Thân phận nghề cốm Vòng

07:43 19/09/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

"Ai mua cốm không?". Tiếng rao của người con gái ngân vang trong bầu không khí trong trẻo, se lạnh của buổi sớm thu, chợt làm ta nhớ đến da diết cái khoảnh khắc vui sướng thời con trẻ khi được mẹ mua cho mẻ cốm Vòng, một thứ quà đặc sản của riêng Hà Nội vốn chỉ có trong nỗi thèm thuồng. Và tôi lại băn khoăn tự hỏi không biết cốm Vòng giờ ra sao?

Có còn không cái hương thơm thoang thoảng mùi lúa đòng đòng, cái vị ngọt "phiêu phiêu như khí trời trong sạch" quyện trong hương ngan ngát của lá sen, cái hương vị dịu dàng mà xiết bao thanh khiết của đồng nội đất Việt, nếm một lần là không thể nào quên. Có còn không những người làm cốm một nắng hai sương xay, giã dần sàng, tặng cho người đời những hạt cốm dẻo thơm? Tôi đã đến với làng Vòng để tìm câu trả lời. Và để rồi chợt nhận ra rằng: Cốm Vòng giờ đã khác xưa.

Trước hết là làng Vòng - nơi sản sinh ra thứ quà nức tiếng cả nước ấy đã đổi khác nhiều rồi. Có lẽ điều khác đầu tiên là cái tên. Hỏi nhiều thanh niên, họ ngơ ngác không hiểu làng Vòng ở đâu. Trong tâm trí họ, chỉ có những tên phố, tên đường còn cái tên quê mùa kia dường như ở đâu đó xa lắm. Cuộc sống người dân làng Vòng cũng đổi thay theo tốc độ chóng mặt của nhịp sống đô thị hoá. Nhiều ngôi nhà cao tầng mọc lên ở những nơi mới ngày nào còn là những cánh đồng lúa xanh thì con gái. Hàng quán đậu san sát, hầu như nhà nào cũng treo biển quảng cáo một thứ dịch vụ nào đấy.

Tìm hỏi những nhà làm cốm, mới biết nghề này giờ chẳng còn mấy ai theo. Đã từ lâu lắm rồi, làng không còn rộn rã tiếng chày giã cốm mỗi độ thu về. Cả xóm Hậu, nơi chuyên sản xuất cốm Vòng với hơn nghìn hộ dân mà nay chỉ còn có chưa đầy mười nhà vẫn giữ nếp nghề. Phải chăng vì làm cốm quá vất vả mà lãi chẳng đủ để bù đắp cho công sức bỏ ra nên mọi người từ bỏ nó? Gặp anh Tôn, người làm cốm gia truyền đã mấy đời, anh cho biết không phải vậy. Theo anh, mỗi vụ cốm có thể lãi được 30-40 triệu đồng, một con số không nhỏ. Anh bảo, ngày xưa, mọi thu nhập của người dân trong làng đều trông vào mùa cốm. Tiền thu được từ cốm dùng vào những việc lớn trong nhà như xây nhà, lấy vợ, tậu trâu...

Xem ra thu nhập từ nghề cốm không hề ít ỏi vậy mà sao số người làm cốm cứ ngày một vơi dần. Có nhiều lý do, ngẫm ra đều thật hợp lý. Cùng với tốc độ đô thị hoá ngày một gia tăng, những cánh đồng trồng lúa cứ ngày một thu hẹp dần. Làm cốm bây giờ phải đi thu mua nguyên liệu từ xa lắm. Trước kia, người làng Vòng có thể đi lấy lúa từ các làng lân cận như Nhổn, Diễn, Phú Mỹ nhưng nay đất ruộng ở những nơi đó cũng trở nên khan hiếm. Hơn nữa, cơ cấu chuyển đổi, cuộc sống của người dân cũng ngày càng có thêm nhiều nguồn thu nhập vừa an nhàn lại đảm bảo nên chẳng mấy ai còn mặn mà với nghề. Chỉ tính riêng các dịch vụ cho sinh viên các trường đại học xung quanh cũng đủ nuôi sống cả làng. Hầu như đi đâu cũng gặp những dãy nhà lợp tôn xi măng cho sinh viên thuê, rồi các quán cơm bình dân, điện thoại công cộng. Có người còn cho biết, thu nhập hàng tháng của thôn từ các dịch vụ cho sinh viên lên tới 600 triệu đồng. Đấy là chưa kể có những nhà bỗng phất lên nhờ bán đất hay nhận tiền đền bù giải phóng mặt bằng. Rồi những lớp thanh niên lớn lên, trưởng thành, mong muốn làm bác sỹ, kĩ sư, doanh nhân... chứ chẳng mấy ai nuôi ý định nối tiếp nghề cha ông, một cái nghề vất vả mà chẳng "vẻ vang". Nghề làm cốm cứ thế mai một dần đi.

