"Tác giả" cuối cùng của những chiếc bàn xoay kỳ bí

16:05 11/05/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Tac gia cuoi cung cua nhung chiec ban xoay ky bi
Nghệ nhân Đinh Thẩm.

Đó là lão nghệ nhân Đinh Thẩm, 80 tuổi, ở làng mộc Văn Hà - làng mộc danh tiếng nhất, nhì miền Trung, chiếc nôi của hàng chục chiếc bàn gỗ tự xoay đang lưu lạc khắp cả nước - xã Tam Thành, thị xã Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam.

Tại khu du lịch sinh thái Thuận Tình ở Hội An, hiện có một chiếc bàn gỗ tự xoay. Không cần động cơ, chỉ cần vài ba người chân trần, đứng xung quanh và đặt sấp bàn tay lên mặt bàn gỗ là chiếc bàn chuyển động theo chiều ngược lại. Khi đồng thanh hô "đứng" hoặc "chạy" thì chiếc bàn cũng tuân theo mệnh lệnh... Chưa có cá nhân, tổ chức nào lý giải được sự ma thuật ấy.

Cách đây chừng 15 năm, chiếc bàn gỗ tự xoay đầu tiên được phát hiện ở huyện Tiên Phước, giới buôn đồ cổ xác định nó được làm ra bởi bàn tay của những nghệ nhân làng mộc Văn Hà. Sau đó, chiếc bàn này đã thuộc về một đại gia chơi đồ cổ trong tỉnh. Đầu năm nay, dư luận tung tin về một chiếc bàn xoay khác tại nhà ông Huỳnh Tuyên ở thôn 8, xã Tam Thành, người người kéo về với nhiều mục đích khác nhau khiến chủ nhân của nó phải mang chiếc bàn đi… giấu biệt.

Chiếc bàn này giống như anh em song sinh với chiếc bàn xoay tại khu du lịch Thuận Tình, thậm chí còn kỳ diệu hơn vì nghe được cả… tiếng nước ngoài. Chẳng hạn, khi chiếc bàn đang chạy, tất cả cùng hô stop (dừng) thì bàn đứng lại ngay, hoặc hô start (bắt đầu) thì bàn rậm rịch chuyển động, kêu lên ken két. Khi tháo mặt bàn ra để xuống đất, 4 người cùng đặt tay lên thì bàn cũng chạy dù có chậm hơn.

Nó được đánh giá là bàn xoay tự chạy nhạy nhất do thợ mộc Văn Hà làm ra cách đây hàng trăm năm. Chủ nhân chiếc bàn còn cho biết thêm một điều kỳ bí: Chiếc bàn chỉ chạy khi những người đặt tay lên nó là những người “nhẹ vía”, còn “nặng vía” như ông M. ở xóm dưới, khi đứng chung vào, dù có la làng chiếc bàn cũng “đứng… như Từ Hải”.

Ngoài chiếc bàn mà ông Huỳnh Tuyên đang sở hữu, Văn Hà còn có 3 chiếc bàn khác, trở thành báu vật của làng. Chiếc thứ nhất của bà Huỳnh Thị Dãi, ở thôn 5, vừa bán cho một doanh nghiệp ở Tam Kỳ. Chiếc thứ hai thuộc về ông Nguyễn Toàn, dù còn chạy rất ì ạch nhưng vẫn “có giá”. Chiếc thứ ba là của một người dân làng Văn Hà cũng đã được một doanh nhân đưa lên vùng cao nguyên Lâm Đồng phục vụ cho du khách.

Tac gia cuoi cung cua nhung chiec ban xoay ky bi
Chiếc bàn gỗ tự xoay tại nhà ông Huỳnh Tuyên.

Theo Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản - Di tích Quảng Nam cũng như những nghệ nhân mộc lão làng trong tỉnh, thì chỉ có Văn Hà mới làm được những chiếc bàn như vậy. Cả những nghệ nhân nổi tiếng làng mộc Kim Bồng - “kẻ tám lạng, người nửa cân” với thợ Văn Hà - cũng chịu. Người dân làng cũng quả quyết rằng hàng chục chiếc bàn xoay đang lưu lạc khắp mọi miền hiện nay đều do một tay người thợ Văn Hà chế tác.

Bây giờ, cả làng Văn Hà danh tiếng chỉ còn “sót” lại một lão nghệ nhân cuối cùng là ông Đinh Thẩm, đã qua tuổi 80. Ông Thẩm khẳng định: “Đúng là chỉ có thợ Văn Hà mới làm được. Tôi bắt đầu vào nghề từ năm 1937 và khoảng năm 1960 tôi cùng cha và mấy chú đóng bàn xoay. Đó là một vật dụng không thể thiếu trong sinh hoạt nhà nông từ Quảng Nam và đến Phú Yên, Khánh Hòa”. Ông Thẩm kể rằng, ban đầu, ông và những người thợ Văn Hà không biết chiếc bàn sẽ tự xoay được. Nhưng từ một phát hiện tình cờ sau đó, người dân cảm thấy thú vị và tiếp tục đặt thợ Văn Hà đóng bàn. Thợ Văn Hà cứ việc đóng theo kết cấu cũ, đâu biết là đến bây giờ, bàn gỗ tự xoay được “lên hương”.

Ông giải thích rất mộc mạc rằng là “có một thứ cấu khí âm dương nào đó giữa mặt bàn (bằng gỗ mít) và bàn tay con người sinh ra nhiệt, tới một mức độ nhất định sẽ tạo chuyển động quanh trục bàn…”. Ông cũng khẳng định hồi trẻ ông từng đóng 5-7 cái bàn như thế. Nguyên liệu là gỗ mít già, hoặc gỗ mít cũ, càng cũ càng tốt.

(Theo Người Lao Động)

contentlength: 6267
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Clip: Nhìn lại những pha truy đuổi cướp gay cấn, đầy hiểm nguy của các "hiệp sĩ" đường phố
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Lien tiep xay ra chay rung o cac tinh mien Trung

Liên tiếp xảy ra cháy rừng ở các tỉnh miền Trung

Theo Ủy ban quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, từ ngày 27-29/6 tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế..

Bat qua tang 2 giao vien quan he bat chinh tai nha nghi o Lang Son

Bắt quả tang 2 giáo viên quan hệ bất chính tại nhà nghỉ ở Lạng Sơn

Tòa án nhân dân huyện Chi Lăng (Lạng Sơn) đã thụ lý đơn lý hôn giữa ông Khúc Văn L. và vợ là cô giáo đã vào nhà nghỉ với một nam..