Nghị định 15 và những điều bất hợp lý

09:09 30/10/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Các bác tài trong "vòng vây" của CSGT - Ảnh: L.A.Đ.
Nghị định 15 về xử phạt giao thông đã được thực thi hơn tám tháng. Giới tài xế bắt đầu kêu trời vì những qui định bất hợp lý, nhất là những qui định này lại liên quan tới nỗi khổ... bấm lỗ giấy phép lái xe. Đó là những bất hợp lý nào? “Nên xem xét lại qui định bấm lỗ giấy phép lái xe trước nguy cơ hàng loạt tài xế mất nghề”. Đó là lời khẩn cầu của nhiều tài xế và cả những chủ xe, chủ doanh nghiệp vận tải.

Chiều 29-10, tại bãi đậu xe ở Tân Cảng, tài xế Trần Hữu Lai nói với giọng rất buồn: “Ở đời ai cũng có nghề để làm. Cái nghề của mỗi người muốn được xã hội thừa nhận thì phải có cái bằng hay giấy chứng nhận. Giới lái xe cũng không thoát ra qui định xã hội đó. Bác sĩ có bằng bác sĩ, công an có thẻ ngành, luật sư có thẻ hành nghề… như tài xế có bằng lái xe. Tuy nhiên, chưa nghe thấy chuyện bấm lỗ bằng bác sĩ, bấm lỗ thẻ ngành công an hay bấm lỗ thẻ hành nghề luật sư. Những đối tượng trên nếu vi phạm thì bị xử lý kỷ luật, xử lý hình sự, tạm giữ hoặc thu hồi giấy chứng nhận chứ đâu bị đối xử như tài xế chúng tôi bây giờ? Tôi cho rằng nghị định 15 trên thực tế đã không hợp lý khi bấm lỗ giấy phép lái xe (GPLX)”.

Tài xế Nguyễn Văn Quang thì lập luận rằng nếu các đơn vị thực thi pháp luật làm thẳng tay theo nghị định 15 thì chỉ cần trong một tuần lễ sẽ không còn ai đủ điều kiện để chạy xe ra đường. Theo anh Quang, chỉ với ba lỗi rất bất hợp lý là “vi phạm qui định tốc độ tối đa theo các biển báo đặt trên đường, rơmooc không đăng ký biển số, vượt tải khi cân xe theo trục” đã làm giới tài xế lao đao và có người đã phải nghỉ việc.

Nhưng đó vẫn chưa hết, trong nghị định 15 còn rất nhiều qui định xử phạt kèm theo việc bấm lỗ bằng lái gây bất lợi cho tài xế. Chẳng hạn, tại khoản 4 điều 25 qui định xử phạt 150.000 đồng kèm theo bấm lỗ GPLX đối với người điều khiển ôtô không mang theo giấy đăng ký xe, GPLX…

Anh Minh, một tài xế xe khách, dẫn chứng chuyện khó hiểu ở điểm d, khoản 4 của điều 20 rằng: bị phạt 1,5 triệu đồng kèm theo bị bấm lỗ GPLX nếu không chuyển quyền sở hữu xe. Theo anh Minh, từ xưa tới nay, hầu hết tài xế đều lái xe thuê, việc chuyển quyền hay không chuyển quyền làm sao tài xế dám can thiệp. Có người nói rằng bấm lỗ GPLX chủ xe, nhưng thử hỏi có bao nhiêu chủ xe có GPLX? Chưa kể có người mua hàng chục xe, thuê hàng chục tài xế, nếu lô xe hàng chục chiếc chưa được sang tên thì bấm lỗ vào cái gì?

Tài xế Phạm Hoàng nói trong lúc qui định các lỗi vi phạm dẫn đến bị bấm lỗ bằng lái rất dễ thì qui định xóa lỗ lại gian nan gấp bội. Theo đó, nếu giấy phép bị bấm hai lỗ là phải thi lại Luật giao thông đường bộ, nếu bị bấm ba lỗ thì GPLX hết giá trị sử dụng, tài xế phải chờ đến 12 tháng sau mới được sát hạch lại để được cấp GPLX.

Nghị định thua... thông tư

Rất nhiều tài xế cho biết thông tư liên tịch số 03/2003 giữa Bộ Công an và Bộ Giao thông vận tải qui định rằng tất cả các hành vi vi phạm pháp luật giao thông bị xử phạt tiền từ 200.000 đồng trở lên đều bị bấm lỗ GPLX. Tuy nhiên, nghị định 15 (ra đời sau thông tư) lại qui định cụ thể từng hành vi bị bấm lỗ bằng lái, có cả những hành vi chỉ bị phạt 150.000 đồng cũng bị bấm lỗ.

Trên nguyên tắc, nghị định có giá trị pháp lý cao hơn thông tư nhưng thực tế lại không phải vậy. Khi gặp anh cảnh sát giao thông “khó chịu” hành vi nào cũng bị “hù” bấm lỗ, vì bị phạt từ 200.000 đồng trở lên áp dụng thông tư 03, dưới 200.000 đồng áp dụng nghị định 15. Có hành vi theo qui định bị phạt từ 100.000 - 200.000 đồng thì cảnh sát giao thông áp dụng con số 200.000 đồng để… bấm lỗ. Với tình huống này tài xế chỉ dám năn nỉ chứ không có quyền cãi lại.

Theo anh Trần Nguyên Văn, cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông thừa biết những điều không hợp lý giữa qui định với thực tế, thừa hiểu thân phận của tài xế, nhưng nhiều người lại lợi dụng các qui định đó để làm khó tài xế, nếu chưa muốn nói là họ khai thác một cách triệt để, quá đáng các qui định bất hợp lý đó. Chuyện đó có thể chứng minh rất thực tế qua việc bắn tốc độ, khiến không ít tài xế phải lao đao. Vậy tại sao không sớm sửa đổi những điều bất hợp lý?

______________________________

Thượng tá Võ Văn Vân, phó Phòng cảnh sát giao thông đường bộ Công an TP.HCM: “Chỉ thấy có một bất hợp lý...”

+ Thưa thượng tá, phản ảnh của nhiều người dân cho rằng việc bấm lỗ giấy phép lái xe đi đôi với hình phạt tiền là chưa hợp lý, giống như xử phạt hai lần trên một hành vi vi phạm, thượng tá nghĩ sao?

- Đối với biện pháp đánh dấu vào GPLX thì tôi cho rằng đều đã được các nhà làm luật cân nhắc rất kỹ trước khi đưa vào nghị định 15. Các hành vi này thường là nguyên nhân chủ yếu gây ra tai nạn giao thông, gây nguy hiểm cho xã hội nên phải có các biện pháp xử lý nghiêm minh nhằm răn đe, ngăn chặn. Đâu phải hành vi vi phạm nào cũng đều bị bấm lỗ GPLX, có nhiều hành vi bị xử lý phạt tiền rất nặng nhưng không bị bấm lỗ GPLX.

Tôi ví dụ ở khoản 1 điều 39 xử lý hành vi cản trở hoặc đưa tiền cho người thi hành công vụ có mức phạt đến 1 triệu đồng, nhưng hình phạt bổ sung là bị tịch thu số tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất mà thôi. Hình thức bấm lỗ trên GPLX cũng là biện pháp xử phạt bổ sung ngoài hình phạt chính là phạt tiền, chứ không phải là bị phạt hai lần cho một hành vi vi phạm.

+ Nhưng thưa thượng tá, họ cũng cho rằng việc bấm lỗ trên GPLX là một hình thức xử lý nặng chứ không như các biện pháp xử phạt bổ sung...

- Trong quá trình thực hiện nghị định chỉ duy nhất có một điểm mà chúng tôi đang vướng chưa thể triển khai được đó là tại điểm d, khoản 4 điều 20 qui định không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo qui định thì bị phạt 1 - 2 triệu và bị bấm lỗ trên GPLX. Thực tế không áp dụng được.

+ Thưa thượng tá, nhiều trường hợp cảnh sát giao thông lúc áp dụng thông tư 03, lúc áp dụng nghị định 15 để bấm lỗ hoặc không bấm lỗ, hiện tượng này cần được chấn chỉnh?

- Thông tư 03 hướng dẫn thi hành nghị quyết 13 của Chính phủ ban hành trước khi có nghị định 15, ở đây qui định các trường hợp vi phạm có mức phạt từ 200.000 đồng trở lên là bị bấm lỗ GPLX. Sau khi có nghị định 15 chúng tôi đều áp dụng các qui định của nghị định này vì nó có hiệu lực cao hơn thông tư.

+ Xin cảm ơn ông.

Theo tôi, trước hết việc đánh dấu số lần vi phạm Luật giao thông đường bộ trên GPLX theo tinh thần nghị quyết 13 của Chính phủ là để quản lý người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ. Nhưng khi chế định vào nghị định 15 tôi cho rằng biện pháp này đã biến thành một hình thức chế tài, vì nếu bị bấm hai lần sẽ phải thi lại Luật giao thông đường bộ khi đổi GPLX, bị bấm ba lần thì hết giá trị sử dụng.

Như vậy đây là một hình thức chế tài nặng hơn so với việc phạt tiền là hình phạt chính trong xử lý các hành vi vi phạm hành chính. Thông thường biện pháp phạt bổ sung luôn là hình phạt phụ có tính răn đe, nhắc nhở hoặc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra, chứ không nặng hơn hình phạt chính. Ở đây lại ngược lại, khiến người bị xử lý cảm nhận mình bị phạt hai lần cùng một hành vi vi phạm.

Nếu đi vào từng điều khoản tại nghị định sẽ thấy có nhiều bất hợp lý trong việc xử phạt bấm lỗ GPLX, ví dụ như khoản 3 điều 21: điều khiển xe môtô, gắn máy sử dụng còi ôtô hoặc còi vượt quá âm lượng qui định; xe không có bộ phận giảm thanh hoặc có nhưng không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật bị phạt 100.000 - 200.000 đồng và bị buộc phải bấm lỗ trên GPLX. Nếu áp dụng căng qui định này thì chắc có lẽ trong chúng ta ai cũng bị bấm lỗ hết.

Luật sư Nguyễn Thanh Ba (Đoàn Luật sư TP.HCM)

L.A.Đ - HUY GIANG

Việt Báo
contentlength: 12569
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Tài xế gặp lại người phụ nữ dắt con đi nhờ xe suốt 4 năm vẫn chưa về đến nhà và cái kết...
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam