Phát hiện mới về cư dân Bến Tre 2.000 năm trước

22:09 08/01/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Phat hien moi ve cu dan Ben Tre 2.000 nam truoc
Khai quật di chỉ Giồng Nổi, xã Bình Phú, TX Bến Tre. Ảnh: Trung Trực.
Bắt đầu bằng tiếng đồn bên sông Hàm Luông về những đồ đá dị dạng nổi đây đó ven bờ, trong vườn cây, lùm bụi của tư nhân - cách nay đã 10 năm. Sự thể được xác định mới đây khi đoàn cán bộ Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Bến Tre đến khu vườn của bác Đoàn Văn Trứ ở Giồng Nổi, ấp Bình Thành, xã Bình Phú, thị xã Bến Tre vào cuối năm 2003 và thấy lộ trên mặt đất la liệt mảnh gốm, đá quanh các gốc sari và hoa lài...

Chúng đã nhanh chóng tác động đến việc đoán định khu di chỉ mới Giồng Nổi rộng 4.000m2 vuông nằm cách sông Hàm Luông khoảng 1 cây số.

Ở đó, những ngày sát Tết dương lịch 2004, hố thám sát đầu tiên đào chỉ rộng 4m2, đem lên 13.159 mảnh gốm to nhỏ với 8.481 mảnh màu đỏ, chiếm đa số, được cư dân cổ Bến Tre ưa dùng hơn gốm màu trắng hồng (4.206 mảnh), hoặc xám (472 mảnh)? Số có hoa văn chiếm 12% (1.543 mảnh), phần lớn trang trí văn thừng, số còn lại là văn khắc vạch và ấn lõm.

Về chất liệu, gốm thô cứng nhiều hơn hẳn, tiếp đến thô mềm, thô xốp. Những chi tiết gốm đó cho thấy gì? Theo ông Trần Anh Dũng, cán bộ Viện Khảo cổ học, các yếu tố của văn hóa Óc Eo (có thể) đã ảnh hưởng lên chúng.

Cạnh gốm là đồ xương, với nhiều răng động vật cần được các chuyên gia giám định kỹ. Nhận ra ngay là các mẩu (xương) có nguồn gốc từ động vật sống dưới nước như tôm, cua, rùa hoặc ba ba, chứng tỏ chúng thành "món ăn truyền thống" của cư dân Bến Tre xa xưa. Nhưng để bắt chúng được nhiều, họ phải dùng đến ngư cụ thô sơ và đã phát hiện chì lưới bằng gốm, khá nguyên vẹn.

Thêm nữa, có 3 nửa của 3 chiếc chì lưới khác bị vỡ sót lại (2 chiếc hình quả nhót, 1 chiếc hình trụ tròn), có rãnh để cột dây. Cạnh xương các loài thủy tộc còn tìm thấy nhiều xương động vật trên bờ (bị ăn thịt) như heo và chó...

Theo TS Phạm Đức Mạnh, TS Lại Văn Tới, nhà khảo cổ Đỗ Đình Truật, thì sự có mặt của các vật trên chứng tỏ cư dân Bến Tre sống hợp quần bên sông nước từ cổ xưa. Nhưng xưa đến đâu?

Sự phát hiện 4 công cụ sản xuất tiêu biểu gồm: 1 đục hình tứ giác, 1 rìu vai vuông, 2 bàn mài; bên cạnh 2 chiếc nồi còn nguyên dạng, 5 chuỗi hạt bằng đốt xương cá đục lỗ, đồ trang sức khác và các hiện vật thám sát, cho biết người cổ Bến Tre có mặt từ hơn 2.000 năm trước. Thời gian tồn tại của họ vắt qua công nguyên khoảng 400 đến 500 năm nữa.

Đến ngày đầu năm, 1/1/2004, điều tra khảo cổ học tiếp tục ở một điểm khác: Giồng Ớt, huyện Thạnh Phú. Tại đây, tuy chưa tìm được tầng văn hóa và phải dừng lại để báo cáo sơ bộ vào ngày 7/1 tại Bảo tàng Bến Tre, song đoàn được đền bù: tiếp cận với 1 rìu đá và 1 bồn đá vai vuông mài nhẵn của dân trong vùng, ghi nhận thông tin về hàng chục chiếc rìu tương tự bị thất lạc. Đây cũng là đồ đá thời tiền - sơ sử như những hiện vật đào lên từ hố thám sát Giồng Nổi, củng cố thêm niên đại xuất hiện của cư dân Bến Tre bên bờ Hàm Luông trước công nguyên.

Cần nói thêm, ở Giồng Nổi, dân xung quanh sưu tầm và thu lượm nhiều hiện vật khác trong lúc canh tác trên diện tích di chỉ, gồm những công cụ sản xuất như: đục đá có vai (1 chiếc), rìu - bôn đá có vai (4 chiếc), bàn mài phẳng (1 chiếc)... chế tạo từ đá mịn, cứng, nhiều vân trắng, mài nhẵn toàn thân. Trên các công cụ ấy có nhiều vết mẻ, sứt hoặc gãy chứng tỏ đã qua quá trình sử dụng.

Nếu tháng 11 năm rồi đã tiến hành khai quật khảo cổ học Ba Vát (huyện Mỏ Cày) để biết "Ba Vát thực sự đã từng là một thị tứ phồn thịnh trong lịch sử” từ thế kỷ 17 - 19, thì tháng 12 và đầu năm 2004, kết quả điều tra thám sát Giồng Nổi - Giồng Ớt mở rộng tầm nhìn về Bến Tre đến tận thời tiền - sơ sử.

Với phát hiện mới trên, các nhà khảo cổ đang hy vọng sẽ góp phần bổ khuyết những trang còn để trống lâu nay về con người và đất Bến Tre xa xưa. Để đạt điều đó, cần lập phương án quy hoạch tổng thể khu di chỉ Giồng Nổi; điều tra thám sát Giồng Ớt, đồng thời chính quyền địa phương có chương trình phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành các cuộc khai quật lớn trong tương lai.

Hiện vật tiêu biểu

* Đục đá: Nằm sâu 0,21m, màu xám trắng, mài nhẵn, lưỡi thẳng, nhọn - kích thước của bôn: dài 7,1 cm, rộng (lưỡi) 2 cm. Mặt cắt (ngang thân bôn hình chữ nhật) dài 2 cm, rộng 1,5 cm.

* Rìu - bôn vai vuông: Bằng đá xám, có vân trắng, cứng và mịn, hình thang cân. Bị gãy, kích thước còn lại: dài 10,95 cm, rộng (thân chỗ gãy) 3,05 cm.

* Bàn mài phẳng: Không xác định hình dạng (bị vỡ), vết mài phẳng - lõm hai mặt trên - dưới. Kích thước còn lại: 16,1 cm - mặt trên rộng 5,25 cm - mặt dưới: 7,15 cm.

* Bàn mài phẳng kết hợp bàn mài rãnh: Bằng đá xám, có 37 vết mài. Kích thước còn lại, chỗ dài nhất: 15,25 cm - dày nhất: 6,92 cm - rộng nhất: 6,5 cm.

* Nồi gốm nguyên dạng: Chiếc 1: sứt miệng, không có cổ, vai xuôi - cao 3,4 cm, đường kính thân rộng nhất 4,05 cm; chiếc 2: cao 2,4 cm - thân 3,35 cm.

Giao Hưởng

Việt Báo
contentlength: 8241
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam

VẤN ĐỀ Xã HộI NÓNG NHẤT

Be trai lop 1 tu vong vi bi bo quen tren xe dua don

Bé trai lớp 1 tử vong vì bị bỏ quên trên xe đưa đón

Sự việc xảy ra vào ngày 6/8, một học sinh lớp 1 của trường Quốc tế GateWay (quận Cầu Giấy, Hà Nội) đã tử vong trên xe đưa đón của..

Dai gia sam so co gai tren may bay

Đại gia sàm sỡ cô gái trên máy bay

Chiều 26/7, trên chuyến bay VN 253 từ Hà Nội đi TP.HCM của Vietnam Airlines, Nam hành khách ngồi ghế thương gia say xỉn, sàm sỡ 1..

Lien tiep xay ra chay rung o cac tinh mien Trung

Liên tiếp xảy ra cháy rừng ở các tỉnh miền Trung

Theo Ủy ban quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, từ ngày 27-29/6 tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Thừa Thiên Huế..