Báo động 1.200 hồ chứa đang hư hỏng, xuống cấp

11:50 13/08/2018
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Theo số liệu thống kê, hiện cả nước có gần 7.000 hồ chứa thủy lợi, thủy điện đang hoạt động. Trong đó, có khoảng 1.200 hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp hoặc thiếu khả năng xả lũ nguy cơ mất an toàn và đe dạo tính mạng con người, tài sản vùng hạ du.

Phần lớn các đập tạo hồ chứa thủy lợi đều là đập đất, xây dựng từ những năm 70 - 80 của thế kỷ trước. Do hạn chế về kỹ thuật và vốn đầu tư, tuổi đời đã quá lâu nên đã xảy ra hoặc tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố.

Bao dong 1.200 ho chua dang hu hong, xuong cap

Diễn tập xử lý sự cố mất an toàn hồ, đập.

Tổng cục Thủy lợi (Bộ NN&PTNT) cho biết, với các đập, hồ chứa lớn hiện có 73 đập đất trong tình trạng thấm và 82 đập bị biến dạng mái đập; 188 hồ tràn xả lũ bị hư hỏng thân tràn hoặc xói lở tiêu năng hạ lưu tràn ở các mức độ khác nhau. Hầu hết các hồ chứa thủy lợi lớn đã được lắp đặt thiết bị quan trắc lún, thấm. Nhưng, các thiết bị lắp đặt là dạng đơn giản chủ yếu là các thiết bị quan trắc công trình và hiện tại đang hoạt động bình thường.

Cả nước có 280 trong số 702 hồ chứa lớn được xây dựng sau năm 2000 hoặc đã được sửa chữa nâng cấp đảm bảo an toàn công trình. Hiện còn 422 trong số 702 hồ chứa lớn xây dựng từ trước những năm 2000, chưa được kiểm định, đánh giá khả năng chống lũ theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.  Với các đập, hồ chứa nhỏ, hiện có hàng nghìn công trình bị thấm, hư hỏng thân tràn hoặc xói lở tiêu năng, hư hỏng thân cống lấy nước ở cả mức độ nặng, nhẹ. Hầu hết các hồ chứa nhỏ chưa được lắp đặt các thiết bị quan trắc. Về năng lực chống lũ, các hồ chứa nhỏ chưa có số liệu đánh giá cụ thể, tuy nhiên hầu hết các hồ chứa nhỏ đều được xây dựng từ những năm 70-80 của thế kỷ trước trong điều kiện kinh tế khó khăn, việc khảo sát, thiết kế và thi công còn hạn chế.

Trong bối cảnh ảnh hưởng của biến đổi khí hậu thường gây mưa, lũ lớn bất thường, cực đoan xảy ra ở nhiều nơi như hiện nay nên có rất nhiều hồ chứa không đảm bảo khả năng chống lũ, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố mất an toàn công trình chứa và vùng hạ du đập. Trong những năm qua, mặc dù đã được Chính phủ hết sức quan tâm, các Bộ ngành và địa phương đã có nhiều nỗ lực trong bảo đảm an toàn cho hồ chứa nước nhưng, trong những năm gần đây, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đã tác động ngày càng rõ nét đến an toàn đập hồ chứa.

Điều đáng nói, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thời tiết ngày dàng dị thường, cực đoan. Mưa, lũ cực đoan diễn biến phức tạp, bất thường, mưa, lũ với cường độ lớn, cục bộ thường xuyên xảy ra ở nhiều nơi ảnh hưởng nghiêm trọng an toàn hồ chứa.  Từ năm 2008 đến nay đã xảy ra 50 sự cố về đập, hồ chứa. Cụ thể, năm 2010 với 5 hồ, năm 2011 có 5 hồ, năm 2012 có 2 hồ, năm 2013 có 10 hồ… Riêng năm 2017 do ảnh hưởng của liên tiếp những trận mưa lớn đã xảy ra sự cố vỡ, sạt lở nặng có nguy cơ vỡ ở 23 hồ, đập trên địa bàn 11/45 tỉnh có hồ. Nguyên nhân do ảnh hưởng của mưa, lũ dòng chảy về hồ vượt tần suất thiết kế; các hồ chứa bị nước tràn qua đỉnh đập như: hồ Rộc Cốc, Rộc Cầu, Cành, Ông Già, Trại Gà, Cự Lễ, Mỹ Đức… Đối với các công trình được xây dựng từ lâu, chất lượng công trình xuống cấp nhất là các hạng mục cống, tràn xả lũ, các cấu kiện xây đúc bị nứt, vỡ suy giảm cường độ chịu lực.

Đập yếu do mái đập bị sạt lở, bào mòn lâu ngày, tổ mối trong đập đất… khi mực nước dâng cao, lượng nước thấm qua các vị trí nứt hoặc tổ mối tăng lên gây vỡ đập như Đồng Đẻn, Đá Bàn, Khe Làng, hồ 271…  Trong quản lý, hầu hết các hồ chứa nước nhỏ trong nhưng năm đây đều được giao cho UBND các huyện, xã quản lý. Song lực lượng cán bộ, công nhân quản lý vận hành không đáp ứng yêu cầu dẫn đến không phát hiện được và kịp thời xử lý các hư hỏng (thấm, nứt, tổ mối trong thân đập).

Theo thống kê, cả nước đã đầu tư xây dựng 6.648 hồ chứa thủy lợi; trong đó, có 702 hồ chứa lớn, 5.946 hồ chứa nhỏ. Có 3 hồ là Cửa Đạt, Tả Trạch, Dầu Tiếng là hồ chứa quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Hồ chứa nước thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần ổn định phát triển bền vững tài nguyên nước.

Nhiều năm qua, Chính phủ đã có chỉ đạo quyết liệt để đảm bảo nhiệm vụ an toàn đập. Trong khoảng 10 năm, có trên 600 hồ đập được nâng cấp, nhất là hồ đập lớn. Chương trình này đang đảm bảo sửa chữa, nâng cấp khoảng 450 hồ đập, số còn lại đang tiếp tục để thực hiện.

Mới đây Thủ tướng Chính phủ đồng ý hỗ trợ 500 tỷ đồng để các địa phương gia cố nâng cấp các hồ thủy lợi xuống cấp để đưa vào sử dụng trong mùa mưa bão năm nay. Dự kiến sẽ có 83 hồ chứa của 28 tỉnh thành được nâng cấp sửa chữa ngay. Vì vậy, các địa phương cần tập trung chỉ đạo quyết liệt để đảm bảo thời gian thi công ngắn nhất, đưa công trình vào sử dụng. Đồng thời trong quá trình thi công phải đảm bảo về chất lượng, kỹ thuật và hiệu quả đầu tư.

Để đảm bảo an toàn, nhất là đối với các đập, hồ chứa nước quy mô lớn, tăng cường công tác quản lý nhà nước, khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương chủ động xây dựng phương án ứng phó trong mọi tình huống, bảo đảm an toàn cho đập và vùng hạ du. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng và quản lý an toàn đập, hồ chứa nước. Thủ tướng yêu cầu tiếp tục chấn chỉnh, nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, rà soát các dự án đập, hồ chứa nước chưa triển khai xây dựng, kiên quyết dừng thực hiện các dự án hiệu quả thấp, ảnh hưởng lớn đến môi trường, xã hội, không đảm bảo phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, lắp đặt thiết bị quan trắc công trình, hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng trên lưu vực hồ chứa nước; lắp đặt hệ thống giám sát vận hành hồ chứa, hệ thống thông tin cảnh báo an toàn cho đập và vùng hạ du; xây dựng quy trình vận hành cửa van, quy trình bảo trì công trình; thực hiện kiểm tra, kiểm định và kiểm tra tính toán lại dòng chảy lũ, khả năng xả lũ của đập, hồ chứa nước…

KHÁNH VÂN

VietBao.vn
contentlength: 8482
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Khoảnh khắc hiệp sĩ Sài Gòn hét "Cướp, cướp" trước khi gục xuống
00:00 / --:--