» Khám Phá Việt Nam » Làng Nghề Truyền Thống » Rạng danh làng trống Bình An

Rạng danh làng trống Bình An

12:36 21/11/2008

TrongBinhAn.jpgKhông ồn ào nhộn nhịp, cũng chẳng phô trương quảng bá nhưng làng trống Bình An thuộc xã Bình Lãng huyện Tân Trụ tỉnh Long An lại có sức sống mãnh liệt suốt hàng trăm năm nay. Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là hầu hết những nghệ nhân làm trống ở Bình An đều là "hai lúa", vậy mà trống do họ làm lại đi "xuất ngoại" và làm lừng danh trống Việt Nam…!

Làng trống của dòng họ Nguyễn!

Từ trung tâm huyện Tân Trụ phải băng qua cánh đồng lúa rộng hàng trăm héc-ta, rồi đi thêm hơn một cây số theo con đường quanh co nhỏ hẹp, chúng tôi mới tới làng trống Bình An. Chủ tịch UBND xã Bình Lãng - Nguyễn Minh Giám, mắt sáng rực, tự hào khi thấy chúng tôi đưa máy ảnh chụp những thợ làm trống đang say mê công việc.

Ông Nguyễn Văn Mến (Năm Mến) khoe: cái trống to đùng để trước nhà là do ông cùng nhóm thợ làm ròng rã gần 20 ngày công mới xong, giao cho khách hàng ở tận Cà Mau lên đặt, trị giá 6 triệu đồng. “Những loại trống này cũng thường thôi, mỗi tháng làm hàng chục cái. Cách đây mấy tháng, tôi làm cái trống cao 2,5m; mặt rộng 1,5m; trị giá 25 triệu đồng, mới là cái trống lớn kỷ lục!”- ông Mến nói.

Làng Bình An có khoảng 20 cơ sở làm trống chuyên nghiệp theo dạng “cha truyền con nối”. Thú vị của làng trống là hầu hết nghệ nhân đều là những người trong dòng họ Nguyễn. Theo ông Năm Mến kể, nghề trống ra đời cách đây khoảng 150 năm, do ông Nguyễn Văn Ty khởi xướng. Thời đó, ông Ty có ghe chài chuyên đi mua bán nước mắm từ Long An sang các tỉnh miền Tây.

Trong quá trình đi buôn bán, ông Ty phát hiện dọc sông Vàm Cỏ nhiều người làm thịt trâu bỏ phần da. Thấy vậy, ông mang da trâu về phơi khô rồi mày mò làm trống. Do không kinh nghiệm và chẳng có đồ nghề, nên trống làm ra tiếng kêu không được thanh và nhỏ.

Sau khi ông Ty qua đời, con cháu ông tiếp tục làm trống. Nếu như trước đây làm trống nhằm mục đích giải trí cho vui, thì những đời sau này bắt đầu tính chuyện làm trống để “bán”. Theo đó, những thợ làm trống sáng chế ra phương pháp dùng giàn chò, giàn giáo… để làm công cụ bịt trống; thân trống được làm bằng gỗ sao rất tốt đảm bảo độ bền cao. Trống được sơn màu đỏ và thiết kế bề ngoài khá đẹp, sản xuất bao nhiêu bán hết bấy nhiêu.

Những năm 1950 của thế kỷ trước, trống Bình An đã nổi đình nổi đám khắp miền Nam, miền Trung... Thậm chí các nước Đông Nam Á cũng biết tiếng tăm. Từ đó, làng trống Bình An không ngừng lớn mạnh, trở thành nơi sản xuất và cung cấp trống “độc nhất” ở phía Nam.

Đưa trống... xuất ngoại

Để tồn tại và phát triển, các cơ sở sản xuất trống ở Bình An liên tục thay đổi mẫu mã, hình thức, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Ông Nguyễn Văn Ba, trên 30 năm làm trống, cho biết: “Tất cả các công đoạn vẫn làm bằng phương pháp thủ công truyền thống, nhưng chất lượng không ngừng nâng lên, bởi đây là yếu tố sống còn của làng nghề”.

Theo đó, các cơ sở vừa sản xuất vừa học hỏi rút kinh nghiệm. Thông thường để làm được trống chất lượng, đảm bảo tiếng kêu tốt và độ bền cao, phải tìm cho được loại da trâu già, vừa mới mổ (mới làm thịt), tuyệt đối không dùng da trâu đã ngâm muối. Sau đó mang da trâu về căng ra phơi khô, lấy cỡ mặt trống, cắt da tròn rồi mới bịt…

Ông Năm Mến giải thích thêm: “Tùy theo từng loại trống mà có cách làm da và bịt khác nhau, như trống lân thì làm da dày và bịt thẳng để kêu bong tiếng; trống nhạc lễ thiết kế khi đánh lên nghe tiếng âm dương, cao thấp; rồi trống trường, trống đình, chùa… mỗi loại đều có tiếng kêu riêng biệt”. Ngoài tiếng kêu thanh và bong, thì độ bền của trống Bình An kéo dài từ 20- 30 năm mới lủng, sau đó bịt lại mặt và tiếp tục sử dụng.