Hỏi những người từ bỏ nghề làm cốm, họ đều nói rằng thấy tiếc lắm. Nhắc tới nghề cốm, mắt người đàn ông trung niên đã có mấy chục năm theo nghề sáng lên đầy hào hứng. Ông say xưa kể cho chúng tôi nghe công phu của nghề làm cốm, từ công đoạn chọn lúa làm sao cho lúa vừa chín thành bông, không chắc quá mà cũng không non quá, rồi căn thời gian khi giã thật chuẩn xác để cốm không bị dính, nát, đảo cốm phải thật đều tay... Quy trình làm cốm bây giờ đỡ cực nhọc hơn xưa nhờ sự trợ giúp của máy móc trong công đoạn tuốt, giã. Bớt nhọc nhằn hơn mà số người làm nghề lại cứ vơi dần đi. Cái cối đá ở góc sân cho thấy chủ nhân của nó vẫn còn tâm huyết với nghề lắm mới không nỡ bỏ đi. Nhưng biết làm sao khi ông đã có tuổi, không còn sức lực và sự dẻo dai như thời tuổi trẻ, trong khi con cái ông không ai muốn theo nghiệp gia đình.

Rời làng Vòng, hình ảnh chiếc cối đá nằm chỏng chơ ở góc sân mặc cho nắng mưa dãi dầu cứ ám ảnh mãi trong tôi. Trách sao được bởi cuộc sống là như vậy, luôn đổi thay, luôn đi lên phía trước. Xét ở khía cạnh nào đó thì cũng đáng mừng chứ sao, bởi cuộc sống của người dân làng Vòng đã không còn vất vả như trước, nhọc nhằn như trước. Ánh sáng văn minh nơi thị thành đã tràn ngập từng ngóc ngách của làng quê. À, không, nơi đây không còn gọi là làng nữa rồi. Nên vui lắm chứ. Vậy mà sao, lòng vẫn thấy ngậm ngùi, nhớ tiếc. Phải chăng đây là cái giá của đô thị hoá, khi cơn lũ mang tên ""văn minh đô thị"" đổ bộ vào làng quê, quét sạch cả những gì vốn vẫn gắn bó với con người, tình làng nghĩa xóm, những nghề truyền thống...

Tiếng rao mùa cốm vẫn vang lên nhưng cốm Vòng giờ đã hiếm hoi hơn. Bỗng thấy thắc thỏm lo âu, thương cho những đứa trẻ mai sau sẽ không còn được vui cái nỗi vui háo hức khi lục thấy trong túi đi chợ của mẹ một gói cốm Vòng.

  • Việt Lâm
Việt Báo
contentlength: 7496
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Be trai lop 1 tu vong vi bi bo quen tren xe dua don

Bé trai lớp 1 tử vong vì bị bỏ quên trên xe đưa đón

Sự việc xảy ra vào ngày 6/8, một học sinh lớp 1 của trường Quốc tế GateWay (quận Cầu Giấy, Hà Nội) đã tử vong trên xe đưa đón của..

Dai gia sam so co gai tren may bay

Đại gia sàm sỡ cô gái trên máy bay

Chiều 26/7, trên chuyến bay VN 253 từ Hà Nội đi TP.HCM của Vietnam Airlines, Nam hành khách ngồi ghế thương gia say xỉn, sàm sỡ 1..

Lien tiep xay ra chay rung o cac tinh mien Trung

Liên tiếp xảy ra cháy rừng ở các tỉnh miền Trung

Theo Ủy ban quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, từ ngày 27-29/6 tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế..