TP.HCM: Những vấn đề của phát triển

07:00 24/04/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TTCN - Ấn tượng của 30 năm qua ở thành phố này là gì? Theo chúng tôi đó là dấu ấn của quá trình công nghiệp hóa và đi liền với nó là những biến chuyển sâu sắc trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội. Những thành quả của công nghiệp hóa là điều không cần nói thêm, nhưng những biến đổi về mặt xã hội của quá trình này đang cần được nhận thức đúng đắn hơn.

Biến đổi xã hội dễ nhận thấy nhất ở thành phố này khi bước vào quá trình công nghiệp hóa đó là sự gia tăng dân số cơ học với tốc độ ngày càng nhanh do quá trình di dân từ các vùng nông thôn đến thành phố. Nếu vào năm 1975 dân số thành phố chỉ là 3,5 triệu người thì đến nay dân số thành phố đã vượt trên 6 triệu người, trong đó người tạm cư (diện KT3, KT4) chiếm 30,1% (nguồn: Cục Thống kê TP).

Có lẽ ai cũng biết rằng quá trình công nghiệp hóa luôn kéo theo sự gia tăng dân số cơ học, nhưng hình như trong suốt thời gian vừa qua thành phố đã chưa có những chuẩn bị cần thiết và đầy đủ để đón nhận hội nhập “những cư dân mới” này vào “nhịp sống” của thành phố, thế nên đã và đang tồn tại những lúng túng trong việc giải quyết những vấn đề gắn liền với sự gia tăng dân số như ô nhiễm môi trường, tình trạng quá tải trong việc sử dụng các dịch vụ công cộng cơ bản như điện, nước, nhà ở, y tế, giáo dục... cũng như những vấn nạn xã hội do tình trạng cư trú phi hợp thức của nhóm người này.

Bên cạnh đó, thành phố có lẽ cũng chưa có một sự nhìn nhận dứt khoát đối với người tạm cư: xem họ là một bộ phận quan trọng đóng góp vào sự phát triển của thành phố và do đó cần giúp họ hội nhập vào đời sống của thành phố, hay họ là một “gánh nặng” mà thành phố phải cố gắng “ngăn chặn”? Những gì thành phố đã, đang đối xử với dân tạm cư chưa cho thấy được đâu là quan niệm thật sự của thành phố đối với lớp người này. Vậy thì trong thời gian sắp tới thành phố sẽ nhìn nhận và xử lý vấn đề này như thế nào? Biết rằng qui chế quản lý người nhập cư chưa đủ để chứng tỏ rằng thành phố thật sự quan tâm đến người tạm cư.

Quá trình công nghiệp hóa ở thành phố trong thời gian qua cũng đã dẫn đến những biến đổi trong thiết chế gia đình, mà nổi bật hơn cả là tình trạng ly hôn đang ngày càng có chiều hướng gia tăng trên địa bàn thành phố (số vụ ly hôn ở thành phố năm 2000: 11.742; 2001: 12.408; 2002: 11.508; 2003: 13.654 (nguồn: Cục Thống kê TP) cũng như mối liên kết giữa các thành viên trong gia đình cũng hình như đang ngày càng lỏng lẻo hơn.

Công nghiệp hóa đã mang lại cho người phụ nữ/ người vợ một vị thế mới trong gia đình, bởi họ có nhiều cơ hội để tham gia các hoạt động nghề nghiệp hơn do đó không còn phụ thuộc người đàn ông/ người chồng nữa.

Bên cạnh đó, khi cha mẹ cùng tham gia hoạt động nghề nghiệp thì có nghĩa là thời gian tiếp xúc giữa cha mẹ và con cái đã bị thu hẹp lại nên sự gắn bó giữa họ với nhau đã không còn chặt chẽ, và đây chính là nguồn dẫn đến những hành vi lệch lạc của con cái. Đây chính là những nguồn tạo nên xung đột và tan vỡ cho các gia đình. Vậy thành phố đã, đang và sẽ làm gì để hỗ trợ, tiếp sức cho thiết chế gia đình đương đầu được, đứng vững được trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa này?

Bên cạnh đó, quá trình công nghiệp hóa và kèm theo đó là sự thắng thế của chủ nghĩa tiêu thụ, cũng như sự xuất hiện của các lối sống “khác” đã và đang làm nảy sinh những hiện tượng lệch lạc và mất phương hướng trong đời sống bộ phận giới trẻ ở thành phố hiện nay. Hàng loạt biểu hiện như tình trạng nạo phá thai trong giới trẻ có xu hướng tăng chẳng hạn. Theo số liệu thống kê cho thấy nếu vào năm 2003 chỉ có 621 trường hợp nạo phá thai dưới 18 tuổi thì một năm sau đó con số này đã tăng lên đến 1.019 trường hợp (nguồn: www.gioitinhtuoiteen.org.vn ). Đó là con số thống kê được, còn thực tế chắc chắn bao giờ cũng cao hơn.

Tình trạng tội phạm nơi giới trẻ cũng rất đáng lo ngại khi số vụ phạm pháp do thanh thiếu niên gây ra chiếm đến 77,3% tổng số vụ (nguồn: Công an TP, 24-3-2005), và hàng loạt biểu hiện thiếu lành mạnh nơi giới trẻ mà chúng ta đã phát hiện vừa qua. Trước tình trạng này, chúng ta hãy khoan đổ lỗi cho người trẻ bởi hình như chúng ta đang để cho họ “tự bơi” một mình trước những thách thức mà cha ông họ chưa hề phải đối diện, chúng ta chưa quan tâm và trang bị đủ cho họ những khả năng miễn trừ trước những giá trị khác lạ. Vậy thì thành phố sẽ làm gì để giúp người trẻ biết chọn lựa cho mình một “chiến lược sống” đúng và hợp chuẩn trong thời đại công nghiệp này? Nếu không hành động kịp thời sẽ rất nguy hiểm cho tương lai bởi người trẻ chính là tương lai của đất nước này.

Bên cạnh đó là hàng loạt vấn đề xã hội khác nữa như sự chênh lệch trong mức sống giữa nội thành và ngoại thành cũng như giữa các tầng lớp dân cư, hiện tượng tham nhũng…

Cần biết rằng những vấn đề xã hội gắn liền với quá trình công nghiệp hóa mà thành phố đã, đang và sẽ gặp phải cũng không khác với những vấn đề mà các nước châu Âu đã phải đương đầu khi bước vào cuộc cách mạng công nghiệp. Thế nhưng cuộc cách mạng công nghiệp ở châu Âu là tiền đề quan trọng cho sự ra đời của hàng loạt ngành khoa học xã hội - nhân văn như xã hội học, tâm lý học, tội phạm học thì ở ta hình như các khoa học này vẫn còn khá mờ nhạt.

Cần biết rằng những “bệnh lý xã hội” chỉ có thể giải quyết bằng chính các khoa học xã hội và mọi suy nghĩ cho rằng phát triển kinh tế ắt sẽ kéo theo sự phát triển văn hóa - xã hội là những suy nghĩ có phần phiến diện. Vì vậy nên chăng khi bước vào chặng phát triển mới, thành phố cần phải có thái độ quan tâm đúng mức đối với các khoa học xã hội để có được một “chiến lược phát triển xã hội” tương thích với chiến lược phát triển kinh tế mà ta đã và đang được khen ngợi.

LÊ MINH TIẾN

Việt Báo
contentlength: 8077
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Trẻ con lao vào tranh cướp lộc sau lễ hội ở Hà Nội, người lớn đừng ngoài cổ vũ "Cướp đi! Cướp đi!"
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam