Một người, một trái tim, một chữ tâm

Chủ nhật, 26 Tháng hai 2006, 07:05 GMT+7
  • Mot nguoi mot trai tim mot chu tam
    Ngày 20-2-2006, bác sĩ (BS) Nguyễn Ngọc Chiếu - 60 tuổi, giám đốc Viện Tim TP.HCM - đã nhận Huân chương Quốc công của Nhà nước Pháp do Tổng thống Cộng hòa Pháp Jacques Chirac trao tặng.

    Giữ nhiệm vụ giám đốc Viện Tim ngay từ những ngày đầu thành lập (1992), 15 năm qua ông đã vượt bao sóng gió giữa “cuộc chiến” mà có lúc tưởng như không cân sức giữa tấm lòng, ý chí và áp lực cứu sống người bệnh. Ba lần xin chuyển công tác nhưng đều bị GS Alain Carpentier - chủ tịch hội đồng giám sát Viện Tim - từ chối: “Không!”.

    Mười lăm năm, 15.000 ca mổ được thực hiện tại Viện Tim - đồng nghĩa với gần 15.000 con người được trả lại sự sống. Là vị “thuyền trưởng” của viện, BS Chiếu đã âm thầm, lặng lẽ đóng góp hết lòng cho những ca mổ đó.

    Duyên nợ

    BS Nguyên Ngọc Chiếu tốt nghiệp Đại học Y Sài Gòn năm 1974. Sau một thời gian về công tác tại BV Nhi Đồng 1, ông về Sở Y tế và cùng với BS Dương Quang Trung sáng lập Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM (1986). Học thạc sĩ về “Sức khỏe và sự phát triển xã hội” tại Thái Lan (1990-1991), tiến sĩ về tổ chức - quản lý y tế (1995). Ông đã được tặng nhiều bằng khen, giấy khen và các danh hiệu: Thầy thuốc ưu tú, Huy hiệu TP Hồ Chí Minh, Huy chương Vì sức khỏe nhân dân.

    BS Chiếu kể: “Khi viện mới thành lập, lúc đó tôi đang làm ở phòng nghiệp vụ y Sở Y tế thì BS Dương Quang Trung (giám đốc sở lúc đó) đột ngột gọi lên nói: Anh chuẩn bị về làm giám đốc Viện Tim. Tôi thưa: Nếu không đồng ý để em ở sở thì anh cho đi đâu cũng được, cần gì phải về Viện Tim? BS Trung nói: Không, Viện Tim thật sự rất cần anh. Tôi vẫn từ chối. Lần sau ông gọi lên nữa, đành phải nhận lời”.

    Ông nhận nhiệm vụ giám đốc trong bối cảnh vô cùng khó khăn. Viện Tim là mô hình rất mới trong hợp tác giữa hai nước Việt - Pháp. Nhà nước cho phép thể nghiệm một mô hình cân đối thu chi hoàn toàn cho dù không có định hướng nào, chưa có một hướng dẫn nào, mà cơ chế quản lý tổng thể cũng chưa rõ ràng... Khi viện đã đi vào hoạt động mà có người còn đặt câu hỏi: “Nên quản lý theo cơ chế nào?”. Mổ tim lại là một lĩnh vực rất mới, lúc ông về, viện mổ mới 20 ca. Dư luận thì râm ran BS mình chỉ là “thợ vịn” cho Tây mổ, nhưng BS Chiếu tự tin người VN có thể mổ tim được.

    Mot nguoi mot trai tim mot chu tam
    BS Chiếu (phải) cùng các bệnh nhi nghèo của tỉnh Kiên Giang được giúp đỡ chi phí mổ - tại Viện Tim (tháng 12-2005)
    Về viện mới hai, ba ngày thì ông choáng váng khi một em bé chết ngay trên bàn mổ vì ca tứ chứng Fallot. Phẫu thuật viên khóc rấm rức. Ông an ủi BS mình đừng nản lòng, rồi đi động viên người nhà bệnh nhân chấp nhận sự mất mát... Nhưng ông vẫn vững tin người BS VN đủ thông minh, đủ khéo léo để thành công.

    Trong 100 ca mổ đầu tiên, chết năm ca. Khi đề xuất tổ chức lễ kỷ niệm đánh dấu 100 ca, có ý kiến không đồng tình nhưng ông quyết định làm vì hai lý do: tạo niềm tin cho BS của mình và tạo an tâm cho người dân vì lúc đó mổ tim còn rất mới mẻ ở VN.

    Trong năm đầu tiên viện mổ được 492 ca - tử vong 3,5%. Báo cáo của viện được đưa lên tạp chí khoa học thì một BS nước ngoài đọc được bèn gửi thư nói muốn sang VN học tập vì năm đầu mà tử vong chỉ 3,5%?

    Người ta không tin cũng có cái lý của họ vì cứ nghĩ BS VN chỉ là những “thợ vịn”. Nhưng có một điều mà họ chưa thấu hiểu: tâm huyết cứu người là động lực để cả tập thể viện đi đến cái đích đặt ra: phải thành công về kỹ thuật mổ và người nghèo cũng được giúp đỡ mổ với tỉ lệ 30-40%.

    Mot nguoi mot trai tim mot chu tam
    Giáo sư Alain Carpentier (trái) đại diện Nhà nước Pháp trao Huân chương Quốc công cho BS Nguyễn Ngọc Chiếu

    Thực tế đã chứng minh: các chuyên gia Pháp chỉ luân phiên sang giúp phẫu thuật trong hai năm đầu, từ 1994 họ không qua nữa vì BS VN đã đủ khả năng mổ được những bệnh lý phức tạp hơn, mổ các ca có thể trọng nhỏ hơn, dưới 10 kg rồi tiến tới dưới 6,5kg mà tỉ lệ tử vong dưới 3%.

    Năm 1994 viện mở hội nghị quốc tế đầu tiên có 15 nước tham dự, nhiều BS nước ngoài đã ngạc nhiên về sự thành công này. Và đến nay, trong 15.000 ca đã mổ, tỉ lệ tử vong chung là 2,5%. Trong 15.000 ca này, có 4.000 người nghèo được miễn giảm chi phí mổ lên đến 5 triệu USD.

    Có một điều thầm kín BS Chiếu không nhắc, đó là giai đoạn làm đồng giám đốc trong ba năm đầu (năm đầu tiên là Olivier Brault, năm thứ hai là Frédéric Lemoine, năm thứ ba là Norbert Marche), có lúc “cơm không lành canh không ngọt” với người Pháp, ông gọi tôi tới tâm sự rằng mình sẽ bỏ cuộc. Bây giờ nhắc lại ông cười: “Lúc đầu chưa hiểu nhau nên tôi phải liên tục điều chỉnh mối quan hệ hai bên, ba năm là cả một quá trình sóng gió. Năm đầu tiên, tôi đòi về, BS Trung nói: Ráng một năm rồi tính. Năm thứ hai ông cũng biểu ráng thêm năm nữa, rồi năm thứ ba...


    Ông cứ căn dặn tôi: Cứng quá thì gãy, mềm quá thì mất. Vì thế phải chọn giải pháp thích hợp giữa hai thái cực”. Năm 1994, đủ lâu để biết lòng người, GS Alain Carpentier mới hiểu người VN và... BS Chiếu, nên khi thấy không cần đồng giám đốc nữa thì hội đồng giám sát Viện Tim (gồm năm người Pháp, năm người Việt) đã bầu BS Chiếu làm giám đốc một mình (năm năm bầu một lần) và ông đang ở giai đoạn cuối của nhiệm kỳ ba.

    Cái tâm giữa sinh & tử

    Mot nguoi mot trai tim mot chu tam
    BS Nguyễn Ngọc Chiếu (trái) và BS viện sĩ Dương Quang Trung, hai người được Pháp trao tặng Huân chương Quốc công
    Tại buổi lễ trao tặng Huân chương Quốc công của Nhà nước Pháp, chính GS Alain Carpentier đã phát biểu: “Ông Chiếu đã trải qua những năm tháng rất khó khăn tại Viện Tim: cúp điện triền miên, bồn nước có nguy cơ bị đổ sụp... Khó khăn đến độ ba lần ông xin từ chức và chính tôi là người từ chối. Với tư cách là người đỡ đầu của viện, nay tôi xin tuyên dương công trạng của ông”.

    Chi phí mổ tim một vài ngàn USD/ca. Trước khi Viện Tim ra đời, phần lớn trẻ nghèo bệnh tim nặng không điều kiện ra nước ngoài đều tử vong. Viện Tim ra đời là chiếc phao cứu sinh cho hàng ngàn em bé.

    BS Chiếu nói: “Cho đến nay có thể khẳng định Viện Tim chưa từng từ chối một người nghèo nào. Đó là một nguyên tắc: nếu không giúp được nhiều thì giúp ít. Không từ chối”.

    Có một người cha tóc bạc phơ, nhà ở quận 8, đạp xích lô, có con gái 17 tuổi bị bệnh tim nặng, ông đưa con tới trước cổng Viện Tim nhưng không dám vô. Tiền đâu để mổ? Một lần ông bạo gan vô đại. Kết quả là con ông được mổ miễn phí hoàn toàn. Khi cô bé khỏi bệnh, BS Chiếu gợi ý cô đi học may và đem máy may của... vợ mình tặng cô để kiếm sống.

    Ông tâm sự: “Bệnh nhân được mổ tim, được cứu sống, nhưng chất lượng sống sau mổ còn là một vấn đề. Gia đình phải bán trâu, bán nhà cửa... cứu người thân, để rồi cả nhà sống trong bế tắc, mình cũng không yên tâm”. Có trường hợp cô giáo Mai ở Xuyên Mộc được mổ tim nhưng trước đó phải bán cả nhà và đất để đóng chi phí mổ. BS Chiếu chỉ đạo nhân viên đi chuộc lại chỉ vì: mổ về lấy chỗ đâu để ở?

    Sau bảy năm công tác tại BV Nhi Đồng 1, 10 năm ở Sở Y tế, rồi 15 năm ở Viện Tim, nay ở tuổi 60, điều đọng lại nhất trong ông là bài học kiên định. Bởi lẽ, ông vốn không phải là người kiên định, khi không hài lòng ông cứ muốn bỏ đi. Nhưng sau một chặng đường ở Viện Tim ông đã biết kiên định với những điều tốt đẹp trong cuộc đời.

    Đã từng trải qua nỗi đau mất mẹ khi mới lên 5, rồi vợ mất trong một tai nạn giao thông khi cô con gái nhỏ mới 11 tuổi, và chính ông cũng từng bị nhồi máu cơ tim suýt chết nên ông có sự đồng cảm với những bệnh nhân của mình. Ông khuyên họ tự cởi trói khỏi những vướng mắc, khổ đau, âu lo... để tránh bệnh tim.

    Tình cảm sâu lắng giữa thầy thuốc và bệnh nhân Viện Tim được ông gửi gắm qua mấy câu thơ sau:

    Trong đêm tối âm thầm sen nở
    Cho đời thơm ngát đẹp như thơ
    Dòng máu đỏ từ tim rộng mở
    Cho cả tình thương mến vô bờ...

    KIM SƠN

    >> Tiến sĩ y khoa tuổi 29

    + Ý kiến bạn đọc

    Trái tim tôi thật sự rung lên khi đọc bài viết về vị bác sĩ đáng kính này. Giữa một cuộc đời có quá nhiều bất công, nhiều giá trị nhân đạo bị đồng tiền chà đạp thì đó, vẫn còn những con người để mình còn thấy chữ “nhân”, chữ “tâm” sáng sủa và đẹp đẽ như vậy.

    Xa quê hương nửa vòng trái đất, tôi vẫn thường làm bạn với TS. Tôi đã từng không bằng lòng với những bất công xã hội gây ra bởi nhiều người sống thực dụng, sống chỉ cho riêng mình. Trái tim tôi tưởng như đã cứng như đá khi đọc tin về những vị quyền cao chức trọng chà đạp lên chữ “tâm” … Chính BS Chiếu đã "giải phẫu" trái tim đó cho tôi, chính ông đã làm cho con tim tôi đập lại những nhịp đập của sự tin tưởng trong cuộc sống này.

    Xin gởi lời qua TS ngàn lần cảm kích và cảm ơn BS Chiếu. Chúc ông sức khỏe và luôn luôn có nhiều nghị lực vượt qua thử thách. Mong rằng rái tim ông còn đập thì những trái tim có nhịp đập yếu ớt sẽ được hòa cùng nhịp đập với chính trái tim ông.

    PHAM DUC TAI (USA)

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Một người, một trái tim, một chữ tâm

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một người, một trái tim, một chữ tâm bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Mot nguoi mot trai tim mot chu tam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một người, một trái tim, một chữ tâm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Người và Việc của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - NGƯỜI VÀ VIỆC