Sông Ba không yên tĩnh

Thứ năm, 27 Tháng mười một 2003, 10:12 GMT+7
  • Đoạn sông Ba ở thị trấn Kbang vừa bị đánh thuốc nổ
    Ầm..! Tiếng nổ rền vang xé trời. Nước sông quằn quại đột ngột, cuộn thành sóng tung tóe, xao động cả một vùng sông. Tiếng nổ vừa dứt là tiếng người hú, huýt sáo, từ nhiều phương chạy đến. Kẻ lặn để vớt cá, người “bắt khâu” (mót) hoặc xem cho sướng mắt... Giữa trưa yên tĩnh ở làng quê bỗng trở nên ồn ào, náo nhiệt...

    Chuyện kiếm cơm thường ngày

    Tôi nằn nì mãi người thanh niên trạc tuổi 30 kia mới chịu nói thật tên mình là Hải. Anh được giới đánh cá bằng thuốc nổ thán phục là người lặn giỏi. Quen cảnh sống với việc bắt con cua, con cá ở nơi sông Ba này nên mỗi khi nghe tiếng nổ là anh có mặt ngay để “bắt khâu”.

    “Mình không đánh mà chỉ bắt khâu ăn cho vui!”. Hải vừa nói xong lại nhảy ào xuống nước, duỗi thẳng hai chân cút rất sành điệu, tay vung chiếc vợt bằng lưới dày rà sát dưới lòng sông. Khoảng chừng một phút sau thấy anh nhô đầu lên cùng một con cá diếc bằng bàn tay trẻ con.

    Hải bảo: “Dạo này đánh ở đây không có cá mấy, trước kia mà đánh chừng vài lạng thuốc là cá nổi đặc nước”. Một người đàn ông đến xem, đứng trên bờ xầm xì: “Đánh như thế này thì cá nào mà sinh cho kịp!”. Rồi ông rỉ tai tôi: “Bọn này ghê lắm! Chúng đánh cá tối ngày”. Ông vừa nói vừa lắc đầu: “Chuyện kiếm cơm thường ngày của bọn chúng đấy mà”.

    Phía gần bờ bên kia nhóm thanh niên đánh cá lặn vớt khá lâu nhưng chỉ được vài con cá nhỏ tẻo teo không đáng giá với công và tiền thuốc bỏ ra để đánh. Khi thấy tôi đưa máy ảnh bấm mấy cái thì một số thanh niên đứng trên bờ phẩy tay cho các tên lặn ở dưới sông đi lên.

    Một thanh niên lầm lì: “Chụp ảnh để báo công an hả?”. Tôi cười và xoa dịu một câu: “Không có đâu, theo các anh chụp ảnh để dự thi đấy mà!”. Một thanh niên khác lại bặm trợn: “Thi với thố quái gì, kiếm con cá ăn có gì mà thi!”.

    Học sinh qua đò ở bến sông Ba, thị trấn Kbang
    Nói vừa dứt câu, một “thợ lặn” khác lại tiếp tục ào xuống sông và tìm vớt cho lại vốn thuốc đã đánh. Hơn nửa tiếng đồng hồ tìm kiếm vớt vát nhưng cũng chỉ “đủ bữa nhậu với cái lẩu vài ba người ăn”.

    “Về!” - cả năm thanh niên cuốn gói rời khỏi dòng sông. Đám đông tập trung đến xem và những người bắt khâu cũng rút dần hết, chỉ còn lại dòng sông cuộn chảy với con nước đỏ ngầu, giận dữ giữa buổi trưa tàn.

    Cá bị... diệt hết rồi

    Chuyến đò chưa cập bến thì bỗng một tiếng nổ cất lên giữa lòng sông quằn quại làm xao động cả đất trời, sông nước một vùng. Cả đám học sinh nhảy dựng lên mà ré thét ầm ĩ làm chao đảo chiếc đò cỏn con, bồng bềnh giữa dòng nước. Người lái đò cố lấy lại bình tĩnh để kéo dây neo vào bờ.

    Tôi áng chừng khoảng cách từ đám nổ đến bến đò qua sông Ba (từ thị trấn Kbang, huyện Kbang, Gia Lai, đi xã LơKu) không đầy 500m. Bà Yên, người đã miệt mài hơn chục năm ở bến đò này, tâm sự: “Ui, tụi nó đánh thuốc nổ như cơm bữa ấy mà! Trước kia còn nhiều cá thì đánh dày hơn, dạo này dường như cạn kiệt nên thưa dần”.


    Bà cũng cho biết có đủ kiểu người đánh cá khác nhau: dân chuyên nghiệp đánh bắt để bán lấy tiền kiếm sống; một số người ở đây thỉnh thoảng tìm được thuốc nổ đánh kiếm ăn, nhậu nhẹt cho vui; có khi thì bọn đi rừng, khai thác gỗ lậu cũng đánh...

    Mùa nước lớn thì đánh thuốc, mùa cạn thì rà điện, cá mới sinh chưa kịp lớn đã chết rồi! Đón theo dòng nước trôi, bà Yên cũng vớt được hai con cá trắng bằng móng tay để lên bờ và nói: “Bọn chúng đánh lúc nãy, giờ cá trôi đến đây”. Bà than thở về chuyện bọn đánh cá làm càn bất chấp tất cả: “Có khi trong bụi cây nó thảy ra bất ngờ, làm ai cũng mất hồn”.

    Những người dân sống xung quanh đoạn sông Ba chạy qua ba huyện Kbang, An Khê và Kông Chro (Gia Lai) cho biết những khúc sông qua khu vực này thường bị bọn đánh cá bằng thuốc nổ tàn phá nhiều nhất.

    Đây là những đoạn sông uốn khúc, nhiều vũng đọng nên trước kia lượng cá trú ngụ khá nhiều. “Còn bây giờ bị diệt hết rồi, chỉ sót lại số cá mới theo dòng nước đến”. Bà con ở đây còn bảo có người đã từng bị chết vì cưa đầu đạn lấy thuốc đánh cá, có người đánh quả nổ mà sơ sẩy cũng chết.

    Đi mua... thuốc nổ

    “Thuốc nổ ở đâu có nhiều mà đánh?”. Tôi hỏi một thanh niên ở ven sông và được anh ta giải thích: “Bọn đánh cá thường nhặt đạn ở rừng về cưa lấy thuốc hoặc mua ở các con buôn cung cấp thuốc từ nơi khác đến”.

    Theo lời chỉ dẫn của một bà chủ quán giải khát, tôi đi tìm mua... thuốc nổ ở khóm 9, thị trấn An Khê. Một anh xe ôm vồn vã đưa tôi đến nhà bà Quốc. Tôi hỏi, bà ta gằn giọng: “Có chuyện gì không? Nhà tôi đây!”. “Chị giúp em ít thuốc đánh cá”.

    Tôi chưa dứt lời thì bị bà ta xua đuổi: “Nghỉ cái nghề này lâu rồi, không có đâu, bây giờ tôi bận công việc phải đi...”. Quan sát, tôi thấy nhà bán quán lại có nghề cắt tóc. Tôi tán gẫu xoa dịu bà chủ nên thái độ của bà ta có vẻ mềm hơn. Nhưng vẫn thất vọng vì bà ta khẳng định: “Đã nghỉ lâu rồi, mà giả sử nếu có cũng không bán cho ông (người lạ)”.

    Tôi đành quay lại gặp người lái xe ôm. Anh nhận lời sẽ nhờ người bạn mua giúp. Khoảng hơn nửa tiếng đồng hồ sau quay lại gặp anh ta và tôi được trao hàng tận tay.

    Hai quả nổ tự tạo được nện chặt thuốc và dây cháy chậm trong hai chiếc vỏ lon “bò húc” được gói kỹ trong túi nilông màu đen. Người lái xe ôm giải thích: “Mỗi quả hai lạng thuốc, 16.000 đồng, nếu anh mua thuốc chưa làm sẵn như thế này thì 7.000 đồng một lạng, mua bao nhiêu cũng có...”.

    Qua tìm hiểu, một số người dân ở đây còn cho biết thêm có một số điểm bán thuốc lén lút ở ngã ba đường Kem, khu vực cầu sông Ba, nhà ông Hai C. và một số điểm mua bán sắt phế liệu ở An Khê, Gia Lai nhưng chỉ những người quen mặt mới mua được hàng.

    Và như thế con sông lớn ở Tây nguyên này vẫn cứ đau đáu trước nỗi đau bị hủy diệt từng ngày.

    MINH NGỌC

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Sông Ba không yên tĩnh

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sông Ba không yên tĩnh bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Song Ba khong yen tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sông Ba không yên tĩnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI