Nhiều cụm và tuyến dân cư vượt lũ ĐBSCL: Trống vắng, vì sao?

23:49 10/08/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhieu cum va tuyen dan cu vuot lu DBSCL Trong vang vi sao
"Nỗi buồn" ở một cụm dân cư tại Tân Hưng, Long An - Ảnh: D.T.Hùng
Chính phủ quyết định đầu tư 3.200 tỉ đồng xây dựng các cụm và tuyến dân cư vượt lũ (giai đoạn 2001 - 2005) với hy vọng mang lại sự ổn định cuộc sống cho khoảng 200.000 hộ dân vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Thế nhưng, sau gần ba năm tất bật triển khai, khi nhìn lại nhiều người mới giật mình nhận ra rằng “nhiều cụm và tuyến dân cư vùng lũ hiện vẫn còn vắng vẻ”...

Tại sao dân “chê”?

Nhiều cách lý giải khác nhau được các nhà quản lý, nhà khoa học khi đưa ra vấn đề “trống vắng” của các cụm dân cư vượt lũ ở ĐBSCL. Nhưng riêng ông Phan Phùng Sanh, Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng TP.HCM, cho rằng chủ trương đưa dân vào các cụm và tuyến dân cư vượt lũ đồng nghĩa với từng bước “thị tứ hóa nông thôn”, thay đổi hẳn một tập quán sống phân tán đã có từ nhiều đời nay.

Mà đã là thị tứ thì nhất thiết phải hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng kỹ thuật: điện, đường, cấp nước, thoát nước, bãi rác... Các hạng mục cơ sở hạ tầng này cho đến nay chỉ đạt được 5-6% nên người dân chưa chịu vào ở là có lý do.

Cụ thể hơn, PGS.TS Đào Công Tiến (ĐH Kinh tế TP.HCM) cho hay việc tôn nền tại các cụm và tuyến dân cư vượt lũ, dù hạng mục này được ưu tiên đầu tư cao nhất nhưng tiến độ thực hiện vẫn chậm chạp, mới chỉ hoàn thành khoảng 66% số cụm, tuyến dân cư đã và đang triển khai.

Với 174 hộ đã vào ở tại các cụm và tuyến dân cư vượt lũ được hỏi, hộ thuộc diện chính sách chiếm 64,4% và 35,6% mua nền theo giá cao.

Kết quả điều tra cho thấy 45,4% hộ cho rằng việc làm, thu nhập và chi tiêu trong khoảng một năm vào cụm có khó khăn hơn so với trước khi vào cụm; 17,2% trả lời như cũ; 37,4% không có ý kiến.

Ông cũng cho biết thêm: ngay tại các cụm và tuyến đã hoàn thành tôn nền, chỉ mới có 11,6% số cụm và tuyến có đường giao thông nội bộ; 8% có hệ thống thoát nước; 20% có hệ thống cấp nước sinh hoạt; 34% có điện. Còn hệ thống thu gom và xử lý rác hợp vệ sinh, nhà vệ sinh đảm bảo yêu cầu vệ sinh và tiện dụng thì lại quá thiếu. Một số công trình văn hóa, xã hội thiết yếu: trường học, nhà trẻ, lớp mẫu giáo, cơ sở y tế, chợ, bưu điện... cũng chưa được xây dựng.

Đó là chưa kể đến một vấn đề bất cập về nhà ở và tiện nghi sinh hoạt: nhà liên kế với diện tích 100-120m2 là quá chật hẹp, không thể dung nạp được các hoạt động thông thường của một nhà nông theo kiểu “vườn - ao - chuồng”. Hơn nữa nhà chỉ có khung cột, kèo và mái lợp mà không có vách và cửa... thì không ở được, hoặc phải làm thêm để ở một cách chắp vá, tạm bợ, trông thật nhếch nhác.

Theo nhóm nghiên cứu của PGS.TS Đào Công Tiến, một khó khăn tiềm ẩn rất lớn là đại bộ phận số hộ đăng ký, được xét duyệt vào định cư tại các cụm và tuyến dân cư mới xây dựng là những hộ thuộc diện nghèo. Đối tượng này vốn dĩ đã gặp khó khăn trong công ăn việc làm, khi vào cụm dân cư - nơi thiếu những điều kiện để có thể hoạt động nghề nghiệp theo kiểu “vườn - ao - chuồng” - nên càng thiếu việc làm, thiếu thu nhập hơn.

Trong khi đó nhiều khoản chi tiêu phải thanh toán trực tiếp hằng ngày như điện, nước, chi tiêu bếp núc... lại tăng lên. Nhóm nghiên cứu này cho rằng “sự gia tăng mất cân đối giữa thu nhập và chi tiêu là một thách thức quá lớn, vượt quá khả năng tự giải quyết của người dân”.

Phân tích ở góc độ tài chính, thạc sĩ Lê Phát Quới - trưởng Phòng quản lý khoa học, Sở Khoa học - công nghệ tỉnh Long An - cho biết theo chương trình dân sinh vùng lũ của Long An, mức tối thiểu dành cho hộ nghèo, hộ chính sách phải trả khi vào cụm dân cư từ 7-10 triệu đồng, với các lô đất ở vị trí tốt hơn thì ở mức 30-73 triệu đồng.

“Theo tôi, với hộ nông dân nghèo của khu vực ngập lũ Đồng Tháp Mười thì số chi phí phải trả cho một lô đất, cộng chi phí xây dựng nhà và một số chi phí khác sẽ là vấn đề lớn mà người dân nghèo vùng nông thôn Đồng Tháp Mười đã và đang đắn đo suy nghĩ” - thạc sĩ Quới nói.

Xây dựng vội, chất lượng kém

Theo nguồn tin từ Sở Xây dựng tỉnh Long An, đến nay đã hoàn thành khoảng 75% kế hoạch xây dựng nền của các cụm và tuyến dân cư vượt lũ.

Triển khai chương trình này, tỉnh Long An hi vọng giải quyết được khoảng 37.000 hộ dân đến cư ngụ trong tổng số hơn 99.000 hộ bị ảnh hưởng lũ trong vùng Đồng Tháp Mười.

Song, một thực tế đáng buồn là số hộ đến đăng ký ở các cụm và tuyến dân cư chỉ đạt khoảng 26,15%, tức chưa đến 10.000 hộ (vào thời điểm cuối tháng 3-2003).

Một vấn đề cũng cần báo động: chất lượng các công trình cụm và tuyến dân cư vượt lũ, vì nhiều nơi đang xây dựng theo kiểu “chạy maratông” để kịp tiến độ.

Theo thạc sĩ Lê Phát Quới, khối lượng công việc xây dựng cơ sở hạ tầng là quá lớn, với gần 200 cụm - tuyến dân cư trong tỉnh Long An nhưng thời gian thực hiện lại quá ngắn: hoàn tất xây dựng cơ sở hạ tầng cơ bản vào năm 2004 và phải hoàn thiện với tất cả công trình khác như trường học, trạm xá, hệ thống cung cấp nước sinh hoạt... vào năm 2005.

“Tôi cho rằng một khối lượng công việc như thế nhưng quĩ thời gian lại hạn hẹp, có thể vượt quá khả năng quản lý và xây dựng của địa phương, cũng như khả năng của các đơn vị thi công. Điều này có thể dẫn đến việc gặp phải vấn đề chất lượng công trình” - ông Lê Phát Quới đặc biệt lưu ý.

Nhiều ý kiến khác cũng cho rằng nhiều công trình ở các cụm và tuyến dân cư vượt lũ lẽ ra phải có quĩ thời gian xây dựng nhiều hơn thì mới đảm bảo chất lượng các công trình; còn nếu xây dựng theo kiểu chạy theo thời gian, đuổi lấy thành tích… thì e rằng khó tránh khỏi những công trình kém chất lượng, gây tốn kém lãng phí.

PGS.TS Đào Công Tiến cho biết có vị lãnh đạo ở một huyện vùng ngập lũ sâu - nơi có nhiều dự án xây dựng cụm và tuyến dân cư - đã nói rằng: “Thực hiện mua công trái cho chương trình kiên cố hóa trường lớp còn họp bàn triển khai trong cấp ủy, hội đồng nhân dân và đưa ra dân. Trong khi xây dựng cụm và tuyến dân cư, từ khâu chọn địa điểm, xây dựng, lựa chọn phương án thì không được triển khai đầy đủ, đến nơi đến chốn...”.

Còn một nhà thầu đã thừa nhận: “vẫn biết rằng thiếu qui hoạch và thiết kế đồng bộ mà tiến hành thi công là việc làm không phải; chọn cách vừa chạy, vừa xếp hàng là không nên. Nhưng tôn nền vượt lũ là công việc đã có kinh phí và bị thúc ép quá nên cứ phải làm một cách biệt lập, không kịp tính đến những công việc của những công đoạn sau”.

QUỐC THANH

Việt Báo
contentlength: 9941
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam