều nhằm đưa dự giải và không ít phim làm ra để dự liên hoan phim rồi cất vào kho. Thế nên cái từ "liên hoan phim quốc tế" bỗng chốc trở nên "hoành tráng" và tạo nên một giá trị mới cho bộ phim nào đó.

    Thử làm một ví dụ, "Chuyện của Pao" đăng quang "Cánh diều vàng 2005" và ngay sau đó Ngô Quang Hải đã đưa bộ phim đi dự rất nhiều liên hoan phim và cũng được một số giải thưởng nho nhỏ. Nhưng ngay tại Việt Nam, theo Fafilm, bộ phim này chỉ đạt trung bình 97 người xem trong một buổi chiếu, thậm chí có buổi chỉ có 6 vé và suất chiếu đã không thực hiện được.

    Những thông tin về nó tại các LHP và tour chiếu tại Mỹ vẫn được cập nhật liên tục. Thêm một giải thưởng là thêm một lần báo chí hoan hỉ.


    Nhưng thực tế, "Chuyện của Pao" chỉ là chuyện của Pao, không thể nào lớn lên được, dù nó có tham dự bao liên hoan phim đi nữa. Cho nên bao lời hoa mĩ về một sản phẩm không mới lạ sẽ chỉ làm cho khán giả thêm nặng nề trong định kiến: phim Việt Nam chỉ hay trên báo mà thôi.

    Đạo diễn Lê Hoàng chua chát nói rằng, ngày nào trên thế giới này lại chẳng có một liên hoan phim quốc tế? Thậm chí, một tài liệu thống kê chưa đầy đủ cho rằng, không dưới 1000 LHP trên thế giới tổ chức không theo mùa vụ mỗi năm.

    Vậy thì phim Việt Nam đi dự liên hoan phim quốc tế là điều không có gì đáng kể, mà phải xem đó là liên hoan nào, ai là giám khảo. Chứ ngay như Campuchia, dù không có một phim điện ảnh nào được sản xuất nhưng hàng năm vẫn có liên hoan phim quốc tế.

    Cần phải khẳng định rằng, Việt Nam gần như còn vô danh trên bản đồ điện ảnh thế giới. Nói ra điều này không phải cổ xúy cho "Người Việt xấu xí" mà là nhìn nhận vào thực tế không ảo tưởng và để không còn chỗ cho những người bất tài đi ra nước ngoài về hù dọa công chúng trên báo chí bằng những đại ngôn giàu trí... tưởng bở.

    Phim Việt Nam thậm chí còn không được chọn chiếu tại các liên hoan phim lớn chứ không nói đến chuyện tranh giải. Đến bây giờ công chúng sẽ cười khẩy vào các "chiêu" cũ của các đạo diễn khi đi dự một liên hoan phim nhỏ bé xa lạ nào đó về và được một số nhà báo "cánh hẩu" tung hô, kiểu như "phim được công chúng đón nhận nồng nhiệt, khán giả chật kín rạp, nhiều người ở lại trao đổi với nhà làm phim".

    Hay "nhiều vị giám khảo đã không tiếc lời khen ngợi, cho rằng Việt Nam có những phim như thế đã là tiến bộ rất nhiều". Rồi "xem phim này tôi hiểu thêm rất nhiều về Việt Nam, cảm ơn các bạn"...

    Lạ nhất là ai cũng biết điều giả dối đó, trừ mỗi người phát ngôn. Điều đáng nói hơn, là điện ảnh trước hết, cần tìm sự đồng cảm của người xem trong nước chứ không phải đem đi làm những cái chuông rỗng vô nghĩa.

    Chúng ta đem tiền tỉ đóng thuế của dân ra làm phim, trước hết phải phục vụ họ, nghĩa là đã thất bại. Còn giải thưởng giống như một thứ trang sức của phim chứ người xem thực sự không có lợi ích gì.

    Việc đem các phim đi dự liên hoan phim cũng là điều bình thường. Nhưng cũng không nên coi đó là cách quảng bá phim Việt Nam hữu hiệu với thế giới. Nếu phim chất lượng kém đem đi dự thi, đó là cách làm phản cảm để người ta càng có cái nhìn thiên lệch về điện ảnh Việt Nam. "Nói tóm lại đừng có ảo tưởng và đừng nghĩ người trong nước mù tịt thông tin. Họ có thể biết thông tin về các liên hoan phim lớn chỉ sau 5 giây" - đạo diễn Lê Hoàng kết luận.

    Điềm tĩnh hơn, nhà phê bình Ngô Phương Lan, người nhiều năm gắn bó với phim Việt thừa nhận, phim Việt Nam chưa bao giờ nằm trong Top nhưng phim dự giải hay bình chọn của các liên hoan phim lớn như Cannes, Berlin, Venice... hoặc Oscar, những giải thưởng mà bất cứ nhà làm phim nào trên thế giới đều mơ ước, mà chủ yếu dự các liên hoan phim nhỏ lẻ. Cần hiểu rằng liên hoan phim quốc tế thực sự là sinh hoạt bình thường của điện ảnh. Và dường như năm nào cũng có liên hoan phim mới ra đời.

    Nhưng chỉ có những LHP có được sức mạnh tiềm ẩn, có bản sắc riêng mới có sức sống. Ngoài ra, hiện nay cũng có một số liên hoan phim châu Á được chú ý như Tokyo, Thượng Hải, Pusan... Hầu hết các giải vàng, giải phim hay nhất, dù là trong các liên hoan phim nhỏ lẻ, ban giám khảo cũng đều rất thận trọng.

    Bởi đó chính là bộ mặt của liên hoan phim và là sự đồng thuận về quan niệm nghệ thuật của ban giám khảo. Phim Việt Nam ngay tại các giải thưởng đó cũng chưa có được giải phim hay nhất. Điều đó chứng tỏ phim Việt Nam chưa có tố chất của một sản phẩm điện ảnh hàng đầu.

    Không nhìn quá xa, không dám so với các cường quốc điện ảnh Á châu như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, không thể so với nước nhỏ mà phim lớn như Iran, mà ngay cả ở khu vực Đông Nam Á, Việt Nam vẫn phải cố gắng rất nhiều.

    Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, muốn tìm được sự đồng cảm của người nước ngoài, muốn phim mang sức sống quốc tế, cần có được ý tưởng độc đáo và tìm được ngôn ngữ điện ảnh chung với điện ảnh thế giới đương đại.

    Điều này lí giải vì sao rất nhiều phim điện ảnh Việt Nam được ca ngợi ở trong nước đã không tìm được sự quan tâm của quốc tế. Bởi vấn đề quá khu biệt và ngôn ngữ thể hiện bị... lạc nhịp.

    Ai đó nói, đem phim đi dự liên hoan phim là đem chuông đi đánh ở xứ người. Nhưng đã đến lúc chúng ta cần nghĩ đến điều sâu xa hơn, rằng đem cái chuông nào đi và đánh ở những nơi nào. Bởi nếu không, chúng ta đã bỏ tiền của và công sức vào những việc làm không hiệu quả. Để rồi chuông ngàn năm đánh mà danh tiếng mãi không ngân vang...

    (Theo An Ninh Thế Giới)
    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Điện ảnh 2006: Chuông mãi không ngân

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Điện ảnh 2006: Chuông mãi không ngân bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Dien anh 2006 Chuong mai khong ngan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Điện ảnh 2006: Chuông mãi không ngân ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phim Ảnh của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - THẾ GIỚI GIẢI TRÍ - PHIM ẢNH