“Đổ bộ” lên Cù lao Chàm

Thứ hai, 27 Tháng chín 2004, 21:34 GMT+7
  • Do bo len Cu lao Cham
    Du khách đổ bộ lên Cù lao Chàm.

    Cù lao Chàm với 8 hòn đảo nhỏ từ ngàn đời nay mong manh lãng mạn giữa vùng biển Quảng Nam, được người đời biết đến chỉ vì trong đó có một đảo nhỏ chập chờn những cánh yến quý giá làm tổ. Bảy hòn còn lại chỉ hai bãi lớn có người ở, gọi là bãi Làng và bãi Hương. Có người như cụ già Tám, hậu duệ của tộc Lê đã kịp sống đến ba đời trên đảo.

    Nghĩa trang tộc Lê cũng khá bề thế, chiếm một mỏm sườn đồi nhìn thẳng ra hướng mặt trời lặn, phía dưới có con đường duy nhất đổ bê tông chạy vòng quanh bãi Làng. Ông cụ cắm một cái chòi lá ngay lưng đồi, cạnh nghĩa trang tộc, ở một mình. Ông bảo, nhà ông dưới bãi Làng kia, nhưng bây giờ ở đấy ồn ào nên lên đây gần chùa Hải Tạng cho thanh tịnh. Nhưng cũng có gia đình chỉ bắt đầu lập nghiệp trên đất cù lao vỏn vẹn mươi, mười lăm năm như ông bà chủ quán Dân Trí. Từ Hội An thuở chưa manh nha dịch vụ du lịch, chật chội không biết làm gì ra tiền, anh Trí và chị Dân bỏ phố cổ ra giữa biển mua một miếng đất ở bãi Làng với giá vài chỉ vàng để chí thú với nghề đi biển. Miếng đất ấy bây giờ chiếm vị trí mặt tiền của bãi Làng, nơi mà tàu cánh ngầm, ca nô cao tốc tấp vào đổ khách du lịch mỗi ngày. Cái thế đắc địa ấy biến ngay ông chủ Trí từ ngư dân thành nhà kinh doanh du lịch. Cái các-vi-dít của quán Dân Trí sặc sỡ bắt mắt, dày đặc những thông tin dịch vụ tổng hợp hấp dẫn người chán nhà ống, xe máy chốn thành thị: dạo quanh các hòn đảo nhỏ bằng thuyền máy, câu cá, lặn xem san hô... và những bữa ăn bình dân có tôm hùm với giá 250 nghìn đồng/ký.

    Do bo len Cu lao Cham

    Đặc sản biển của cù lao Chàm được bày bán bên đường.

    Cù lao Chàm mùa hè 2004 "sôi sục" bầu không khí du lịch. Từ lúc tàu cánh ngầm mang cái tên mỹ miều Green line 5 của một công ty du lịch tại Đà Nẵng bắt đầu hoạt động thì Cù lao Chàm đột ngột trở thành quá gần Đà Nẵng với đoạn đường chỉ kéo dài có 60 phút. Nhiều người so sánh đi tàu cánh ngầm ra đảo cũng sướng như vi vu xe du lịch trên đường Trường Sơn. Khách chưa kịp say sóng đã thấy đảo xanh trước mặt. Mỗi ngày cuối tuần, Green line 5 chật ních người, đổ xuống cù lao gần trăm rưỡi khách. Tàu du lịch, ca nô cao tốc từ Hội An chạy ra, đổ xuống một lượng khách tương đương. Vậy là bãi Làng của cù lao bỗng đông đến ngột ngạt. Khách vào nhà trưng bày "Cù lao Chàm và bảo vật dưới lòng biển", ngó qua loa mấy món cổ vật vớt được từ những con tàu đắm cách đây vài thế kỷ rồi háo hức ùa vào làng chài bé nhỏ. Và dường như lúc ấy ngôi làng chợt bừng tỉnh! Cả làng, già trẻ lớn bé bây giờ đều thạo nghề bắt cua đá, thứ cua to hết cỡ có thể bằng một bàn tay xòe rộng. Cua đá sống trong khe suối trên núi và ăn lá rừng, thịt dai ngọt thơm hơn hẳn cua biển hạng nhất rất được khách du lịch ưa chuộng. Người làng bắt cua đá nhốt trong giỏ sắt như nhốt gà trước cửa mỗi nhà. Ở cổng sắt đầu làng, các bé gái da cháy màu sôcôla, tóc đuôi gà, ngồi xệp trước giỏ cua đá, cật lực mời khách mua cua, cá khô tẩm gia vị, mực phơi mới héo và bánh ít đặc sản của Cù lao Chàm.

