Khi quyền chọn lựa của con thuộc về... ba mẹ

Thứ ba, 25 Tháng mười một 2003, 09:49 GMT+7
  • Khi quyen chon lua cua con thuoc ve ba me
    Nên cho trẻ quyền chọn lựa thiên hướng về năng khiếu
    Ngày nay, tương lai con trẻ được chú trọng một cách đặc biệt. Rất nhiều nhà văn hóa, câu lạc bộ được mở ra cho các nhu cầu học tập và phát triển tài năng của trẻ. Vấn đề là có bao nhiêu mầm non tương lai thực sự yêu thích các môn học, hay do sự thúc ép của các bậc cha mẹ? Ngược lại, các em có năng khiếu, lòng say mê về một môn nào đó đã được cha mẹ tạo điều kiện đúng hướng chưa?

    Con ơi, học... giùm bố mẹ

    Xu hướng cho con đi học múa

    Bên cạnh các môn nhạc cụ, ngoại ngữ, hội họa, võ thuật, vi tính..., múa cũng là một trong các môn năng khiếu "thời thượng" được các bậc phụ huynh đặc biệt chú ý. Lớp múa của các nhà văn hóa thiếu nhi thành phố và nhóm múa Những ngôi sao nhỏ, là nơi được nhiều bậc phụ huynh nhắm đến với mong muốn con mình sẽ trở thành ngôi sao múa.

    Lý do để chị Thanh, mẹ cháu Hà cho con tập múa tại Nhà Văn hóa Thiếu nhi TP Hồ Chí Minh đơn giản là: "Chỉ thấy cháu thích xem truyền hình mỗi khi có tiết mục múa và thế là ghi danh cho cháu học". Đây là ý nghĩ sai lầm của không ít phụ huynh khi cho con học múa. Thực tế, ở độ tuổi từ 3-4 tuổi, bé trai thường có thiên hướng nhún nhảy theo nhạc và bé gái còn biết múa theo. Nhưng để học múa không chỉ dựa trên những biểu hiện trên. Khi cho con đi học múa, các bậc phụ huynh cần lường trước được những yêu cầu của nghệ thuật múa: chiều cao không có so với các bạn cùng trang lứa dẫn đến sự không đồng đều trong đội, bị béo phì hoặc cơ thể không có độ mềm dẻo cần có của một diễn viên múa...

    Không ít phụ huynh sai lầm khi cho con học múa không nhắm đến thiên hướng nghệ thuật mà vì ngộ nhận việc học múa sẽ làm cho trẻ ăn, ngủ ngon. Nghệ thuật múa không phải là... viện dinh dưỡng. Nếu phụ huynh có con béo phì coi múa như một môn thể dục giảm béo thì lời khuyên là nên cho con đi học thể dục nhịp điệu.

    Nguyễn Vân

    Bà Nguyễn Thị Lan (chung cư Tân Mai, Q.Hai Bà Trưng, Hà Nội) rất say mê âm nhạc. Bà đã từng ước mơ trở thành một nhạc sĩ nhưng do chiến tranh, phải bỏ học sớm đi thanh niên xung phong. Đến khi có con, bà quyết tâm cho con theo đường âm nhạc. Nhà tuy không khá giả, nhưng bà vẫn mua đầy đủ các loại nhạc cụ mà bà yêu thích: đàn guitar, organ, sách học nhạc, những đĩa nhạc cổ điển của Bach, Schubert, Mozart... Bà cho con đến Cung Văn hóa Thiếu nhi Hà Nội học nhạc. Sau 1 năm học, lần đầu tiên nghe con đánh được hai bản nhạc, bà lấy làm sung sướng...

    Nhưng rồi một ngày, Đức - con trai bà - ấp úng thú nhận: "Con không tiếp thu nổi những khóa son la mi loằng ngoằng". Vì căng sức "chiến đấu" với những cung đàn, từ một học sinh tiên tiến cậu xuống trung bình. Hy vọng sụp đổ, bà mẹ buồn suốt mấy tháng liền. May sao, Đức là một cậu bé chăm học và có khả năng về các môn tự nhiên. Giờ đây, cậu bé Đức ngày nào đã trở thành một kỹ sư tin học trẻ. Kể lại chuyện này, bà Lan xúc động: "Suýt nữa vì ý thích của mình mà tôi làm con tôi đi chệch đường".

    Nguyễn Thanh, một giáo viên dạy họa cho Nhà văn hóa Thiếu nhi các quận của TP Hồ Chí Minh kể rằng, nhiều phụ huynh đưa con đến lớp năng khiếu hội họa và tìm đủ mọi cách để biến con mình thành họa sĩ. Có phụ huynh tìm cách đề nghị thầy giáo làm sao chú ý tới con mình nhiều hơn, với niềm tin chắc con mình có năng khiếu nghệ thuật. Nhưng trong số ấy, phần lớn trẻ thực sự không có năng khiếu, chúng đi học chỉ vì bố mẹ muốn và thậm chí nhiều đứa trẻ đến lớp chỉ để... ngủ hoặc tán gẫu với các bạn.

    Rất nhiều các bậc cha mẹ ảo tưởng con mình có tài năng thiên bẩm vì quá yêu và kỳ vọng vào con. Khi những đứa trẻ bị thúc ép học những môn không phải sở trường, chúng sẽ học để đối phó, để vui lòng cha mẹ mà thôi. Vô tình cha mẹ đặt con mình vào tình trạng căng thẳng, bị động. Thúc ép nhiều dễ làm tổn thương tinh thần trẻ.

    Muốn tự tử vì phát hiện mình có... năng khiếu

    Thực tế, trong nhiều gia đình có truyền thống khoa cử, bố mẹ chỉ chú trọng tới việc học văn hóa của con, coi những năng khiếu và sở thích của trẻ như hội họa, âm nhạc, văn học, thi ca... là phù phiếm. Nhiều đứa trẻ vì sự đam mê đã bỏ bê học hành, cảm thấy chán ghét trường học, trở nên cô độc, tuyệt vọng vì không ai hiểu và công nhận "cái tôi" của mình.


    Mới đây, D.H.Y, một cô bé 16 tuổi, đang học lớp 11 trường Phổ thông trung học B.T.X (Q.1, TP Hồ Chí Minh) đã viết cho Báo Thanh Niên 1 lá thư dài kín 12 trang giấy học trò bày tỏ nỗi sợ hãi, tuyệt vọng về điểm số kém trong sổ liên lạc tháng 10. Em viết: "Cháu sinh ra trong một gia đình có truyền thống học giỏi và đỗ đạt. Ba mẹ cháu rất kỳ vọng cháu. Từ nhỏ đến lớn cháu chỉ biết học và học. Nhưng đến khi cháu tình cờ tìm kiếm thông tin về một bài hát và phát hiện mình có năng khiếu về nghệ thuật, cháu hát rất hay và có thể hát với nhiều chất giọng... Cháu bất ngờ khi khám phá ra một con người khác của mình: cháu không thể thiếu âm nhạc. Từ mấy tháng nay việc học của cháu sa sút... cháu không dám đưa sổ liên lạc cho bố mẹ. Cháu âm thầm chịu đựng nỗi thất vọng, khổ sở về mình mà không dám thổ lộ. Nếu bố mẹ cháu biết chuyện này chắc họ từ cháu luôn". Loay hoay giữa sự khám phá mới và sợ không đáp ứng được lòng mong đợi của cha mẹ, D.H.Y rơi vào trạng thái hoảng loạn, nhiều lần muốn tự tử...

    Không ít bậc cha mẹ không chỉ vô tình phớt lờ các năng khiếu của trẻ mà còn cấm đoán không cho chúng phát triển những năng khiếu đó. Nhiều ông bố bà mẹ vì vị kỷ với mong muốn "hổ phụ phải sinh hổ tử" hoặc ít ra phải hướng đến những môn học "thịnh" hiện nay. Nguyễn Thị Hòa, giáo viên hội họa của một trường tư thục tại Thanh Xuân, Hà Nội tâm sự, từ nhỏ chị rất mê vẽ. Nhưng bố chị chỉ muốn con gái mình đi theo ngành sư phạm. Hễ nhìn thấy chị vẽ ông đều vứt hết bút và màu vẽ đi. Chị vẫn âm thầm luyện vẽ mỗi khi bố đi vắng. Suốt những năm học phổ thông, chị luôn mong thời gian trôi thật nhanh vì lúc nào cũng phải đối phó với những điểm số kém của các môn tự nhiên, và những đam mê cứ bập bùng trong sự phập phồng lo sợ. "Một tuổi thơ đầy mệt mỏi và lo lắng" - chị bộc bạch. Khi thi đại học, chị lén thi vào sư phạm nhạc họa và trúng tuyển. Bố chị đành cho chị theo học họa với điều kiện sau này đi dạy chứ không làm nghề gì khác...

    Những gì không hoặc chưa làm được, cha mẹ đều kỳ vọng những đứa con sẽ hoàn thành tâm nguyện của mình. Một đứa trẻ vừa ra đời đã mang bao mơ ước của các bậc phụ huynh. Tất nhiên, ai trong chúng ta cũng đều mong con mình sẽ làm được một điều gì đó thật lớn lao, phi thường. Nhưng, khi hướng con cái theo con đường mà cha mẹ định sẵn, chúng ta vô tình đã bắt các em phải học những môn cần năng khiếu trong khi các em không có và làm thiên lệch sự phát triển bình thường của trẻ.

    Giảng viên khoa guitar Nhạc viện TP Hồ Chí Minh Dương Kim Dũng: Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ em tiếp xúc với âm nhạc sớm giúp chỉ số thông minh phát triển cao. Ngoài ra, âm nhạc giúp trẻ em nhận thức được cái đẹp trong cuộc sống, góp phần hun đúc nên một tâm hồn đẹp. Tuy nhiên, âm nhạc là một môn rất cần có năng khiếu. Trẻ em không có năng khiếu theo học âm nhạc thì sẽ không đạt được những đỉnh cao.
    NSƯT Đặng Hùng (phụ trách nhóm múa Những ngôi sao nhỏ): Ngay từ khi trẻ lên 5 tuổi đã bộc lộ sự yêu thích của mình đối với một môn học nào đó. Múa là môn nghệ thuật được trẻ chú ý đến nhiều nhất, nhưng môn học này khá đặc biệt. Trẻ phải thật sự ham mê thì mới phát huy được những thăng hoa trong nghệ thuật múa. Ngay chính con trai tôi, dù vợ chồng tôi rất muốn nó nối nghiệp ba mẹ, nhưng nhất định cháu không đồng ý. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ sở thích có thiên hướng kỹ thuật của con mình. Chúng ta không nên áp đặt trẻ, nếu làm thế sẽ kiềm chế những sở thích chính đáng của chúng.
    Thạc sĩ tâm lý Bích Hồng: Trong độ tuổi 5 -12, trẻ ham học hỏi và bộc lộ những sở thích của mình. Nếu con bạn bị cuốn hút vào một lĩnh vực nào, hãy tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc và phân tích những mặt mạnh yếu của lĩnh vực đó. Đừng bao giờ bày tỏ nguyện vọng của bạn về tương lai của con cái, cũng không nên thất vọng khi trẻ say mê một nghề nào đó mà cha mẹ không thích. Những thúc ép quá đáng hay sự cấm đoán thiên hướng của trẻ đều không có lợi cho một sự phát triển tự nhiên của trẻ thơ.

    Hồng Dung

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Khi quyền chọn lựa của con thuộc về... ba mẹ

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Khi quyền chọn lựa của con thuộc về... ba mẹ bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Khi quyen chon lua cua con thuoc ve ba me ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Khi quyền chọn lựa của con thuộc về... ba mẹ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Hạnh Phúc Gia Đình của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - ĐỜI SỐNG-GIA ĐÌNH - HẠNH PHÚC GIA ĐÌNH