Tạo ra những cơ chế phản biện xã hội hiệu quả

03:02 17/03/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Góp ý Đại hội Đảng lần thứ X

Tao ra nhung co che phan bien xa hoi hieu qua
Chúng ta có thể hiểu “hệ thống tự miễn dịch” trong mô thức tổ chức xã hội là những thiết chế đóng vai trò phòng chống và khắc phục những mặt tiêu cực có thể xảy ra trong xã hội. Ở nước ta hiện nay, hệ thống này rất đa dạng nhưng có ba thiết chế đặc trưng nhất là: cơ chế phê bình và tự phê bình, viện kiểm sát và MTTQVN

>> Thời cơ vàng: Vận hội mới
>> Thời cơ vàng: Vượt qua cái bóng của mình
>> Thời cơ vàng và hiểm hoạ đen
>> Hướng đến chân lý sẽ vượt qua cái bóng của mình
>> Người tài chưa được trọng dụng hay bị đố kỵ?
>> Người dân đòi hỏi phải có sự bứt phá mới

Phê bình và tự phê bình

Đây là một cơ chế truyền thống của Đảng ta. Mặc dù vậy, trong bối cảnh còn nhiều tiêu cực trong một bộ phận không nhỏ đảng viên hiện nay, phải công bằng nhìn nhận rằng cơ chế này không phải đã thật hiệu quả. Trên thực tế, không ít trường hợp người bị phê bình đã trù dập, chèn ép hay thậm chí trả thù người đã thẳng thắn phê bình mình.

Vả lại, người tự phê bình dù có “công tâm” hay “đức độ” gì đi nữa thì cũng có những khía cạnh tâm lý, xã hội không thể bỏ qua. Do vậy, trong khuôn khổ một tổ chức, việc làm sao để cơ chế này phát huy hiệu quả không phải là dễ dàng.

Do vậy, đành rằng đây là một cơ chế không thể thiếu trong sinh hoạt Đảng hiện nay, nhưng nếu như chỉ bám lấy cơ chế này thì chúng ta sẽ rơi vào chủ quan, duy ý chí. Do đó, việc tạo ra những cơ chế phản biện xã hội thật hiệu quả khác là điều cấp thiết để khắc phục những yếu kém ở nước ta hiện nay.

Viện kiểm sát

Chúng ta đã từng thiết lập hệ thống viện kiểm sát nhân dân từ trung ương đến địa phương và hệ thống này có chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp, thực hiện quyền công tố, kiểm sát việc ban hành văn bản qui phạm pháp luật và kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan nhà nước, của mọi tổ chức, cá nhân (hay được gọi là kiểm sát chung).

Do nhiều lý do khác nhau, chức năng kiểm sát việc ban hành văn bản qui phạm pháp luật và chức năng kiểm sát chung của viện kiểm sát đã bị bãi bỏ. Từ đó đến nay chúng ta vẫn chưa có được một cơ chế thật sự hữu hiệu để lấp vào “khoảng trống” này.

Về vấn đề kiểm tra văn bản qui phạm pháp luật, hiện nay được giao cho Bộ Tư pháp (Cục Kiểm tra văn bản qui phạm pháp luật) và các cơ quan tư pháp địa phương. Tuy nhiên, cơ chế kiểm tra này còn rất nhiều hạn chế.

Theo pháp luật hiện hành, một công dân hay tổ chức có thể khởi kiện một cơ quan hành chính khi cơ quan đó ban hành một văn bản trái luật mà ảnh hưởng trực tiếp đến riêng mình hay tổ chức mình (văn bản áp dụng pháp luật hay còn gọi là văn bản riêng biệt). Ngược lại, những văn bản trái luật mà ảnh hưởng đến tất cả mọi người thuộc đối tượng áp dụng của nó (tức văn bản qui phạm pháp luật) thì công dân không thể khởi kiện để hủy bỏ nó.

Chúng ta đang tiến tới xây dựng một nhà nước pháp quyền thì nên tạo cơ chế cho người dân được trực tiếp khởi kiện ra tòa án để yêu cầu hủy bỏ văn bản qui phạm pháp luật trái luật.

Mặt trận Tổ quốc VN và các tổ chức thành viên

Dự thảo báo cáo chính trị của Đại hội Đảng X có đề cập việc “xây dựng qui chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, quyết định lớn của Đảng và việc tổ chức thực hiện, kể cả đối với công tác tổ chức và cán bộ”.

Đây là một vấn đề mới hiện nay. Nếu ý tưởng này được phát huy tốt, chất lượng lãnh đạo của Đảng sẽ được nâng cao rất nhiều. Tuy nhiên, trong bối cảnh Đảng lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị, tức là lãnh đạo cả Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên của mặt trận, thì vấn đề này cần được quan tâm nghiên cứu kỹ để tìm ra cơ chế thật sự hiệu quả.

LÊ MINH PHIẾU
(Th.S luật, nghiên cứu sinh Trường đại học Montesquieu, Bordeaux IV, Pháp)

Việt Báo
contentlength: 6751
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Xe tải mất lái gây tai nạn thảm khốc, ít nhất 6 người tử vong
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Lien tiep xay ra chay rung o cac tinh mien Trung

Liên tiếp xảy ra cháy rừng ở các tỉnh miền Trung

Theo Ủy ban quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, từ ngày 27-29/6 tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế..

Bat qua tang 2 giao vien quan he bat chinh tai nha nghi o Lang Son

Bắt quả tang 2 giáo viên quan hệ bất chính tại nhà nghỉ ở Lạng Sơn

Tòa án nhân dân huyện Chi Lăng (Lạng Sơn) đã thụ lý đơn lý hôn giữa ông Khúc Văn L. và vợ là cô giáo đã vào nhà nghỉ với một nam..