Quyền lực và trách nhiệm

09:12 16/06/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Quyền lực thì bao giờ cũng dễ chịu hơn là trách nhiệm. Bởi vậy, nó cũng được ưa thích hơn. Tuy nhiên, ở đời quyền lực và trách nhiệm lại khó tách rời nhau. Như một sự thống nhất giữa các mặt đối lập, chúng tồn tại bên nhau và... lủng củng với nhau.

Thông thường cũng giống như việc phải mua hàng bán kèm trong thời kỳ bao cấp, ít ai thật sự thoải mái với phần trách nhiệm được gắn kèm theo chức tước. Đặc biệt, khi cái thứ gắn kèm này lại được coi là to lớn hơn, thậm chí là vô hạn.

Một vị bộ trưởng đã thẳng thắn phàn nàn với Quốc hội về cái mối “tương quan mà bất tương đồng” này tại một phiên chất vấn của kỳ họp thứ 5 vừa qua. Cụ thể, ông cho rằng trong hệ thống của chúng ta trách nhiệm của bộ trưởng là vô hạn, còn quyền lực thì lại rất hữu hạn.

Trách nhiệm thì có trách nhiệm về đạo lý, trách nhiệm về pháp lý và trách nhiệm về chính trị. Và những thứ trách nhiệm này chỉ có nghĩa khi các chế tài tương ứng có thể áp đặt được. Bằng không, chúng chỉ là những lời giáo huấn không hơn và không kém: ai thích thì theo, không thích thì thôi.

Về đạo lý, trách nhiệm của các vị bộ trưởng đúng là vô hạn. Mọi sự bất ổn trong lĩnh vực được phân công đều có thể làm các vị bộ trưởng băn khoăn, trăn trở. Chế tài được áp dụng ở đây chính là sự cắn rứt của lương tâm.

Tuy nhiên, lương tâm là một cơ chế điều chỉnh hành vi rất kỳ lạ: nó chỉ làm khổ những người có tư cách, đạo đức, nhưng lại bất lực trước những kẻ vô lương. Chính vì vậy tiêu chuẩn về đức được coi là rất quan trọng trong việc bố trí và sắp xếp cán bộ. Và chúng ta thật sự phấn khởi khi các quan chức nhà nước cảm thấy trách nhiệm của mình là vô hạn ở đây.

Về pháp lý, trách nhiệm của các vị bộ trưởng không thể nào là vô hạn. Trách nhiệm pháp lý bao gồm trách nhiệm dân sự, trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm hành chính và trách nhiệm hình sự. Và chúng ta có thể thấy ngay rằng không tồn tại trong bất kỳ loại hình trách nhiệm pháp lý nào chế tài cho những hành vi quan trọng nhất mà một vị bộ trưởng phải có.

Hơn thế nữa, khi một vị bộ trưởng còn chức, còn quyền thì việc áp đặt trách nhiệm pháp lý là rất khó khăn. Đơn giản là vì các hoạt động cần thiết để làm rõ hành vi phải chịu trách nhiệm như kiểm tra, thanh tra và điều tra sẽ hoàn toàn bế tắc.

Về chính trị, trách nhiệm của các vị bộ trưởng có vẻ là vô hạn. Chế tài của trách nhiệm chính trị là sự tín nhiệm của cử tri và của các đại biểu dân cử. Trong hệ thống của chúng ta, sự tín nhiệm của cử tri chỉ được áp đặt cho các vị đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân. Sự tín nhiệm này được thể hiện thông qua chế độ bầu cử.

Ngoài ra, theo qui định của pháp luật, các vị đại biểu sẽ bị bãi miễn khi không còn tín nhiệm của cử tri. Thế nhưng, chế tài này trên thực tế không dễ áp dụng trong cuộc sống. Và do vậy trách nhiệm về mặt chính trị của các bộ trưởng không thể nào là vô hạn.

Cuối cùng, tranh luận về sự vô hạn và hữu hạn của chế độ trách nhiệm nhiều khi thật vô cùng. Nếu chúng ta cứ muốn có nhiều quyền lực thì vấn đề chưa chắc đã nằm ở chế độ trách nhiệm. Bởi vì quyền lực càng nhiều thì càng khó áp đặt chế độ trách nhiệm chứ không phải là ngược lại.

TS NGUYỄN SĨ DŨNG

Việt Báo
contentlength: 4712
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Lửa bốc ngùn ngụt thiêu rụi nhà dân ở chân cầu Vĩnh Tuy - Hà Nội
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Be trai 3 tuoi bi bo quen tren xe dua don tre tai Bac Ninh

Bé trai 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón trẻ tại Bắc Ninh

Theo nguồn tin của PV, vào ngày 13/9, một cháu bé 3 tuổi được chuyển từ Bắc Ninh lên BV Nhi Trung ương để cấp cứu vì nghi bị bỏ..

Nu CDV bi thuong vi trung phao sang tren SVD Hang Day

Nữ CĐV bị thương vì trúng pháo sáng trên SVĐ Hàng Đẫy

Theo thông tin từ bệnh viện, nữ bệnh nhân đã trải qua 2 cuộc phẫu thuật thành công và được chuyển từ khoa Cấp cứu về khoa Bỏng của..

Chay nha may phich nuoc Rang Dong

Cháy nhà máy phích nước Rạng Đông

Khoảng 18 giờ 5 phút ngày 28.8, đã xảy ra cháy tại kho chứa hàng công ty Rạng Đông. Tổng diện tích nhà kho, xưởng - là khu vực xảy..

Nu dai uy cong an gay nao loan tai san bay

Nữ đại úy công an gây náo loạn tại sân bay

Liên quan đến vụ việc, Đồn Công an sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã lập biên bản và xử phạt đại úy Lê Thị Hiền 200.000 đồng về hành..

Be trai lop 1 tu vong vi bi bo quen tren xe dua don

Bé trai lớp 1 tử vong vì bị bỏ quên trên xe đưa đón

Sự việc xảy ra vào ngày 6/8, một học sinh lớp 1 của trường Quốc tế GateWay (quận Cầu Giấy, Hà Nội) đã tử vong trên xe đưa đón của..