    Dân Cù lao Chàm thật sự bừng tỉnh! Họ học nghề làm du lịch rất nhanh. mỗi mùa hè đến, thay vì thụ động chèo thuyền cho khách dã ngoại vơ vẩn đi xem đảo yến thì bây giờ các hướng dẫn viên địa phương đã chủ động chào tour, dẫn khách trực chỉ bãi san hô óng ánh khổng lồ phía đông cù lao Chàm. Dân đảo dạy cho khách biết cách lặn xem san hô, bắt tôm hùm, đâm cá mú, săn đuổi các loại ốc quý và cá cảnh muôn màu sắc lẩn giữa những cành san hô sâu vài mét dưới nước. Mỗi ngày cuối tuần, chẳng thiếu gì những dân chơi bỏ cả 100 USD thuê ca nô cao tốc chạy từ Đà Nẵng hoặc Hội An ra Cù lao Chàm để đánh phỏm cho thoải mái. Lên kế hoạch đánh phỏm, nhưng rồi các tay chơi cũng không thể kìm lòng trước thú tiêu khiển lạ của cù lao và đã bỏ chiếu phỏm, xuống thuyền nghe "tiếng gọi miền hoang dã”. Khách chơi đủ kiểu. Họ lặn ùm ùm, vụng về quẫy đạp giữa rạn san hô trăm sắc, thi nhau bẻ vài cành làm kỷ niệm. Các ông dũng cảm hơn thì bỏ ra 50 nghìn đồng, thuê người dạy cho cách tìm bắt tôm hùm, mặc cho những lời cảnh báo có thể bị đột tử vì lặn sâu bị "nước ép". Nhiều người lặn bắt tôm hùm chuyên nghiệp đã chết đột ngột khi mới nhô lên khỏi mặt nước. Ở trên bờ đảo phía mặt trời mọc, chúng tôi đã nhặt được nhiều cành san hô đen sạm và rất hôi vì bị lôi lên khỏi lòng biển. Có lẽ vì thế mà đa số khách bẻ đã tay rồi, ngắm thấy không đẹp lại vứt bỏ. Còn cảnh chiều khách xuống tàu cánh ngầm, tay xách nách mang bao món quà, trong đó khá nhiều bao ni lông nhóc nhách cá con nhiều màu sắc bắt trong các rạn san hô. Phong trào "hoang dã" này đã phát triển như một kiểu "đặc sản" riêng của cù lao, đến mức mới đây, Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên cù lao Chàm đã phải phát thông báo đến từng nhà dân trên đảo nghiêm cấm việc bẻ san hô, bắt tôm hùm trong mùa sinh sản, hoặc bắt cá cảnh, ốc quý, tàn sát đàn cá mú... Có du khách mua của ngư dân một vỏ ốc biển dài 40 cm với giá 200 nghìn đồng, nhưng đã bị thu giữ ngay khi chưa kịp lên tàu về đất liền. Anh Tân, một ngư dân ở Hội An ra cù lao Chàm thuê nhà ở tạm để làm dịch vụ nhớ lại, đã lâu anh cũng chưa thấy những con ốc to đến cỡ đó. Đơn giản là chúng bị lùng sục hằng ngày, bán cho du khách vài năm nay rồi. Anh Tân bảo, cái món đặc sản vú nàng, vú sao, tức là những con ốc màu vàng nghệ hấp lá gừng, hoặc nấu cháo ngon hơn thịt gà cũng sắp hết vì bị bắt quá nhiều, không sinh sản kịp. Chỉ khoảng vài mùa du lịch nữa là tiệt các "nàng". Người nghe không khỏi buồn trước những tin... tức như vậy. Cua đá mùa du lịch này hiếm có con nào to bằng bàn tay như cách đây 5 năm, chỉ mới lí nhí như con ghẹ đã bị tóm vì giá cua đá đã tăng từ 15 nghìn đồng lên 50 nghìn đồng mỗi ký. Cua đá, vú nàng, vú sao, bào ngư, hải sâm là những món đặc sản riêng của Cù lao Chàm đãi khách, xưa nay chưa bao giờ có đủ để trở thành món hàng vào được tới khách sạn của Hội An hay Đà Nẵng. Nay những thứ này đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Thông báo ngăn cấm việc bẻ san hô, bắt ốc, bắt cá trong bối cảnh này hơi giống như cắm một cái bảng cấm hái hoa bẻ cành trong rừng, chưa có biện pháp kiểm soát nào áp dụng kèm theo.


    Do bo len Cu lao Cham

    Cảnh thanh bình này rồi đây chỉ còn trong... ký ức?

    Hòn đảo xanh chợt mong manh giữa những bài toán. Bài toán lớn đã đặt lên nhiều bàn làm việc của các công ty du lịch của Đà Nẵng, Hội An. Nhà nghỉ vài tầng của một công ty du lịch đang được gấp rút xây dựng trên những bãi cát hẹp nhưng tuyệt đẹp của bãi Chồng. Những mái lều lá cọ phục vụ khách dã ngoại theo đoàn chen chân nhau ở khoảng trống còn lại, nơi núi lấn gần sát mép nước với những tảng đá vĩ đại chồng chất lên nhau thành tên gọi. Cù lao Chàm chủ yếu toàn núi rừng, đất không có bao nhiêu và người dân đã tận dụng để ở. Vì vậy, chỉ cần xây một nhà nghỉ cao vài tầng, trông đất làng đã chật chội. Vài đoàn khách đổ đến cùng lúc đã thấy như không còn chỗ mát mà mắc võng ngủ trưa. Các công ty du lịch phải đi tìm nơi chưa có người ở để xây dựng khách sạn và dịch vụ hỗ trợ ở bãi Chồng, và sắp đến là qua tận Hòn Dài hoang vu còn nhiều hải sản quý. Bài toán nhỏ do dân Cù lao Chàm tự tính toán ở mức thăm dò. Hơn chục gia đình tự phát thành các quán ăn kiêm dịch vụ tổng hợp kiểu nhà Dân Trí, kéo theo nhiều chục gia đình khác bỏ luôn mùa đánh bắt cá vụ nam, chuyển hẳn sang nghề phục vụ khách rong chơi khám phá 8 hòn đảo. Những hộ còn lại có nhà mặt tiền nhìn thẳng ra biển nhưng hơi xa về cuối làng thì rất sốt ruột. Chỉ cần khách dừng lại vẩn vơ nhìn ngắm đôi chút, thế nào cũng có vài người đến hỏi muốn mua đất không. Mua làm gì? Thì mua làm khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng - dân đảo trả lời. Không tính nhà, vì đa số nhà cửa ở đây xây dựng tạm bợ ít giá trị, thì một nền nhà 200m2 được hô giá thăm dò 200 triệu. Và chủ nhà chỉ sang hàng xóm giới thiệu: "Nhà đó đã bán cho một người Hà Nội rồi!". Một bà lão tự giới thiệu tên Thỉnh, có ngôi nhà khá rộng rãi nhưng sơ sài, hô giá 300 triệu đồng. Bà lão rù rì, nếu bán được thì tôi lại tìm chỗ khác ở. Bà hất tay chỉ trỏ phía sau lưng. Khách nhìn theo thấy mị mị đâu một màu xanh tuốt lưng chừng núi. Ở nơi đó rồi trở thành làng ư? Cù lao Chàm trở nên mong manh quá!

    Kh. Ly

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin “Đổ bộ” lên Cù lao Chàm

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Đổ bộ” lên Cù lao Chàm bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Do bo len Cu lao Cham ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Đổ bộ” lên Cù lao Chàm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - ĐỜI SỐNG-GIA ĐÌNH - TỔNG HỢP