Hầu hết trống ở các đình, chùa, trường học, đoàn lân… khắp các tỉnh thành phía Nam đều do làng trống Bình An cung cấp. Ngay cả những đoàn lân sư rồng lớn ở TP Hồ Chí Minh cũng tìm đến làng Bình An đặt mua trống. Không dừng lại ở thị trường trong nước, các cơ sở ở Bình An còn mang trống đi “xuất ngoại”. Để đưa trống đi xa, các cơ sở tăng cường quảng bá và thông qua các “đầu mối” lớn ở TP Hồ Chí Minh, nhờ họ giới thiệu với các nước như Úc, Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Anh, Campuchia, Hàn Quốc…

Ông Năm Mến lạc quan: “Gần chục năm trở lại đây, chúng tôi đưa trống Bình An đi xuất ngoại và được nhiều nước đánh giá cao. Từ đó đến nay, cơ sở vẫn xuất trống sang thị trường Mỹ đều đặn, giá thành cao hơn trong nước chút đỉnh, và chất lượng, mẫu mã phải hoàn hảo”.

Ông Hồ Bửu, một Việt kiều ở Mỹ nhiều năm là khách hàng của làng trống, nhận định: “Khó mà tin được làng Bình An nằm giữa đồng không - mông quạnh lại là nơi làm trống rất tuyệt vời, âm thanh không lẫn vào đâu được. Ngạc nhiên hơn, tất cả đều là những “hai lúa”, không ai học qua trường lớp, nhưng có tay nghề cao”.

Thương hiệu cho làng trống

Có thể nói, nhiều năm nay trống gắn liền với các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng dân gian. Ở nước ta, hầu hết các đình, chùa, miếu, trường học, công đường, đến các đoàn hát, đoàn lân… nơi nào cũng có trống.

Từ đó, cho thấy nhu cầu tiêu thụ trống rất rộng và làng trống không ngừng lớn mạnh. Nhiều cơ sở sản xuất trống “ăn nên làm ra” vươn lên khá giả. Như gia đình anh Ba Khía, không có tấc đất cắm dùi, nhờ nghề làm trống mà anh xây được nhà kiên cố và nuôi 4 con học lên đại học. Rồi ông Năm Mến, nuôi 7 con có cuộc sống ổn định cũng từ nghề trống mà ra. Hộ ông Nguyễn Văn Lương, ông Hai Phú… cũng sống nhờ vào trống.

Anh Nguyễn Minh Giám, Chủ tịch UBND xã Bình Lãng thừa nhận: “Đất đai ngày càng hẹp nhưng người lại đông, muốn khá lên phải chuyển đổi nghề. Trong đó, nghề làm trống góp phần đáng kể giải quyết việc làm cho dân nông thôn”.

Để nhân rộng nghề làm trống và mở thêm thị trường xuất khẩu, chính quyền địa phương đã phối hợp cùng các cơ sở thành lập Tổ hợp tác sản xuất trống nhằm tăng cường vốn, tay nghề, thị trường… Song song đó, các ngành chức năng ở huyện Tân Trụ đang xúc tiến xây dựng thương hiệu độc quyền cho “trống Bình An”; tính chuyện làm ăn lớn. Ông Năm Mến phấn khích: “Lâu nay, ta vẫn xuất trống sang Mỹ, châu Âu… nhưng chẳng có nhãn hiệu hay xuất xứ… nên chịu không ít thiệt thòi. Lần này, làm được thương hiệu, giá trị làng trống sẽ nâng lên”.

Hiện tại, làng trống Bình An đang tất bật vào mùa sản xuất phục vụ nhu cầu các lễ hội. Dù hút hàng nhưng giá trống bán ra vẫn giữ như cũ. Giá mỗi cái trống trung bình từ 200 ngàn đồng đến hơn 20 triệu đồng (tùy lớn nhỏ), trừ chi phí cơ sở sản xuất còn lời 10%-20%. Riêng thợ làm trống được trả công 50.000đ/ngày, cao hơn nhiều so những nghề khác.

Yêu nghề và quyết sống chết với nghề, những nông dân chân đất ở Bình An đã tạo nên làng trống độc đáo. Ngoài hiệu quả kinh tế, làng trống mang lại giá trị văn hóa tinh thần không nhỏ.

Vietbao (Theo: Làng nghề Việt)

contentlength: 12140
Chia sẻ

Bài được quan tâm

Bài viết mới

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHáM PHá VIệT NAM NÓNG NHẤT


Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0