Người cản trở hoạt động tố tụng dân sự có thể bị khởi tố hình sự

15:45 24/09/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

- ""Các đối tượng có hành vi cản trở hoạt động tố tụng dân sự có thể bị xử lý bao gồm bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; người có hành vi cản trở hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ của người tiến hành tố tụng... Biện pháp xử lý là: cảnh cáo, phạt tiền, áp giải, bị bắt giữ, khởi tố vụ án hình sự..."". Đây là một trong những nội dung mới của Dự thảo bộ luật Tố tụng dân sự của Chính phủ đang được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét hôm nay (24/9).

Nguoi can tro hoat dong to tung dan su co the bi khoi to hinh su
""Xuất trình chứng cứ ở bất kỳ giai đoạn nào của tố tụng là thuộc quyền định đoạt của đương sự"".

Chánh án Toà án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Hiện nêu rõ: ""Dự thảo này quy định xử lý các hành vi cản trở hoạt động tố tụng dân sự bởi xuất phát từ yêu cầu hoạt động xét xử của toà án, nhằm xử lý nghiêm minh những người có hành vi cản trở hoạt động tố tụng dân sự, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tố tụng dân sự, giáo dục mỗi người chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, phòng ngừa những vi phạm có thể xảy ra và nâng cao uy tín của hệ thống toà án, bảo đảm cho toà án giải quyết việc dân sự nhanh chóng"".

Đương sự được phép bổ sung chứng cứ

Dự thảo mới quy định người khởi kiện hoặc viện kiểm sát khởi tố phải gửi kèm theo đơn khởi kiện, quyết định khởi tố những tài liệu, chứng cứ chứng minh cho những yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Đối với những trường hợp do trở ngại khách quan người khởi kiện chưa thể nộp ngay chứng cứ cho toà án khi khởi kiện, thì trong quá trình chuẩn bị xét xử hoặc tại phiên toà sơ thẩm toà vẫn cho phép họ được bổ sung chứng cứ. Ví dụ, trước khi toà án mở phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án đòi tài sản, người khởi kiện chưa tìm được hợp đồng vay tài sản, nếu sau đó họ đã tìm lại được hợp đồng đó, thì tại phiên toà sơ thẩm họ được quyền nộp chứng cứ đó để chứng minh cho yêu cầu đòi tài sản của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Đối với những trường hợp đương sự đã có tài liệu, chứng cứ mà cho rằng nếu xuất trình tài liệu, chứng cứ đó thì sẽ bị bất lợi, nên đã giấu tài liệu, chứng cứ đó. Tuy nhiên, sau khi Toà án xét xử sơ thẩm họ thấy rằng mình bị bất lợi hơn nhiều so với việc sử dụng tài liệu, chứng cứ mà mình đã có, cho nên đã kháng cáo và xuất trình cho toà cấp phúc thẩm tài liệu, chứng cứ mà họ đã cố ý không xuất trình cho toà cấp sơ thẩm khi xét xử sơ thẩm vụ án đó, thì trong những trường hợp này toà án không chấp nhận việc bổ sung chứng cứ của đương sự đó. Đây cũng được coi là một trong những biện pháp có hiệu quả để chống lại các đương sự cố tình không thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ tố tụng của họ.

Theo quy định của Dự thảo về quyền và nghĩa vụ chứng minh và cung cấp chứng cứ, người khởi kiện vụ án có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho toà án và chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Viện kiểm sát khởi tố vụ án, cá nhân, tổ chức khởi kiện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ và chứng minh như đương sự. Toà án không có chức năng điều tra vụ án mà chỉ tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ trong những trường hợp do Bộ luật Tố tụng dân sự quy định.

Riêng về quy định thẩm phán ấn định một thời hạn nhất định để đương sự giao nộp chứng cứ, Thường trực Uỷ ban Pháp luật không tán thành với quy định này vì cho rằng xuất trình chứng cứ ở bất kỳ giai đoạn nào của tố tụng là thuộc quyền định đoạt của đương sự. Do đó không nên quy định cho Toà án quyền không chấp nhận chứng cứ trong trường hợp đương sự đã cố ý không xuất trình tài liệu, chứng cứ tại giai đoạn xét xử sơ thẩm nhưng sau đó lại xuất trình cho toà cấp phúc thẩm.

Không nên đưa đình công vào Bộ luật Tố tụng dân sự

Về thủ tục giải quyết đình công, các đại biểu lại tranh cãi xung quanh hai quan điểm. Ý kiến thứ nhất cho rằng, dự thảo Bộ luật đã quy định về thẩm quyền của toà án cũng như thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động (bao gồm giải quyết tranh chấp cá nhân, giải quyết tranh chấp tập thể, người sử dụng lao động) và những việc về lao động. Đình công là một dạng tranh chấp lao động giữa tập thể người lao động với người sử dụng lao động, do đó thủ tục giải quyết loại việc này cũng cần được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự.

Loại ý kiến thứ hai tán thành không đưa thủ tục giải quyết đình công vào Bộ luật Tố tụng dân sự, bởi vì việc giải quyết đình công không những có liên quan đến thủ tục giải quyết tại toà án mà cả thủ tục giải quyết của các cơ quan quản lý nhà nước trước khi khởi kiện tại Toà án. Trong trường hợp phải quy định thủ tục giải quyết đình công trong Bộ luật tố tụng dân sự thì cũng cần có những quy định riêng về công tác hoà giải, thủ tục xem xét, giải quyết vụ việc tại Toà án.

Thủ tục giải quyết các cuộc đình công đã được quy định tại Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1996. Nhưng theo báo cáo của ngành toà án, kể từ khi Pháp lệnh này có hiệu lực cho đến thời điểm này chưa có vụ đình công nào được đưa ra toà án để giải quyết theo quy định của Pháp lệnh. Có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến người lao động, người sử dụng lao động không khởi kiện đến toà án, trong đó có nguyên nhân quan trọng là thủ tục giải quyết các cuộc đình công quy định trong Pháp lệnh không phù hợp với thực tiễn của đời sống kinh tế - xã hội. Đình công là vấn đề phức tạp. Việc giải quyết đình công không chỉ có liên quan đến toà mà còn liên quan đến các cơ quan quản lý nhà nước trước khi người lao động khởi kiện ra toà án. Vì vậy, đại đa số ý kiến đề nghị không quy định thủ tục giải quyết các cuộc đình công trong Bộ luật Tố tụng dân sự mà vấn đề này cần được quy định trong mọi văn bản pháp luật khác, trong đó bao gồm các quy định về thủ tục trước khi khởi kiện và thủ tục giải quyết tại toà.

Toà cấp huyện được tăng quyền đến đâu?

Điều 13 Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế hiện hành quy định: Toà án cấp huyện giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp hợp đồng kinh tế mà giá trị tranh chấp dưới 50 triệu đồng, trừ trường hợp có nhân tố nước ngoài. Còn Dự thảo của Chính phủ lại tăng thẩm quyền của toà án cấp huyện trong việc xét xử các tranh chấp kinh tế mà giá trị tranh chấp dưới 500 triệu đồng.

Qua thảo luận, các ý kiến đa số tán thành với chủ trương tăng thẩm quyền xét xử các vụ tranh chấp kinh tế cho toà án nhân dân cấp huyện. Tuy nhiên, vấn đề còn tranh cãi ở đây là tăng thẩm quyền đến đâu, bởi ngay việc quy định cho Toà án cấp huyện xét xử các vụ án kinh tế mà giá trị tranh chấp dưới 500 triệu đồng như dự thảo vẫn chưa có cơ sở xác đáng. Các đại biểu cho rằng, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường có các thành phần kinh tế khác nhau thì giá trị của các vụ án tranh chấp rất đa dạng, có nhiều biến động và việc phân định giữa hợp đồng kinh tế và hợp đồng dân sự, vụ án kinh tế và vụ án dân sự là khó khăn và cũng trở nên không cần thiết nữa. Theo quy định của dự thảo Bộ luật thì không có sự khác biệt về thủ tục giải quyết vụ án dân sự và vụ án kinh tế và theo quan điểm này, việc tăng thẩm quyền cho Toà án cấp huyện không nên quy định trên cơ sở giá trị tranh chấp mà nên căn cứ vào mức độ và tính chất phức tạp của vụ án.

Hiện, Việt Nam chưa có Bộ luật Tố tụng dân sự mà chỉ có 3 pháp lệnh thay thế là Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự; Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế và Pháp lệnh thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động. Tuy nhiên thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh tế, lao động trong những năm qua cho thấy các biện pháp nói trên mới chỉ quy định nguyên tắc, thủ tục cơ bản mà còn thiếu nhiều hướng dẫn quan trọng khác.

Cũng có ý kiến đề nghị, nên quy định toà án cấp huyện giải quyết các tranh chấp kinh tế mà giá trị tranh chấp dưới một tỷ hoặc dưới 2-3 tỷ đồng để bảo đảm phù hợp với năng lực đội ngũ thẩm phán, cán bộ tư pháp cấp huyện, đồng thời tránh quá tải trong công tác xét xử của toà án cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đưa ra một nội dung mới là giao thêm thẩm quyền cho toà án nhân dân cấp huyện để xét xử các vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài. Nhiều ý kiến tán thành cần giao cho toà cấp huyện xét xử những vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài. Bởi vì trong điều kiện hiện nay các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động hợp tác, đầu tư du lịch, tham quan... tại Việt Nam ngày một nhiều. Nếu có tranh chấp về dân sự, kinh tế, lao động có yếu tố nước ngoài mà giao hết cho toà án cấp tỉnh như hiện nay thì toà cấp tỉnh sẽ không thể kham nổi.

Toà án không được bắt giữ người

Điều 392 dự thảo Bộ luật quy định, toà án có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền, bắt giữ hoặc khởi tố vụ án hình sự. Nhưng nhiều ý kiến cho rằng, theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính thì thẩm phán chủ toạ phiên toà chỉ có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền mà không có quyền bắt giữ (tạm giữ người). Do đó, cần cân nhắc lại thẩm quyền này của Toà án cho phù hợp với các quy định khác của pháp luật.

Về thủ tục giải quyết khiếu nại tố cáo trong tố tụng dân sự, dự thảo Bộ luật chỉ quy định hai cấp xem xét, giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi tố tụng của Thư ký toà án, Thẩm phán, Phó Chánh án, Kiểm sát viên, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát và một cấp xem xét, giải quyết đối với hành vi tố tụng bị khiếu nại của Chánh án Toà án và Viện trưởng Viện kiểm sát. Tuy nhiên, Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội không đồng tình với quy định này vì cho rằng nó không phù hợp và thống nhất với quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; đề nghị quy định lại về vấn đề này.

Thường trực Ủy ban Pháp luật cho rằng, theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo thì việc giải quyết khiếu nại đối với hành vi hành chính, quyết định hành chính có thể phải qua nhiều cấp giải quyết; hoặc là qua cấp hành chính giải quyết lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khởi kiện ra Toà án.

  • Hồng Phúc
Việt Báo
contentlength: 15382
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Tang lễ đẫm nước mắt của "hiệp sĩ" bị cướp đâm chết
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam