Không thực tế khi xóa bỏ hoàn toàn lao động trẻ em

Thứ năm, 18 Tháng chín 2003, 16:31 GMT+7
  • Trẻ đường phố kiếm sống bằng nghề đánh giày trên đường Nguyễn Huệ, Quận 1
    TT(TP.HCM) - Sáng 17-9, hội thảo về kết quả nghiên cứu đề tài “Lao động trẻ em trên địa bàn TP.HCM: thực trạng và giải pháp”(do tiến sĩ Đỗ Thị Loan làm chủ nhiệm) tại Viện Kinh tế TP.HCM đã đưa ra các kết quả: 36,2% cha mẹ của trẻ lao động sớm cho rằng trách nhiệm chăm sóc, giáo dục trẻ là của xã hội, cộng đồng; 67,5% cha mẹ cho rằng gia đình là môi trường sống tốt nhất đối với trẻ; 96% không rõ các qui định về quyền trẻ em..

    Đa phần trẻ lao động sớm để giúp gia đình

    Trình bày tại hội thảo, bà Phan Thanh Minh - trưởng Ban chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, Ủy ban Dân số - gia đình và trẻ em TP.HCM - cho biết vấn đề kinh tế là nguyên nhân chính yếu dẫn tới việc trẻ phải lao động sớm, 53,6% trẻ có hoàn cảnh gia đình quá nghèo khó, 23,6% muốn có tiền để tự tiêu dùng riêng... chỉ 9,7% trẻ em bị gia đình bắt phải đi làm.

    Trẻ lao động sớm đóng góp được khá nhiều cho gia đình, thậm chí có những em là thu nhập chính trong nhà: 42,2% trẻ có thu nhập trên 20.000đ/ngày, gần 10% có thu nhập cao hơn mức này; 39% trẻ lao động sớm còn lại có thu nhập 6.000-10.000đ/ngày (theo bà Minh, đây chỉ là mức trẻ tự cho biết, thực tế còn cao hơn vì trẻ thường không nói chính xác mức thu nhập của mình).

    Tuy nhiên, các em phải lao động rất cực nhọc, có tới gần 50% các em phải làm việc trên 7 giờ/ngày, 13,8% phải làm việc cả ngày chủ nhật; hàng trăm em làm việc, kiếm sống vào ban đêm.
    Riêng về trẻ ăn xin trên địa bàn TP.HCM (chiếm tỉ lệ 1,7% trẻ được khảo sát) có độ tuổi trung bình là 11, hầu hết tới từ các tỉnh phía Bắc (50%) và Campuchia (30%).

    Kết quả khảo sát 2.000 phiếu điều tra về lao động trẻ em trên địa bàn TP cho thấy: chỉ khoảng 1,7% trẻ lang thang ăn xin, số còn lại tập trung nhiều nhất vào các công việc buôn bán lặt vặt trên đường phố (46,4%), bán vé số (33,4%), làm thuê, lao động giản đơn (26,6%), đánh giày (10,3%)...; độ tuổi của trẻ phần đông trên 12 tuổi (chiếm 57,1%) và 6-12 tuổi (chiếm 33,9%).

    Trong đó, hầu hết là trẻ đến từ các tỉnh miền Bắc, miền Trung, miền Tây, miền Đông Nam bộ và đều đã lao động ở TP được trên hai năm nay, cá biệt có những em nhỏ mới 13-14 tuổi nhưng đã có thâm niên 7- 8 năm làm việc tại TP.

    Trẻ lao động kiếm sống tại TP có đặc điểm là sống với người thân trong gia đình (chiếm tới 74,1%) hoặc sống với chủ sử dụng lao động, còn tỉ lệ bị bỏ rơi hoàn toàn, không người thân, không bạn bè chỉ chiếm 0,3%.

    Đa phần các em đều thất học hoặc bỏ học sớm, mỗi ngày số trẻ này lang thang ăn xin từ 4g tới 20g-21g, tiền xin được mỗi ngày tối thiểu 10.000- 20.000đ, có khi lên tới 40.000 - 50.000đ/ngày hoặc cao hơn. Trên 60% trẻ ăn xin hiện sống với cha mẹ hoặc người thân, những người lớn cho rằng ăn xin là một nghề nhàn hạ, không phải đầu tư mà thu nhập cao.

    Khi trả lời phỏng vấn, hầu hết trẻ đều mong muốn được đi học, học nghề hoặc một công việc nào đó thay vì đi ăn xin. Bà Minh cũng đưa ra nhiều nguy cơ trẻ lao động sớm phải đối diện hiện nay.

    Có tới 30% trẻ không hiểu biết về ma túy, HIV (nhiều trẻ khi trả lời cho biết “có sợ xì ke, heroin” nhưng “không sợ ma túy” vì chẳng biết ma túy là gì); 0,9% trẻ thường xuyên bị lạm dụng tình dục, đặc biệt số này hầu hết tập trung vào các em trai lao động trên đường phố hoặc làm ở cơ sở tư nhân; 18,4% trẻ em khác thỉnh thoảng bị lạm dụng tình dục (trong đó tỉ lệ trẻ em gái chỉ chiếm 0,9%).


    Đối với trẻ làm việc tại các cơ sở tư nhân, chỉ có 18,1% trẻ được chủ đối xử tốt; khoảng 28% các em cho rằng được chủ đối xử bình thường (tìm hiểu kỹ hơn thì đối với các em, việc bị tát tai, đá... cũng là chuyện bình thường); tuy nhiên, kết quả này cũng không phản ánh đúng thực tế vì rất nhiều chủ đã buộc phải cho xem lại phiếu điều tra trước khi tới tay nhân viên khảo sát...

    Xóa bỏ lao động trẻ em là không thực tế

    Tiến sĩ Đỗ Thị Loan, chủ nhiệm đề tài, đưa ra một số giải pháp về lao động trẻ em TP.HCM. Theo tiến sĩ, việc xóa bỏ hoàn toàn lao động trẻ em trên địa bàn TP là không thực tế mà chỉ nên tập trung xóa bỏ những hình thức lao động độc hại không thể chấp nhận được đối với trẻ em, và không để hiện tượng lao động trẻ em trở nên phổ biến, quen thuộc.

    Qua khảo sát, phần đông các em tham gia lao động một cách tự nguyện, kiếm thêm thu nhập cho gia đình và mong muốn yên ổn với công việc hiện tại hoặc có được công việc khác tốt hơn, do đó nên tạo điều kiện để các em có thể vừa học vừa làm; có biện pháp cụ thể để đào tạo hướng nghiệp cho trẻ, mở nhiều trường lớp đa dạng, giờ giấc linh hoạt đáp ứng thời gian hạn hẹp của trẻ; đồng thời trang bị kiến thức, kinh nghiệm để các em tránh những tệ nạn, bảo vệ các em không bị xâm hại, hình thức tốt nhất là qui tập, nhóm các em thành một tập thể để các em có thể nhận được sự giúp đỡ bất kỳ lúc nào, bảo vệ lẫn nhau.

    Về phía cơ quan quản lý nhà nước, tiến sĩ Loan kiến nghị: cần xây dựng một qui định về lao động trẻ em, đưa ra khung phạt rõ ràng cho những cá nhân, tập thể lợi dụng, bóc lột trẻ em cũng như phạm vi cụ thể trong việc sử dụng trẻ em lao động; hỗ trợ các gia đình nghèo ngay tại địa phương để giải quyết tận gốc vấn đề di dân vì lý do kinh tế, giải quyết vấn đề lao động trẻ em phải được gắn liền với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội như phát triển nông thôn, xóa đói giảm nghèo...

    Tiến sĩ cũng cho rằng TP.HCM cần gia tăng hơn nữa công tác nghiên cứu về lao động trẻ em để có hiểu biết cơ bản, sâu xa và cụ thể hơn theo ba hướng: đối với trẻ lang thang không gia đình, cần tập hợp các em trong các nhà tình thương, mái ấm, nhà mở...; đối với trẻ có gia đình thì tạo điều kiện để các em có thể về nhà; đối với trẻ TP, tạo điều kiện các em có thể học tập, học nghề, mô hình tốt nhất là vừa học vừa làm...

    Nhiều đại biểu tham dự hội thảo cũng góp ý thêm về giải pháp để giải quyết vấn đề trẻ lang thang trên địa bàn TP.HCM như: cần phải chú trọng hơn nữa tới vấn đề nâng cao dân trí, nhận thức của người dân, của gia đình trẻ; đưa ra những tiêu chí cụ thể để có thể phân biệt trẻ lao động kiếm sống với trẻ đường phố; chú trọng hơn tới yếu tố sức khỏe, tai nạn hoặc lợi ích do lao động trẻ em tạo ra...

    ĐỒNG HƯNG

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Không thực tế khi xóa bỏ hoàn toàn lao động trẻ em

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Không thực tế khi xóa bỏ hoàn toàn lao động trẻ em bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Khong thuc te khi xoa bo hoan toan lao dong tre em ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Không thực tế khi xóa bỏ hoàn toàn lao động trẻ em ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - XÃ HỘI - TIN XÃ HỘI