Quản lý quy hoạch đô thị: Quyết sách cụ thể thực thi minh bạch

11:01 27/02/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Năm 2003, toàn thành phố đã lập biên bản xử lý 9332 vụ vi phạm TTXD, bao gồm xây dựng trái phép, xây dựng sai phép, xây dựng không phép và vi phạm khác; trong đó riêng xây dựng trái phép là 2426 vụ; xây dựng không phép là 6039 vụ. Như vậy bình quân mỗi một tháng Hà Nội vẫn xảy ra khoảng 800 vụ vi phạm TTXD.

Hôm nay, 27-2-2004, tại Hà Nội một hội nghị về qui hoạch và đô thị do Hội Qui hoạch và phát triển đô thị Việt Nam cùng Bộ Xây dựng sẽ diễn ra. Những vấn đề bức xúc trong quá trình phát triển đô thị chung của cả nước sẽ được các nhà chuyên môn đưa ra bàn thảo. Và những gì đang diễn ra từ thực tiễn trong phát triển đô thị của Hà Nội chắc chắn cũng sẽ là điểm được đưa ra bàn thảo nhiều.

Diện mạo chung

Nhìn tổng thể công tác qui hoạch và phát triển đô thị những năm qua có thể thấy những bước tiến vượt bậc cả về số lượng cũng như những tác động đến bộ mặt các đô thị trên cả nước. Thế nhưng, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì các vấn đề trong qui hoạch và phát triển đô thị vẫn đang nảy sinh nhiều bức xúc. Ðánh giá của Hội quy hoạch và phát triển đô thị Việt Nam cho thấy: "đô thị Việt Nam mặc dù hầu hết đã được nghiên cứu thiết kế quy hoạch khá công phu từ nhiều năm trước đây nhưng đến nay vẫn phát triển một cách tự do, tự phát, không theo quy hoạch". Một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do thiếu cơ sở khoa học trong các dự báo phát triển kinh tế xã hội và động lực phát triển đô thị.

Nhiều chỉ tiêu phát triển đô thị đặt ra còn mang tính chủ quan, áp đặt theo cảm tính, thiếu sự phân tích về mặt chuyên môn, thậm chí còn na ná giống nhau bất kể đô thị đó ở khu vực nào. Không những thế, các vấn đề về luật lệ xây dựng, quy chế về và thể chế về quy hoạch và phát triển đô thị tuy đã đề cập đến nhiều vấn đề để chỉ đạo xây dựng nhưng nội dung vẫn chưa chặt chẽ và đầy đủ; chưa theo kịp với sự phát triển chung của hệ thống đô thị ở Việt Nam. Bất cập rõ nhất và khá trực tiếp đó là các chính sách về phát triển đô thị thiếu sự nhất quán, chưa thể hiện được quan điểm chính thống và bền vững về đô thị Việt Nam thời kỳ đổi mới như: chính sách về đất, nhà ở, tài chính đô thị, đền bù giải phóng mặt bằng, các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực xây dựng.

Thêm vào đó, vấn đề phổ cập hoá những kiến thức về đô thị, lối sống đô thị, về quy hoạch phát triển và kiến trúc đô thị còn hạn chế cũng là một trong những nguyên nhân làm cho việc thực thi các đồ án quy hoạch thêm khó khăn, làm cho bộ mặt đô thị chắp vá, kiến trúc đô thị lộn xộn. Ðiều này không chỉ bây giờ mà trong không ít cuộc hội thảo về qui hoạch trước đây cũng đã đề cập.

Và thực tế từ Hà Nội

Bên cạnh những việc đã làm được, công tác quản lý qui hoạch đô thị, trật tự xây dựng đô thị vẫn còn chồng chất những khó khăn", Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, ông Ðỗ Xuân Anh đã nói như vậy tại cuộc họp tổng kết ngành Xây dựng mới đây. Quả thật, nhìn lại quá trình qui hoạch đô thị của Hà Nội mới thấy còn không ít việc phải làm. Tốc độ đô thị hóa quá nhanh trong thời gian qua đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các nhà quản lý. Chẳng hạn như tình trạng xây dựng không phép, trái phép hiện nay vẫn đang là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý quy hoạch kiến trúc đô thị, mặc dù thành phố đã có một lực lượng thanh tra chuyên ngành về quản lý trật tự xây dựng đô thị nhưng từ những con số báo cáo đến hiệu quả thực tế vẫn còn một khoảng cách khá xa.

Có một thực tế là việc kiểm tra xây dựng theo quy hoạch và cấp phép theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt vẫn đang là vấn đề khó khăn. Bởi lẽ cho đến thời điểm này số vùng quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt mới chỉ chiếm 10%. Việc cắm mốc giới quy hoạch ngoài hiện trường và công khai để nhân dân biết và thực hiện còn hạn chế. Bên cạnh đó mặc dù thành phố đã ban hành hệ thống cơ chế, chính sách về quản lý và xử lý vi phạm TTXD, nhưng còn nhiều nội dung còn thiếu và chưa phù hợp.

Chẳng hạn như Pháp lệnh Ðê điều cấm xây dựng ngoài đê, nhưng hiện nay có hàng chục vạn dân vẫn đang sinh sống tại khu vực này. Việc cải thiện điều kiện ăn, ở của dân là tất yếu. Người dân mặc dù được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng không được phép xây dựng, nên đã thực hiện xây dựng không phép, tình trạng này diễn ra ngày càng phức tạp, nhưng các cơ quan liên quan vẫn lúng túng trong quản lý và xử lý vi phạm.

Hay như vấn đề sở hữu trong quá trình cải tạo xây dựng nhà ở cũng là một bài toán khó. Ðây cũng là điều mà tại không ít hội nghị về qui hoạch các nhà quản lý đô thị than phiền. "Không xác định rõ quyền sở hữu sẽ làm cho diện mạo kiến trúc trở lên lổn nhổn, dẫn đến một sự bất khả thi là lẽ đương nhiên"- một kiến trúc sư đã nói như vậy. Có rất nhiều trường hợp chỉ riêng một ngôi nhà thôi cũng đã bị chia năm xẻ bẩy do nhiều loại hình sở hữu (chỗ nhà nước, chỗ tư nhân, chỗ cho thuê) dẫn tới tranh chấp triền miên, xây dựng cơi nới vô tội vạ khiến cho ngôi nhà đó ngày càng méo mó, xuống cấp.

Trước thực tế này, trong một cuộc hội thảo hồi đầu năm 2003, một kiến trúc sư của Hội kiến trúc sư Việt Nam đã phải thốt lên: "Ðô thị hôm nay có bộ mặt hỗn hào tột bậc. Ðó là hình ảnh của sự thiếu sức mạnh và hiệu lực của nền tảng pháp lý và quản lý đô thị".

Còn nhiều việc phải làm

Như thế, công tác quản lý quy hoạch và trật tự xây dựng đô thị, không chỉ ở Hà Nội mà ở nhiều đô thị trong cả nước cần phải được thực hiện theo một hệ thống tổ chức quản lý và các thể chế thích hợp. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia thì: Vấn đề mấu chốt là xây dựng được một hệ thống thiết chế vững chắc và một cơ chế dựa vào pháp luật đủ điều kiện để áp dụng có hiệu quả trong thực tiễn quy hoạch và phát triển đô thị.

Thế nhưng, làm được điều này cũng không dễ. Bởi lẽ, như lời một chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch của Bộ xây dựng thì: "Ðây là một vấn đề mới và rất phức tạp, không dễ gì hoạch định đầy đủ trong điều kiện công tác quy hoạch và phát triển đô thị ở nước ta trong thời kỳ vừa làm vừa rút kinh nghiệm". Rõ ràng, vẫn còn hàng loạt những thách thức đang là nhãn tiền mà để giải quyết được rất cần những quyết sách cụ thể cùng một bộ máy thực thi minh bạch.

Theo Đầu tư

VietBao.vn
contentlength: 8530
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Khoảnh khắc hiệp sĩ Sài Gòn hét "Cướp, cướp" trước khi gục xuống
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam