“Làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam – Cơ hội và thách thức”

14:31 26/12/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Lan song dau tu moi vao Viet Nam Co hoi va thach thuc

Một loạt sự kiện kinh tế nóng bỏng đã diễn ra vào dịp cuối năm như Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại Thế giớI WTO, Mỹ thông qua Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn với Việt Nam, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào VN đạt mức kỷ lục…



Để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu thông tin của độc giả, chiều nay 26/12, VnMedia đã tổ chức cuộc Giao lưu trực tuyến cuối năm với chủ đề “Làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam – Cơ hội và thách thức” với sự tham gia của hai chuyên gia kinh tế hàng đầu VN là Tiến sĩ Lê Đăng Doanh và Bà Phạm Chi Lan.

Dưới đây là toàn bộ nội dung buổi giao lưu:

* Nguyễn Huy Nhân - Nam , 30 tuổi, hỏi: Tôi được biết bà cố vấn tài chính cho chính phủ, vậy trong trường hợp chúng ta có một nguồn vốn đầu tư lớn như mọi người nói thì chúng ta sẽ tập trung vào phát triển ngành gì? nguồn vốn đó có ảnh hưởng đến sự đầu tư của các DN trong nước ko?


- Bà Phạm Chi Lan: Nhu cầu đầu tư của nước ta hiện nay rất rộng lớn. Về phía chính phủ, cần quan tâm hàng đầu đến đầu tư vào giáo dục đào tạo để nhanh chóng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của VN và tạo điều kiện cho mọi công dân VN có thể đáp ứng yêu cầu về năng lực trong điều kiện mới. Ngoài ra các lĩnh vực về kết cấu hạ tầng, phát triển khoa học công nghệ, phát triển nông nghiệp nông thôn, xóa đói giảm nghèo... cũng đều đòi hỏi đầu tư lớn và hiệu quả trong những năm tới. Nguồn vốn của Chính phủ có hạn nên rất cần huy động sự đóng góp của các DN trong nước, các nhà đầu tư nước ngoài, các nhà tài trợ.

* nguyen duy duc - Nam , 32 tuổi, wnguyenduyduc@yahoo.com, hỏi: Xin chào tiến sĩ! Trong thời đại đất nước chúng ta đạt được những thành tựu nhất định và cũng đang quan hệ sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, vậy theo kinh nghiệm của ông thời gian tới chúng ta cần làm gì đối với các doanh nghiệp trong nước, cần sự thay đổi nào về cải cách hành chính (CCHC). Theo tôi CCHC có tác động rất mạnh đến nền kinh tế, vậy xin hỏi như hiện nay CCHC của chúng ta như vậy đã đạt được yêu cầu chưa khi mà dân vẫn còn quá xa, hay nói đúng hơn là vẫn e ngại tới chính quyền, đặc biệt là cấp gần dân nhất hạch sách người dân. Là người gần Chính phủ, ông có ý kiến gì về vấn đề này?


- TS Lê Đăng Doanh: Gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới và hội nhập kinh tế quốc tế cũng có nghĩa là nước ta phải chấp nhận các pháp luật, quy tắc, tiêu chuẩn và các định mức mà bên đối tác đã có thống nhất với nhau. Nếu chúng ta không thực hiện đúng thì chúng ta không bán được hàng, thậm chí người ta còn phạt chúng ta. Vì vậy chúng ta cần phải hiểu các định mức quy tắc đó, và thực hiện một cách nghiêm túc và thông minh phù hợp với điều kiện của chúng ta. Muốn như vậy chúng ta phải từ bỏ cách làm tuỳ tiện, chụp giựt, như tiêm dung dịch vào tôm chẳng hạn. Tất cả những cách làm như vậy sẽ không thích hợp. Văn hoá của Việt Nam từ trước đến nay không chấp nhận làm theo các quy tắc của pháp luật, như giao thông trên đường phố là không thích hợp.

Tôi cũng đồng ý với bạn là doanh nghiệp cũng phải thay đổi và các cơ quan nhà nước cũng phải thay đổi. Nếu chỉ có doanh nghiệp thay đổi mà các cơ quan nhà nước không thay đổi thì doanh nghiệp cũng khó có thể thực hiện được các cam kết đó. Sự thay đổi trong cơ chế chính sách, trong cách ứng xử của các cơ quan nhà nước là rất cần cho doanh nghiệp. Nếu ta so sánh một container vào cảng
Singapore chỉ mất 2 giờ trong khi vào Việt Nam mất 7 ngày thì ta thấy sự nỗ lực của các cơ quan nhà nước cùng với doanh nghiệp cần thiết như thế nào.


* Lê Kế Sơn - Nam , 52 tuổi, lekeson33@fpt.vn hỏi: Văn hóa "phong bì" sẽ là một cản trở quan trọng đối với các doanh nghiệp trong quá trình hội nhập. Theo bà, cần phải làm gì để khắc phục tình trạng này?

- Bà Phạm Chi Lan : "Văn hóa phong bì" không những chỉ cản trở các DN mà còn cản trở cả sự phát triển của đất nước vì những người nhận phong bì chủ yếu là những người có quyền lực trong bộ máy nhà nước. Nếu động lực làm việc của họ chỉ là những chiếc phong bì thì đó là đại họa cho quốc gia. Nhà nước có vai trò quan trọng hàng đầu trong việc dắt dẫn cả đất nước phát triển và hội nhập kinh tế. Vì vậy phải có một nhà nước trong sạch, vững mạnh với những công chức thực sự là công bộc, có đầy đủ năng lực cần thiết. Chúng ta đều đã nhận thức được tai họa tham những hiện nay. Cũng đã có đủ luật và các cơ quan chịu trách nhiệm về phòng chống tham những. Vấn đề là phải có quyết tâm chính trị cao để làm cho bằng được những việc cần làm.

Ảnh minh họa

Bà Phạm Chi Lan chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo Báo điện tử VnMedia.


* Lê Kế Sơn - Nam, 52 tuổi, lekeson33@fpt.vn hỏi: Theo ông, văn hóa Việt Nam có những khiếm khuyết gì cần phải khắc phục ngay khi muốn hội nhập thực sự và có hiệu quả với thế giới?

- TS Lê Đăng Doanh: Việt Nam có một nền văn hoá lâu đời và dân tộc Việt Nam có rất nhiều đức tính tốt đẹp cần phải phát huy. Đó là tinh thần vươn lên mạnh mẽ, khả năng vượt khó và tinh thần đoàn kết khi chịu những thử thách nghiêm trọng. Tuy vậy là một nền kinh tế còn mang nặng dấu ấn tiểu nông của nông nghiệp, có những thói quen của người sản xuất nhỏ thì văn hoá của Việt Nam cũng cần phải có sự đổi mới thích hợp. Chúng ta phải sẵn sàng học tập tiếp thu những tinh hoa của văn minh nhân loại, phải có tinh thần hợp tác, chia sẻ lợi ích trong tình hình vừa cạnh tranh vừa hợp tác sắp tới. Điều chúng ta cần tránh là quá nhấn mạnh phần cạnh tranh dẫn đến đấu đá, thậm chí sử dụng những phương tiện của xã hội đen như của Năm Cam, Khánh "trắng" để cạnh tranh. Mặt khác cũng cần phải có sự hợp tác chân thành trên cơ sở chia sẻ lợi ích hai bên cùng có lợi, ngay cả đối với những người mà ta coi là đối thủ cạnh tranh khi ta chưa thể cạnh tranh với họ. Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và bây giờ là Trung Quốc đã hợp tác học tập đối thủ và bây giờ là cạnh tranh và vượt lên đối thủ, chúng ta cần phải học trong kinh doanh, học trong cạnh tranh sau khi đã học ở nhà trường.


* nguyễn minh vương - Nam , 26 tuổi, minhvuong_tc@yahoo.com hỏi: Chào tiến sĩ! Tôi có một câu hỏi muốn hỏi tiến sỹ: hiện nay Việt Nam đã gia nhập WTO, vậy năm 2007 thị trường tại VN có biến động lớn gì giá cả về các mặt hàng như may mặc và điện tử không? và năm 2007 ông có thể dự đoán trước được tình hình về sự biến động của thị trường không?.

- TS Lê Đăng Doanh
: Theo các cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO thì việc giảm thuế sẽ diễn ra từng bước và cũng có mức độ, cho nên năm 2007 sức ép cạnh tranh sẽ có thể tăng lên đối với một số mặt hàng như dệt may, da giày, một số dịch vụ ngân hàng tư vấn ... Giá cả cũng sẽ giảm đi nhưng không phải giảm đi đột ngột do các cam kết WTO. Điều tác động mạnh hơn đối với Việt Nam là không còn bảo hộ, không còn trợ giá và các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt với những biến động giá cả về dầu thô, về sự biến động của đồng USD, qua đó mà tác động đến giá các mặt hàng khác nữa. Để đối phó chúng ta phải làm tốt việc phân tích dự báo và phải có chính sách dự trữ hợp lý.


* Hung - Nam , Cau giay hỏi: Từ thời phong kiến đến nay phần lớn nhân tài nước ta đều tập trung làm chính trị (quy trình: cố học giỏi-đi thi đỗ đạt-được bổ nhiệm làm quan chức nhà nước); gia đình phú quý, bản thân được xã hội trọng vọng, đề cao. Việc làm ra của cải cho xã hội thì chỉ trông vào người nông dân. Vì vậy, nước ta, từ xưa, hầu như chẳng thấy mấy doanh nhân (người làm kinh doanh) được lưu danh. Từ xưa và ngay cả hiện nay nghề này cũng chẳng được xã hội coi trọng (trong phim ảnh cứ xuất hiện giám đốc thì gắn liền với ăn chơi, đạo đức kém, vi phạm pháp luật, tù tội; trong bộ máy nhà nước thì chẳng có vị giám đốc tư nhân nào được mời tham gia). Vì vậy, chưa có nhiều người tài muốn khởi nghiệp trở thành doanh nhân mà phần nhiều đều xin vào các cơ quan nhà nước chờ cơ hội thăng tiến. Theo tôi đây là một nhược điểm rất lớn để có đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp lớn sánh cùng các nước như thái lan, nhật bản, hàn quốc. Và như vậy khó có thể có nền kinh tế mạnh ngang các nước được. Theo bà phải giải quyết bất cập trên như thế nào để nhiều người tài muốn trở thành doanh nhân góp phần xây dựng đất nước.

- Bà Phạm Chi Lan: Một trong những thành quả quan trọng nhất của công cuộc đổi mới ở nước ta trong 20 năm qua là đã dần dần thay đổi tư duy về kinh doanh, về DN, doanh nhân. Từ đó chúng ta đã phát triển đội ngũ DN, doanh nhân ngày càng đông đảo trưởng thành hơn. Để tiếp tục phát triển đội ngũ này, trước hết cần tiếp tục nâng cao nhận thức về vai trò của DN, doanh nhân trong kinh tế thị trường. Phần lớn các nước đang phát triển đều coi khu vực tư nhân là động lực phát triển của đất nước và tạo mọi điều kiện cho khu vực này lớn mạnh. Đối với nước ta ngoài nhận thức cần nâng cao đặc biệt về khu vực tư nhân còn cần hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và hành lang pháp lý an toàn. Trên cơ sở đó, tôi tin rất nhiều người, đặc biệt những người trẻ sẽ thấy rằng kinh doanh chính là địa bàn rất tốt, rất vẻ vang để họ có thể hoạt động, thi thố tài năng và đóng góp cho đất nước. Tất nhiên kinh doanh sẽ vất vả và nhiều rủi ro hơn là vào các cơ quan nhà nước. Nhưng tôi mong rằng những người trẻ, người tài sẽ không chỉ muốn chọn một nơi an bình cho mình mà sẽ chấp nhận thách thức để phát triển tài năng.

* Đào Xuân Mai - Nu, 30 tuổi, Hà Nội hỏi: Nền kinh tế VN sẽ được gì khi làn sóng FDI của các tập đoàn đa quốc gia (MNC) khi đầu tư vào VN ngoài việc giải quyết vấn đề lao động, nguồn thu từ thuế (nếu các MNC định hướng 100% xuất khẩu). Cách nào tiếp cận được công nghệ nguồn khi các MNC này hầu như chỉ sử dụng nguồn lao động phổ thông ở công đoạn lắp ráp thành phẩm?

- TS Lê Đăng Doanh
: Sau khi gia nhập WTO, thị trường xuất khẩu của các mặt hàng Việt Nam sẽ rộng mở do các nước sẽ phải giảm thuế và mở rộng thị trường cho chúng ta. Việt
Nam sẽ đẩy mạnh cải cách để thực hiện các cam kết WTO. Cùng với nỗ lực cải thiện điều kiện kết cấu hạ tầng đào tạo lao động thì đầu tư nước ngoài FDI và đầu tư tài chính sẽ tăng mạnh, qua đó các nhà đầu tư nước ngoài có thể sử dụng lao động tài nguyên của Việt Nam để xuất sang các thị trường thứ ba và cũng kinh doanh ở thị trường nội địa của Việt Nam. Nếu chúng ta làm tốt việc tiếp thu công nghệ thì chúng ta có thể đạt được tiến bộ nhanh chóng về công nghệ, về kỹ năng quản lý. Các nhà đầu tư áp dụng công nghệ nào, công nghệ cao cấp hoặc công nghệ thích hợp hoàn toàn tuỳ thuộc vào tính toán lợi nhuận của họ và khả năng tiếp thu của chúng ta. Các đầu tư đó cũng sẽ tạo thêm công ăn việc làm song cơ hội chỉ đến với những lao động được đào tạo có chuyên môn sẵn sàng tiếp thu cái mới. Những người nào không có trình độ, không sẵn sàng tiếp tục học tập vươn lên sẽ khó có thể tranh thủ được cơ hội.


* Hồ Việt Trung - Nam, 24 tuổi, hoviettrung@gmail.com, 0904625533 hỏi: Thưa tiến sỹ! Tôi đang chuẩn bị tham gia vào chuỗi cửa hàng bán lẻ G7 Mart. Điều tôi băn khoăn lúc này là các đại gia bán lẻ nước ngoài chuẩn bị ồ ạt đầu tư vào Việt Nam (như báo chí gần đây đăng tin). Tiến sỹ có thể cho tôi 1 vài gợi ý cụ thể được không? Chúng ta vẫn có cơ hội chứ?

- TS Lê Đăng Doanh
: Việt Nam đã cam kết mở thị trường nội địa cho các nhà phân phối nước ngoài với những điều kiện nhất định. Các nhà đầu tư nước ngoài sẽ vào Việt Nam tuỳ theo khả năng tiếp nhận của thị trường, sức mua của người Việt Nam và khả năng từng bước mở rộng mạng phân phối của họ sẽ có khả năng có một số mặt hàng sẽ được bán ồ ạt tương tự như bia Vạn Lực và xe máy Trung Quốc trước đây. Song những nhà đầu tư thận trọng sẽ thăm dò thị trường và phát triển từng bước, thí dụ như bánh mỳ kẹp thịt Mc Donald cho đến nay chưa vào Việt Nam vì họ thấy khó cạnh tranh được với phở, bún và miến của Việt Nam. Nếu ông tham gia vào chuỗi cửa hàng G7 thì đó là một bước chuẩn bị rất đúng đắn. Tôi chỉ có thể khuyên là phải tiếp tục vừa hợp tác vừa cạnh tranh.

Ảnh minh họa

TS Lê Đăng Doanh đang giao lưu với độc giả của VnMedia


* DDao - Nu, 21 tuổi, michelia_g86@yahoo.com hỏi: Theo bà, khi đầu tư vào Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm điều gì nhất? Làn sóng đầu tư vào Việt Nam tăng cao có lợi gì cho doanh nghiệp Việt Nam ngoài những thách thức họ phải vượt qua trong kinh doanh? Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) có tác động như thế nào đối với kinh tế 2 nước Việt Nam và Mỹ?

- Bà Phạm Chi Lan
: Các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm nhất đến môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh ở VN và luôn đòi hỏi tính minh bạch, đồng bộ, nhất quán và tiên liệu được của môi trường này. Họ cũng rất quan tâm đến việc VN hội nhập quốc tế như thế nào, có thể gắn kết hoạt động đầu tư của họ ở VN với mạng lưới kinh doanh khu vực và toàn cầu hay không. Chính vì vậy việc VN tham gia WTO đã tạo niềm tin để một số nước nói đến làn sóng đầu tư mới của họ ở VN. Tất nhiên khi làm ăn ở VN họ còn rất quan tâm đến chất lượng nguồn nhân lực, khả năng phát triển của các DN VN, thị trường nội địa, kết cấu hạ tầng ở VN... vì những yếu tố này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ thành công của họ. Làn sóng đầu tư vào VN sẽ giúp các DN VN có thêm những đối tác, những bạn hàng và thị trường đi cùng với các nhà đầu tư, có điều kiện học hỏi thêm kỹ năng quản lý và tiếp cận công nghệ tiên tiến hơn mà các nhà đầu tư đưa vào. Tất nhiên cũng sẽ có thách thức cạnh tranh tăng lên, đặc biệt là cạnh tranh về nguồn nhân lực có chất lượng, về thị trường nội địa... Nhưng chính qua cạnh tranh các DN VN mới có thể trưởng thành tốt được. Quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn sẽ giúp cho hai nền kinh tế Mỹ và VN có thể gắn kết để phát triển lâu dài, tận dụng những lợi thế mà mỗi nước có để thúc đẩy quan hệ kinh doanh mang lại lợi ích cho cả hai bên. Thực tế 6 năm thực hiện Hiệp định thương mại Viêt Mỹ đã cho thấy cả hai bên đều đạt được những lợi ích to lớn. Với PNTR, sẽ không còn trở ngại nào cho hai bên có thể nâng quan hệ đó lên mức độ cao hơn, xứng với tiềm năng của cả hai bên.

* Lê Văn Cảnh -Nam, 30 tuổi, canhlee779@yahoo.com hỏi: Xin chào TS Lê Đăng Doanh! Xin ông cho biết quan điểm của ông về cách vượt qua những thách thức trước Làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam như: Thách thức đối với người dân và xã hội (Giải quyết lao động dôi ra do cải tổ các nghành kinh tế, sáp nhập và giải thể các doanh nghiệp); Khoảng cách giàu nghèo và mất công bằng trong xã hội gia tăng;Đòi hỏi về trình độ lao động, chuyên môn, ngoại ngữ, tác phong lao động công nghiệp;vấn đề môi trường và những thách thức khác?

TS Lê Đăng Doanh
: Hội nhập kinh tế quốc tế và đầu tư nước ngoài vừa tạo cơ hội vừa tạo thách thức. Cơ hội sẽ đến với các doanh nghiệp Việt Nam có khả năng hợp tác, hợp doanh, liên kết với các nhà đầu tư nước ngoài. Tương tự như vậy, các người lao động trẻ được đào tạo, sẵn sàng tiếp thu cái mới, học tập và vươn lên sẽ có thêm việc làm và có cơ hội phát triển rất rộng mở. Những người già, những người tàn tật, những người mất sức lao động, không được đào tạo sẽ bị thiệt thòi. Nhà nước cần có chính sách tạo điều kiện giúp đỡ như mở trường, cấp tín dụng hoặc trợ cấp thất nghiệp trong một thời hạn nhất định để giúp đỡ những người chịu thiệt thòi này.

Để làm như vậy nhà nước phải thu được thuế từ các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước, thu được thuế thu nhập của những người có cơ hội và tái phân phối giúp đỡ cho những người thiệt thòi. Song, sự giúp đỡ đó không nên và không bao giờ thay thế được sự nỗ lực cao nhất của bản thân mỗi người. Chính sách xã hội không thể quay trở lại bao cấp, tạo ra ỷ lại. Cho đến nay toàn cầu hoá hội nhập đã tạo ra sự giàu có hơn nhưng đã mở rộng khoảng cách giữa giàu và nghèo, giữa người được lợi và những người thua thiệt. Mỗi một người chúng ta cùng với nhà nước sẽ góp phần để giữ khoảng cách đó ở mức độ hợp lý không gây ra căng thẳng xã hội.

nguyen thi thu ha - Nu, 18 tuổi, 23/55 Nguyễn Văn Trỗi - TP Nam Định hỏi: Cháu muốn biết hiện nay các chế tài luật của Nhà nước ta chưa phù hợp với yêu cầu kinh tế thế giới, vậy cháu phải học luật ở đâu để có thể tham gia vào các hoạt động kinh tế?

Bà Phạm Chi Lan
: Nước ta đang trong quá trình chuyển đổi, phát triển thể chế kinh tế thị trường và trong giai đoạn đầu của hội nhập nên hệ thống luật pháp của nước ta chưa phát triển được như các nước khác là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, khi đã tham gia WTO, hệ thống luật pháp của nước ta cũng đã và đang được điều chỉnh cho phù hợp với hệ thống luật kinh tế được áp dụng phổ biến ở các nước khác. Vì vậy trước mắt cháu nên tiếp tục học để nắm vững hệ thống luật trong nước, đồng thời có thể tìm kiếm học hỏi thêm về những quy định trong các hiệp định của WTO và những cam kết khác trong khu vực mà nước ta tham gia. Học hỏi là một quá trình suốt đời, nên cháu cần tập trung để có những kiến thức vững vàng trước mắt, làm cơ sở cho việc tự học liên tục sau này.

* Xuân Thu - Nam, truongxuanthu@gmail.com hỏi: Tôi xin có 2 câu hỏi đối với Tiến sỹ Lê Đăng Doanh:

1. Thưa Tiến sỹ Lê Đăng Doanh, các nhà đầu tư trong và ngoài nước đều lo ngại về vấn nạn tham nhũng tại Việt Nam. Mặc dù Chính phủ và các ngành, các địa phương đều có cam kết mạnh mẽ sẽ "mạnh tay" với tham nhũng nhưng kết quả thực hiện vẫn thiếu tính thuyết phục. Theo ông, cần phải làm gì để cuộc đấu tranh chống tham nhũng của chúng ta có sự chuyển biến tích cực?

2. Điểm xuất phát của nền kinh tế còn thấp; trình độ quản lý, khoa học công nghệ còn lạc hậu..., Việt Nam làm thế nào để phát huy được hàng loạt những "cơ hội vàng" hiện nay (như gia nhập WTO; Mỹ thông qua PNTA; Mức cam kết tài trợ đạt mức kỷ lục; Làn sóng đầu tư nước ngoài mạnh mẽ...)?

Xin trân trọng cảm ơn Tiến sỹ!

- TS Lê Đăng Doanh
: Tham nhũng là một nguy cơ lớn đối với tồn vong của chế độ chúng ta, là giặc nội xâm, là sự phản bội lại sự hi sinh chiến đấu của các thế hệ tiền bối. Tham nhũng cùng với quan liêu tư lợi làm giảm năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế chúng ta và của từng doanh nghiệp, của các sản phẩm và hàng hoá dịch vụ. Vì vậy bạn nói rất đúng là các nhà đầu tư và các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước đều tha thiết muốn đạt được những kết quả thiết thực trong công cuộc chống tham nhũng. Để chống tham nhũng Đảng và Nhà nước đã bày tỏ quyết tâm, đã lập ra các cơ quan chuyên trách, đã kêu gọi toàn dân tham gia chống tham nhũng. Theo tôi, trước hết phải thực hiện công khai minh bạch, tăng sự giám sát của Quốc hội, các cơ quan dân cử, sự đóng góp có trách nhiệm và chính xác của báo chí và các cơ quan ngôn luận cũng như sự tham gia của toàn dân.

* Lê Tiến Bảo - Nam, 26 tuổi, Số 8/44 Nhân Hoà - Nhân Chính - Thanh Xuân - HN hỏi: Khi Có làn sóng đầu tư vào Việt Nam thì lực lượng lao động trẻ cần phải chuẩn bị những gì?

Bà Phạm Chi Lan
: Điều đầu tiên là các bạn trẻ cần tự xem lại năng lực, học vấn của mình và tự đặt một chương trình học tập (tự học, học theo các lớp, các chương trình hiện đang được mở ra rất nhiều ở nước ta cũng như các nước xung quanh). Cơ hội làm việc và có việc làm tốt hơn (về môi trường, điều kiện làm việc, khả năng thăng tiến, mức thu nhập ngày càng cao) rất nhiều và rất lớn, nhưng nếu mỗi người không tự tạo cho mình năng lực ngày càng tốt hơn để đáp ứng yêu cầu của những nơi sử dụng thì cũng không thể nắm bắt được cơ hội đó.

Ngoài kỹ năng, các bạn cũng cần rèn luyện cho mình thói quen tuân thủ kỷ luật làm việc, nhất là ở các DN đầu tư nước ngoài.

* Chu Quỳnh Trang - Nu, 25 tuổi, luonghuonght@gmail.com hỏi: Thưa Tiến sỹ, hiện nay các luồng đầu tư tài chính của nước ngoài đang có xu hướng đổ vào Việt Nam, đặc biệt là đổ vào thị trường chứng khoán. Tuy nhiên vài ngày gần đây, dư luận tại Việt Nam và nước ngoài đang xôn xao về việc Giám đốc trung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM có phát biểu đánh giá liên quan đến sự cao thấp về giá của cổ phiếu gây nên một cơn bán tháo cổ phiếu trong vòng mấy ngày qua. Vậy theo Tiến sỹ, để có thể hội nhập với thế giới, đón nhận tốt nguồn đầu tư nước ngoài, thì những can thiệp vào thị trường của các nhà quản lý cao cấp của Nhà nước như vậy có thoả đáng hay không? Mong Tiến sỹ cho biết trong thị trường như Việt Nam, cơ thế thông tin cần được hoàn thiện như thế nào? Ở các quốc gia phát triển người ta có cơ chế ràng buộc các thông tin dạng này hay không?

- TS Lê Đăng Doanh: Thị trường chứng khoán của Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của qúa trình phát triển, dung lượng của thị trường chứng khoán chỉ chiếm 8% GDP so với 71% GDP của Trung Quốc, 136% của Singapore hay 144% của Hoa Kỳ. Các vấn đề về công nghệ, thông tin hành vi của nhà đầu tư... đều cần có sự tiếp tục hoàn thiện. Bên cạnh lý do bạn nêu thì có hiện tượng giá cổ phiếu đã vượt qua giá trị thực, và vì vậy cần có sự điều chỉnh. Những sự điều chỉnh như vậy đều đã diễn ra ở thị trường chứng khoán các nước, kể cả thị trường phát triển nhất như Nasdaq của Hoa Kỳ. Chúng ta cần rút kinh nghiệm và tiếp tục hoàn thiện.

Đối với những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của thị trường chứng khoán, công khai minh bạch, tiếp tục làm ăn có lãi thị trường chứng khoán là cơ hội để thu hút vốn. Thị trường chứng khoán là một thể chế thị trường mở, chia sẻ lợi nhuận và rủi ro cho rất nhiều người. Vì vậy theo kinh nghiệm của các nước thị trường chứng khoán có thể chịu được những cú sốc nhất định mà tác động không diễn ra quá mạnh mẽ như đối với ngân hàng thương mại. Việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh trên thị trường chứng khoán đòi hỏi phải được quản lý và giám sát chặt chẽ, tránh nguy cơ đầu cơ như đã diễn ra ở Thái Lan. Điều này đòi hỏi sự dự báo, phân tích và điều hoà phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tài chính ngân hàng thương mại và các cơ quan quản lý chứng khoán.

* Trần Danh Thái - Nam, tdthai@hotmail.com hỏi: Dịch vụ tư vấn trong nước còn yếu kém mà lại thiếu tính hợp tác. Liệu theo bà có bị thôn tính không? phải làm gí để tránh nguy cơ trên? Xin Cám ơn!

- Bà Phạm Chi Lan
: Bất cứ DN nào, lĩnh vực nào hiện đang yếu kém cũng cần biết lo về khả năng tồn tại của mình trong bối cảnh cạnh tranh mới. Dịch vụ tư vấn trong nước cũng vậy, hiện nay vừa còn yếu về chất lượng, vừa rất thiếu về nguồn lực, đặc biệt về nguồn lực con người, lại thiếu sự hợp tác nên chắc chắn thách thức sẽ là rất lớn. Tất nhiên cũng không dễ dàng cho các công ty tư vấn nước ngoài thôn tính dịch vụ tư vấn trong nước đâu vì tư vấn trong nước vẫn có những lợi thế nhất định như có thể hiểu thị trường, hiểu khách hàng và nhất là nếu tự biết mình, biết người để sớm vươn lên thì tư vấn trong nước vẫn còn dư địa lớn để phát triển. Điều quan trọng hàng đầu của tư vấn trong nước hiện nay là phải phát triển nguồn nhân lực, nâng cao trình độ và khả năng cung cấp dịch vụ cho khách hàng, đặc biệt là các khách hàng là DN nhỏ và vừa của VN. Cũng cần biết phát triển theo hướng chuyên sâu và tạo sự phân công, hợp tác giữa các công ty tư vấn của VN với nhau, biết học hỏi từ kinh nghiệm của các đối thủ và tìm đường hợp tác với họ theo nguyên lý "các bên cùng thắng" chứ không phải chỉ có đối đầu , cạnh tranh để tiêu diệt lẫn nhau.

* Trần Quang Huy - Nam, 30 tuổi, quanghuy@yahoo.com hỏi: Thưa tiến sỹ, vừa qua, Việt Nam đã chính thức gia nhập WTO, qua đó sẽ phải thực hiện các cam kết theo lộ trình đã ký kết. Tuy nhiên, các Luật và quy định dưới luật được sửa đổi rất chậm, cụ thể là Luật Đầu tư và các quy định liên quan đến các giới hạn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Vậy theo tiến sỹ, có biện pháp nào để đẩy nhanh quá trình này, tránh tình trạng nản lòng và các phản ánh bất lợi cho Việt Nam từ phía các nhà đầu tư nước ngoài. Mong tiến sỹ cho biết sắp tới Quốc hội, Chính phủ có cơ chế nào cải thiện tình hình này hay không?

- TS Lê Đăng Doanh:
: Luật Đầu tư chung của Việt Nam đã tiếp thu ý kiến của các nhà đầu tư nước ngoài, và về cơ bản đáp ứng các cam kết WTO của Việt Nam. Theo lộ trình cam kết Việt Nam sẽ từng bước mở rộng mức góp vốn của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trên từng lĩnh vực như ngân hàng, viễn thông... Chấp nhận cạnh tranh và chấp nhận sự góp vốn của các nhà đầu tư nước ngoài cũng có nghĩa là cùng với họ chia sẻ lợi nhuận. Nếu phía đối tác Việt Nam có năng lực có khả năng tiếp thu công nghệ kỹ năng quản trị thì doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội phát triển nhanh chóng xâm nhập vào thị trường thế giới. Điều này có thể diễn ra đối với các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam và một số ngành khác nữa.

Để đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư chính phủ đã cam kết tiếp tục cải cách nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật, cải cách giáo dục đào tạo. Tôi tin tường và hi vọng rằng kỳ này Việt Nam sẽ đón nhận tốt hơn làn sóng đầu tư trực tiếp và đầu tư tài chính vào Việt Nam.

* TMD - Nu, 38 tuổi, hỏi: Thưa bà Chi Lan, khi Việt Nam gia nhập WTO, cơ hội cho những nhà sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ của chúng ta sẽ như thế nào?

- Bà Phạm Chi Lan
: Những năm vừa qua, các nhà sản xuất thủ công mỹ nghệ của chúng ta đã khá thành công khi mở rộng thị trường xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới với kim ngạch lớn hơn hàng chục lần so với thời kỳ trước đổi mới. Triển vọng của ngành này còn rất lớn và WTO cũng là cơ hội lớn cho các nhà sản xuất thủ công mỹ nghệ của chúng ta. Tuy nhiên, điều cần quan tâm là chúng ta phải đầu tư nhiều hơn vào nghiên cứu thị trường bởi vì thủ công mỹ nghệ là sản phẩm tiêu dùng được thay đổi thị hiếu rất nhanh, và thị hiếu cũng rất đa dạng có sự khác biệt đáng kể giữa các thị trường, các đối tượng tiêu dùng. Cũng cần tổ chức sản xuất theo quy mô kinh tế hơn, theo cách một số nước như Trung Quốc, Thái Lan, đang làm, trong đó giữa sản xuất với các dịch vụ liên quan như thiết kế mẫu mã, nghiên cứu thị trường, vận tải, xây dựng hệ thống phân phối... được gắn kết với nhau để tạo nên hiệu quả cao hơn.

Ngoài ra thủ công mỹ nghệ còn là sản phẩm gắn với văn hóa đặc trưng của từng dân tộc, từng quốc gia nên cũng cần phát huy khía cạnh đó để tạo nên sự khác biệt và tính hấp dẫn của TCMN VN.

Ảnh minh họa

Bà Phạm Chi Lan đang giao lưu với độc giả của VnMedia


* Nguyễn Mỹ Linh - Nu, 34 tuổi, HN hỏi: Trước hết, xin gửi tới ông lời chào trân trọng và lời chúc sức khoẻ. Xin ông cho biết, sau khi VN ra nhập WTO thì ngành bưu chính viễn thông cần phải làm gì để đáp ứng nhu cầu hội nhập?

- TS Lê Đăng Doanh
: Công nghệ thông tin và viễn thông là một trong những ngành chiến lược có ý nghĩa quyết định đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, đối với sự tiến bộ và hội nhập của cả dân tộc. Lạc hậu về công nghệ thông tin là tự trói buộc mình vào sự cô lập, đứng ngoài quá trình phát triển như vũ bão của nhân loại. Cho đến nay công nghệ thông tin Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể và đã hợp tác với phía nước ngoài qua hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC). Việt Nam sẽ mở các dịch vụ giá trị gia tăng của công nghệ thông tin để cạnh tranh cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong khi các dịch vụ mạng cơ bản vẫn thuộc về các doanh nghiệp Việt Nam. Việt Nam cần đẩy mạnh cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Việt Nam và sớm có một cơ quan điều tiết có năng lực, có sự tham gia thoả đáng của các nhà chuyên môn độc lập cũng như của người tiêu dùng nhằm kiểm soát các hành vi độc quyền. Tôi tin rằng ngành viễn thông và công nghệ thông tin Việt Nam sẽ đạt được nhiều tiến bộ trong công cuộc cạnh tranh sắp tới.

* nguyendinhtru - Nam, 32 tuổi, 0963123758 hỏi: Sau khi Việt Nam gia nhập WTO thì các mặt hàng điện tử có xuống giá không? nhất là máy vi tính?

- TS Lê Đăng Doanh
: Sau khi thực hiện các cam kết gia nhập WTO về giảm thuế, bỏ hạn ngạch và mở rộng thị trường, thị trường hàng điện tử, trong đó có máy tính sẽ chỉ giảm giá từng bước. Song người tiêu dùng có lợi hơn rất nhiều do có sự lựa chọn phong phú hơn và các nhà cung cấp sẽ phải cạnh tranh mạnh mẽ hơn trên các lĩnh vực dịch vụ sau bán hàng.

* Chu Quỳnh Trang - Nu, 25 tuổi, luonghuonght@gmail.com hỏi: Thưa cô, hiện nay có quá nhiều nguồn thông tin về WTO mà nhiều người nói tới mức "bội thực". Vậy cô có thể cho những doanh nghiệp tư nhân như chúng cháu phương pháp tiếp cận thông tin về lĩnh vực của mình sau khi VIỆT NAM gia nhập WTO cũng như để xây dựng được một chiến lược kinh doanh hợp lý? Cảm ơn cô

- Bà Phạm Chi Lan
: Tôi nghĩ nguồn thông tin về WTO ở nước ta hiện nay tuy khá phong phú nhưng vẫn chưa đủ so với nhu cầu của các đối tượng dân cư khác nhau và đặc biệt của những người kinh doanh. Để xây dựng một chiến lược kinh doanh hợp lý và các DN cần tìm đến những nguồn thông tin trước hết của Chính phủ trong đó các cam kết của nước ta với WTO cũng như với các tổ chức khu vực khác mà chúng ta tham gia được công bố rõ. Đồng thời, cũng rất cần những nguồn thông tin của các tổ chức nghiên cứu như Viện NC, trường ĐH,... trong đó họ phân tích sâu về tác động của các cam kết đó đối với nền kinh tế nước ta cũng như từng ngành, từng sản phẩm. Các bạn cũng cần tìm kiếm thông tin về những thị trường có liên quan như thị trường ở nước đối tác, thị trường của các đối thủ cạnh tranh, về những xu hướng phát triển trong lĩnh vực kinh doanh của mình, những cái mới về phương thức kinh doanh... Từ những thông tin đó, các bạn mới có thể phân tích SWOT (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức) cho chính mình để xây dựng chiến lược kinh doanh hợp lý.

* TMD - Nu, 38 tuổi, hỏi: Thưa tiến sĩ, hiện nay người ta nói rất nhiều đến việc tăng vốn đầu tư và coi đây như là một tiêu chí chủ yếu để đánh giá tăng trưởng. Tiến sĩ đánh giá thế nào về việc này?

- TS Lê Đăng Doanh
: Để tăng trưởng ở giai đoạn phát triển hiện nay của Việt Nam, khi trình độ công nghệ còn thấp, tỉ lệ giá trị gia tăng còn thấp thì việc tăng vốn để tăng trưởng cũng như tăng thêm lao động, nguyên vật liệu là rất cần thiết. Để nâng cao hiệu quả Việt Nam phải từng bước phát triển sang giai đoạn chế biến sâu hơn tạo ra giá trị gia tăng cao hơn trên một đơn vị tiền vốn, trên mỗi một kWh điện, tăng năng suất lao động của từng người lao động. Nếu Việt Nam tiếp tục xuất khẩu cao su thô, cà phê hạt thay cho xuất khẩu các sản phẩm cao su chế biến (vỏ ruôt xe ô tô, găng tay)... hay xuất khẩu cà phê hoà tan thì Việt Nam có thể xuất khẩu rất nhiều nhưng giá trị gia tăng thấp và vẫn là một nước nghèo.

Đầu tư vào kết cấu hạ tầng, trang thiết bị, giáo dục đào tạo là rất thiết yếu. Để kiếm được 1000 USD Việt Nam phải xuất khẩu bao nhiêu gạo, bao nhiêu tôm, trong khi Trung Quốc xuất khẩu đồ chơi, hàng điện tử, Nhật Bản xuất khẩu máy ảnh kỹ thuật số, máy tính và Hoa Kỳ xuất khẩu phần mềm. Từ đó ta thấy bên cạnh việc nâng cao hiệu quả đầu tư thì việc nâng cao hàm lượng trí tuệ, khoa học công nghệ là hết sức thiết yếu để tiến tới một xã hội phồn vinh.

* Đoàn Duy Hưng - Nam, 28 tuổi, hỏi: Thưa ông tôi hiện đang làm việc cho một công ty nước ngoài với một mức lương khá cao so với mặt bằng chung của xã hội, nhưng tôi rất muốn làm kinh doanh. Xin hỏi theo nhận định của ông trong 5 năm tới với sự đầu tư mạnh mẽ của nước ngoài vào Việt Nam thì với những người như chúng tôi với số vốn nhỏ muốn đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ thì có cơ hội nào dành cho chúng tôi, và những thách thức nào đang ở phía trước.

- TS Lê Đăng Doanh
: Với kinh nghiệp quản lý bạn đã có được trong thời gian làm việc tại công ty nước ngoài, bạn có điều kiện để đầu tư và bắt đầu một doanh nghiệp của mình. Điều quyết định đối với bạn không phải là tiền bạc mà là trí tuệ, kinh nghiệp quản lý, hiểu biết về thị trường. Ông cha ta đã có kinh nghiệp lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều. Bạn có thể áp dụng chính sách "thị trường ngách", chọn một mặt hàng khác với đối thủ cạnh tranh. Đồng thời bạn cũng có thể hợp tác với đối thủ mạnh hơn tham gia vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng của họ, tiếp thu công nghệ, năng lực quản lý của họ để dần dần vươn lên. Người ta nói đối với những ai đã bắt đầu thì không bao giờ muộn cả, chỉ sợ không bắt đầu mà thôi. Xin chúc bạn thành công.

* decoimex@hcm.vnn.vn -Nam, 0 tuổi, Công ty decoimex@hcm.vnn.vn - Vũng Tàu hỏi: Trong bối cảnh cạnh tranh quyết liệt do nền kinh tế thị trường, đòi hỏi các DN phải hội đủ 3 yếu tố là: con người, vốn, công nghệ, thị trường. Nhưng DN nhỏ của chúng toi thì vốn qúa ít vậy nhà nước có chính sách cụ thể nào để tháo gỡ khó khăn về vốn cho DN và DN phải làm gì để tiếp cận đựơc nguồn vốn đó - thưa bà. Xin cảm ơn.!

- Bà Phạm Chi Lan
: Khó khăn về vốn là khó khăn của hầu hết các DN VN hiện nay. Nhà nước cũng đã có những chính sách như được quy định trong NĐ90/CP về phát triển DN nhỏ và vừa. Tuy nhiên tiếp cận vốn trên thực tế vẫn không dễ dàng, đặc biệt đối với những DN không có tài sản thế chấp và không có phương án kinh doanh thuyết phục. Trong bối cảnh tham gia WTO, các ngân hàng của chúng ta đang có những cải cách quyết liệt để nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao khả năng phục vụ khách hàng trong nước. Do vậy cơ hội tiếp cận tín dụng của các DN tới đây có thể sẽ tốt hơn. Nhưng dù sao bản thân DN vẫn phải quan tâm hàng đầu đến việc xây dựng chiến lược kinh doanh , phương án kinh doanh tốt nhất để có thể thuyết phục các ngân hàng "móc túi ra" cho các dự án của mình. Có thể các bạn cũng cần những nhà tư vấn giúp để có cái nhìn đầy đủ hơn về thị trường , về các phương án kinh doanh khác nhau, để lựa chọn phương án tốt nhất.

* Nguyễn văn Minh - Nam, vanminhvt89@yahoo.com hỏi: Trung quốc đã từng thành công sau 5 năm gia nhập WTO bằng những sản phẩm công nghiệp như Ô tô; Hàng công nghệ cao như ĐTDĐ, máy MP3,... Còn Chúng ta thì sao? Chính phủ đã có chương trình, kế hoạch cụ thể nào cho việc phát triển có định hướng từ việc sản xuất ra 1 hoặc nhiều sản phẩm hàng hoá chiến lược thể hiện bản lĩnh của dân tộc Việt Nam chưa? Những cơ hội (nếu có) đó có thuộc về các Doanh nghiệp Việt Nam không?

- TS Lê Đăng Doanh
: Trung Quốc đã có nhiều tiến bộ và có những thành tựu đáng kể sau 5 năm gia nhập WTO. Bên cạnh đó Trung Quốc cũng đã trả giá và gặp một số thách thức nhất định. Bạn nói đúng khi xác nhận Trung Quốc đã có nhiều tiến bộ trên lĩnh vực ô tô, điện thoại di động v.v... Đấy là những lĩnh vực Trung Quốc đã thu hút được đầu tư nước ngoài và từng bước mở rộng nguồn cung cấp từ các doanh nghiệp nội địa. Lợi thế của Trung Quốc là có thị trường nội địa cực kỳ lớn, có lợi thế về quy mô sản xuất, về nguồn lao động mà Việt Nam khó có thể có được. Trước mắt lợi thế cạnh tranh của Việt Nam gắn liền với nguồn nhân lực. Những ngành sử dụng nhiều lao động, chế biến nông lâm hải sản hay những ngành dịch vụ sử dụng lao động có tay nghề của Việt Nam như công nghệ phần mềm, du lịch kết hợp với chữa bệnh... có lợi thế cạnh tranh. Chính phủ, các bộ, các tỉnh đang xây dựng chương trình hành động và chiến lược của mình, tập trung vào một số lĩnh vực chọn lọc để phát huy lợi thế cạnh tranh. Mỗi một doanh nghiệp cũng cần xây dựng một chương trình hành động và một chiến lược cho mình.

* DCM - Nam, 32 tuổi, hỏi: Thưa Tiến sỹ, ông đánh giá như thế nào về mức độ lạm phát 6,6% trong năm nay. Chúng ta đã thành công trong việc kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng cao hơn lạm phát? Xin cảm ơn Tiến sỹ!

- TS Lê Đăng Doanh
: Với chỉ số giá cả 6,6% cho năm 2006, thấp hơn mức 8,4% của năm 2005 là một tiến bộ. Tuy vậy, mức chỉ giá cả đó vẫn còn là cao so với khu vực, trong khi tất cả các nước đều chịu tác động của giá dầu cao như VN. Lạm phát bao giờ cũng liên quan đến chính sách tiền tệ. Sắp tới VN sẽ phải tiếp tục chú ý kiềm chế lạm phát, bảo đảm chỉ số giá cả tăng thấp hơn chỉ số tăng GDP và không cao hơn mức trung bình trong khu vực.

* Đoàn Kim Phượng - Nu, 33 tuổi, Báo Vietnam Business Forum-VCCI hỏi: Hiện nay dự trữ ngoại hối của Việt Nam gia tăng và nhu cầu đầu tư của DN Việt Nam ra nước ngoài đang có chiều hướng tăng. Ông nhận định thế nào về điều này? Thưa ông

- TS Lê Đăng Doanh
: Dự trữ ngoại hối của VN hiện nay vẫn chưa được công bố chính thức, song được biết đã có mức gia tăng nhất định. Hội nhập với kinh tế thế giới, chịu sự tác động của giá cả và thị trường tài chính quốc tế đòi hỏi VN phải tiếp tục tăng dự trữ ngoại hối để có thể đối phó được với những diễn biến phức tạp. Các DN VN đã bắt đầu đẩy mạnh việc đầu tư ra nước ngoài một cách có chọn lọc. Quá trình này không chỉ phụ thuộc riêng vào năng lực ngoại hối mà phụ thuộc rất nhiều vào trình độ công nghệ, năng lực quản lý, hiểu biết về thị trường của các DN VN.

Xuân Thu - Nam, truongxuanthu@gmail.com hỏi: Thưa cô Phạm Chi Lan, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của WTO được hơn một tháng. Là một chuyên viên kinh tế cao cấp của Chính phủ, xin cô cho biết nhận định về những chuyển biến tích cực đầu tiên của nền kinh tế, các doanh nghiệp Việt Nam? Và cũng qua hơn một tháng đó, nền kinh tế và các doanh nghiệp của chúng ta đã bộc lộ những yếu kém nào?

Theo nhận định của cô, các doanh nghiệp lâu nay vẫn độc quyền (điện, hàng không...) sẽ hoạt động như thế nào khi tham gia WTO?

Thưa cô, "thói xấu" của không ít doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể của Việt Nam là kiểu làm ăn mang tính chụp giựt, bừa bãi, thiếu trách nhiệm với cộng đồng, bất chấp hậu quả (như cho phoóc môn vào phở, hàn the vào giò chả, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi...). Là người có nhiều đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, cô có nhận xét như thế nào về ý kiến này? Và theo cô, với cách thức làm ăn này, liệu rằng những "cơ hội vàng" của chúng ta có được phát huy?

- Bà Phạm Chi Lan
: Có lẽ chuyển biến tích cực đầu tiên của chúng ta là mọi người đã bắt đầu biết lo, biết săn tìm thông tin, biết mình phải tự chuẩn bị cho mình chứ không thể cái gì cũng yêu cầu Nhà nước giúp, bảo hộ , hỗ trợ. Những yếu kém của nền kinh tế và DN chúng ta đã được đề cập, phân tích nhiều trong nhiều tài liệu được đưa ra vào những dịp như trước ĐH Đảng, tại các kỳ họp QH và CP, các diễn đàn DN... Tuy nhiên, khắc phục những yếu kém này không phải chuyện một sớm một chiều. Đặc biệt đối với các DN độc quyền, thách thức khi nước ta tham gia WTO sẽ rất lớn. Trước hết đó là những ngành trọng yếu trong nền kinh tế, có liên quan tới sức cạnh tranh của tất cả các DN hoạt động trên mọi lĩnh vực và tới cuộc sống của từng người dân. Do đó, các DN đó có trọng trách lớn trong việc nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của mình để đảm bảo cho thành công của cả nền kinh tế trong hội nhập.

Trong những lĩnh vực như điện, hàng không, chúng ta không mở cửa thị trường ngay, nhưng sức ép cạnh tranh ngay trong khu vực cũng đã đủ lớn để các DN này phải khẩn trương áp dụng mọi biện pháp cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. Và chắc chắn các thị trường về lĩnh vực của họ sẽ được mở cửa dần. Họ không còn con đường nào khác là chấp nhận cạnh tranh để phát triển.

Các DN VN cũng còn không ít thói xấu, ngoài những điều bạn nói. Ví dụ những tư duy như ỷ lại, trông chờ vào sự bảo hộ, bao cấp của nhà nước hoặc vào quan hệ thân quen; tư duy ngắn hạn , thiếu tầm nhìn và chiến lược trong kinh doanh; tư duy khép kín, muốn làm từ A đến Z hơn là chuyên môn hóa, hợp tác với các DN khác... đều không thể phù hợp trong bối cảnh hội nhập. Chúng ta cần thực sự đổi mới tư duy kinh doanh, xóa bỏ những thói quen xấu thì mới phát huy được cơ hội vàng.

* Đoàn Kim Phượng - Nu, 33 tuổi, Báo Vietnam Business Forum-VCCI hỏi: Xin ông cho biết, vấn đề khó khăn nhất mà Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam cần giải quyết ngay trong thời gian hậu WTO là gì?

- TS Lê Đăng Doanh
: Gia nhập WTO, VN vừa có cơ hội vừa có thách thức. Thách thức lớn nhất đối với VN là đổi mới tư duy, chuyển sang kinh doanh theo cơ chế thị trường, đáp ứng các yêu cầu của khách hàng theo một chiến lược lâu dài. Đấy cũng là tư duy chấp nhận cạnh tranh, chấp nhận sự sàng lọc của thị trường, chấp nhận phá sản như một sự "tàn phá sáng tạo" để vươn lên đạt được hiệu quả cao hơn. Đấy cũng là đổi mới tư duy, từ bỏ tư duy đối đầu "ai thắng ai" sang tư duy vừa hợp tác vừa cạnh tranh, hai bên cùng thắng. Nếu biến các tư duy mới đó thành hành động, thực hiện các cam kết, VN chắc chắn sẽ đạt được nhiều tiến bộ và sẽ tận dụng được những cơ hội.

* Hoài Thu - 0983572312 - Nu, 25 tuổi, hỏi: Xin hỏi TS. Lê Đăng Doanh: Hiện nay kinh tế VN cần phải vượt qua cái ngưỡng lớn nhất về năng lực DN như thế nào để khẳng định chất lượng của DN trong thời kỳ toàn cầu hóa, hội nhập?.

- TS Lê Đăng Doanh
: Trong thời gian qua, DN VN đã có những tiến bộ nhiều mặt. Song khoảng cách với các DN thế giới và các yêu cầu thực hiện cam kết WTO còn rất lớn. Nhược điểm lớn nhất của DN VNlà thiếu chiến lược kinh doanh lâu dài, ít đầu tư vào Khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực. Rất nhiều DN còn tìm kiếm lợi nhuận dễ dàng bằng các mối "quan hệ", đặc quyền đặc lợi. Cách làm đó sẽ ngày càng ít thích hợp trong môi trường cạnh tranh, công khai minh bạch theo các cam kết WTO.

* DCM - Nam, 32 tuổi, hỏi: Bà đánh giá như thế nào về thị trường ôtô hiện nay, khi giá xe của chúng ta quá lớn, Nhà nước lại quá ưu ái trong một thời gian dài với các liên doanh lắp ráp ô tô? xin cảm ơn bà

- Bà Phạm Chi Lan
: Cũng có những ý kiến cho rằng do kết cấu hạ tầng ở nước ta chưa phát triển, luật lệ giao thông chưa được thực hiện nghiêm, môi trường đang bị xuống cấp, ngành ô tô của VN còn non trẻ nên nước ta còn cần bảo hộ ngành ô tô, tránh nhập khẩu ồ ạt ô tô từ bên ngoài vào. Ba vấn đề về hạ tầng, luật lệ và môi trường cũng có lý ở mức độ nhất định nhưng không thể bắt xã hội và người tiêu dùng chờ đợi những lĩnh vực đó được cải thiện mới có quyền mua ô tô với giá như những người hàng xóm có mức thu nhập cao hơn chúng ta đang trả. Còn đối với các nhà sản xuất, lắp ráp ô tô ở nước ta, họ đã được bảo hộ , ưu ái quá lâu rồi. Họ cần phải biết điều hơn với người tiêu dùng VN.

* Đoàn Kim Phượng - Nu, 33 tuổi, Báo Vietnam Business Forum-VCCI hỏi: Khi nguồn đầu tư của các DN Việt Nam ra nước ngoài tăng mạnh, xin ông cho biết sẽ có nguy cơ gì và Việt Nam được lợi gì?

- TS Lê Đăng Doanh
: Cám ơn các độc giả về những câu hỏi. Đây chỉ là buổi khởi đầu, rất mong sẽ có dịp được tiếp tục trao đổi với các bạn. Chúc các bạn một năm mới mạnh khoẻ, đạt nhiều thành tựu trong học tập, kinh doanh và hội nhập.

* Hoài Thu - 0983572312 - Nu, 25 tuổi, hỏi: Bà đã từng phát biểu: Hệ thống chính trị nước ta có nhiều đổi mới, nhưng cần và có thể chuyển từ hành chính cai trị sang hành chính phục vụ... Bà có thể nói rõ ý kiến này đối với doanh nghiệp, doanh nhân VN, nhất là khi VN đã là thành viên chính thức gia nhập WTO?

- Bà Phạm Chi Lan
: Cái khác biệt cơ bản giữa nền hành chính cai trị và nền hành chính phục vụ là trong nền hành chính cai trị, các cơ quan hành chính nắm giữ rất nhiều quyền hành để can thiệp vào hoạt động của DN và người dân. Những công cụ như giấy tờ hành chính được sử dụng phổ biến, và quy trình để nhận được những giấy tờ đó rất phức tạp, tốn kém thời gian, công sức của DN và người dân. Trong nền hành chính phục vụ, chức năng cơ bản của các cơ quan hành chính là giám sát việc thi hành pháp luật, bảo đảm trật tự xã hội; những thủ tục hành chính được đơn giản tới mức tối đa, các công chức trong bộ máy hành chính thực sự là công bộc của người dân. Khi nước ta tham gia WTO, ngoài công việc hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách thì cải cách hành chính cũng là một nhiệm vụ hết sức nặng nề của nhà nước.

Trên thực tế, nhiều nghiên cứu đã chứng minh hành chính đang là một rào cản cho sự phát triển của nền kinh tế và DN nước ta. Chúng ta đã tiến hành cải cách hành chính từ nhiều năm nay nhưng kết quả chưa như mong muốn và thật sự cần làm tốt hơn trong những năm tới.

* Nguyen Huy Thuong 34 tuoi Lao Cai - Nam, 0 tuổi, Pktctvtlc@vnn.vn hỏi: Chào bà! Tôi sống ở một tỉnh giáp biên giới với Trung Quốc, tôi thấy hàng hoá nước bạn rất nhiều và rẻ, chất lượng cũng tốt. Vậy theo bà chúng ta phải làm gì để có thể cạnh tranh được với hàng hoá nước bạn?

- Bà Phạm Chi Lan
: Quả thực hàng của Trung Quốc nói chung có nhiều ưu điểm nổi trội so với hàng hóa nước ta. Không những hàng rẻ, nhiều sản phẩm có chất lượng tốt mà mẫu mã của hàng bạn cũng rất phong phú và các DN bạn có kỹ năng bán hàng tốt hơn nhiều DN của ta. Để cạnh tranh với hàng Trung Quốc rõ ràng các DN của chúng ta phải hết sức nỗ lực học tập ở những điều trên của bạn, tự cải thiện mình. Tuy nhiên cũng đừng chỉ nghĩ đến cạnh tranh mà phải tìm đường hợp tác với bạn. Thị trường Trung Quốc, thị trường VN cũng như thị trường thế giới đủ rộng để hàng hóa Trung Quốc và VN có thể "chung sống hòa bình" và cùng nhau phát triển.

* Nguyễn Văn Tâm - Nam, 42 tuổi, hỏi: Thưa Bà Phạm Chi Lan.Bà nghĩ sao về khả năng "kỹ trị" của lãnh đạo các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay khi mà việc hội nhập WTO đã đến rất gần.

- Bà Phạm Chi Lan
: Các DN VN trong những năm gần đây phát triển với tốc độ nhanh và không ít DN thực sự thành công trên thị trường trong nước cũng như các thị trường xuất khẩu. Thành công đó gắn với khả năng "kỹ trị" của lãnh đạo các DN. Tuy nhiên nhìn chung, số lớn DN VN còn cần cải thiện nhiều về các mặt quản trị DN. Nói theo ngôn ngữ chuyên môn, các chuyên gia cho rằng hầu hết DN VN mới đang ở trình độ "quản trị theo sự thuận tiện", chưa vươn tới trình độ quản trị theo khoa học như DN các nước xung quanh , càng xa so với quản trị tiên tiến hoặc hiện đại như các DN lớn ở các nước công nghiệp hóa. Vì vậy những người lãnh đạo các DN VN rất cần quan tâm đến việc học hỏi , tự nâng cao trình độ quản trị của mình , đồng thời mở rộng cửa tiếp nhận những người được đào tạo bài bản hoặc có khả năng quản trị tốt hơn tham gia vào DN để củng cố đội ngũ quản trị của DN. Đây chính là một chìa khóa quan trọng cho thành công của DN trong bối cảnh cạnh tranh mới

* Trần Hà -Nam, 42 tuổi, hanganster@gmail.com hỏi: Chị Lan ơi, chị có thể nhận định tình hình kinh tế, xã hội nước ta trong những năm tới thế nào khi nước ta gia nhập WTO mà về con người tôi thấy còn chưa được chuẩn bị kỹ càng. Số cán bộ, các nhà kinh doanh chưa hiểu hết thế nào là WTO, chưa hiểu hết các luật pháp quốc tế.

- Bà Phạm Chi Lan
: Trước hết rất cảm ơn các bạn đọc của VnMedia đã quan tâm và gửi đến nhiều câu hỏi hay cho chúng tôi. Rất tiếc vì thời gian có hạn chúng tôi không thể trả lời hết tất cả các câu hỏi của các bạn. Ngay cả đối với những câu đã trả lời cũng có thể do trình độ và thời gian có hạn chúng tôi chưa làm các bạn hài lòng. Mong các bạn lượng thứ. Nhân dịp năm mới 2007 sắp tới, xin chúc tất cả các bạn và gia đình sức khỏe hạnh phúc và sự thành đạt. Mỗi người chúng ta sẽ cùng nhau chung tay góp sức vì một nước VN giàu mạnh.

VnMedia

Việt Báo
contentlength: 71512
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Bơ vơ nỗi đau con trẻ sau đại tang 13 người chết ở Lương Điền

Chưa qua một giấc ngủ, hàng chục đứa trẻ thôn Lương Điền (xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, Quảng Trị) bỗng chốc mang thân phận mồ côi, đón tin dữ cha, mẹ tử vong sau vụ TNGT thảm khốc tại Quảng Nam