Tên miền xung đột với đối tượng sở hữu trí tuệ

18:25 30/07/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nếu bạn có ý kiến khác về đăng ký, chuyển nhượng và giải quyết tranh chấp tên miền, xin bấm để gửi.

Tên miền hiện không chỉ còn để định danh địa chỉ Internet mà đã gắn liền với thương hiệu, những món lời từ đầu cơ domain và các vụ tranh chấp. Vấn đề này cũng là chủ đề của một hội thảo định kỳ do Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) tổ chức sáng nay tại Hà Nội.

Tên miền là một giải pháp kỹ thuật, dùng chữ cái để thay thế cho những con số trong các địa chỉ IP, giúp người truy cập dễ tiếp cận với các nguồn thông tin trên Internet. Đây là quan niệm của Tổ chức đăng ký số và tên miền quốc tế (ICANN) cũng như của các tổ chức quản lý tên miền dùng chung gTLD (generic Top Level Domain). Những tổ chức quản lý tên miền theo mã nước ccTLD (country code Top Level Domain) thì coi tên miền là yếu tố được sử dụng để định danh các địa chỉ trên Internet. Đối với người dùng thì tên miền là thương hiệu, đối tượng thuộc sở hữu trí tuệ và tên thương mại trên Internet. Song quan niệm đó lại chưa được luật hóa.

Domain có tính duy nhất trong khi các đối tượng sở hữu trí tuệ có khả năng trùng lặp giữa các quốc gia. Các tên miền gắn liền với những tên tuổi doanh nghiệp, sản phẩm thành công hoặc có lợi thế kinh doanh thường bị chiếm dụng và đầu cơ. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến các tranh chấp về tên miền Internet.

Tháng 12/1999, ICANN hoàn tất và đưa vào áp dụng “Chính sách giải quyết tên miền thống nhất”, gọi tắt bằng tiếng Anh là UDRP (Uniform Domain Name Resolution Policy). 15 tháng sau khi UDRP có hiệu lực, 5.000 tranh chấp tên miền gTLD đã được giải quyết và 83 ccTLD áp dụng UDRP.

Ở Việt Nam, tháng 5/2003, Bộ Bưu chính Viễn thông ra Quyết định 92 về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet, trong đó quy định việc đăng ký tên miền là “Tổ chức, cá nhân đăng ký trước được xét cấp trước”. Đây có thể coi là một bước đột phá so với quy định trước đó trong vấn đề này. Tuy nhiên, nó vẫn còn hạn chế vì mâu thuẫn với các quy định về sở hữu trí tuệ của Bộ Văn hóa. Ngoài ra, quy định này chưa thể thực hiện theo hướng trực tuyến và không nêu cách cụ thể để giải quyết tranh chấp tên miền .vn theo thông lệ quốc tế.

Theo ông Nguyễn Lê Thúy, Giám đốc VNNIC, cơ quan này thường bị kêu ca vì không làm đúng nguyên tắc “đăng ký trước, cấp trước” nói trên. Nhưng thực tế, họ hiện vẫn phải đóng một vai trò kiểu như “bao cấp” cho các doanh nghiệp vì những đối tượng này không chủ động tự đăng ký domain liên quan đến tên tuổi của mình. Điều đó có nghĩa là VNNIC phải đi thông báo cho các công ty về một tên miền nào đó có thể hoặc đang bị nguy cơ người khác đăng ký trước. Ông Thúy nêu ra ví dụ công ty cà phê Trung Nguyên và công ty bia Sài Gòn.

Tại cuộc hội thảo, hầu hết các ý kiến xoay quanh vấn đề đăng ký và chuyển nhượng tên miền. Vũ Thái Hà, đại diện Công ty sở hữu trí tuệ D&N, cho rằng việc không cho đăng ký các tên miền chung ở Việt Nam là bất hợp lý. "Mức phí 930.000 đồng/năm cũng là cao quá. Hơn nữa, mỗi khi thay đổi máy chủ (một việc diễn ra rất thường xuyên) thì lại phải bỏ thêm 250.000 đồng", ông Hà nói thêm. "Đối với các đối tượng nước ngoài cũng vậy, mức phí 100 USD/lần đăng ký cộng với 100 USD/lần gia hạn cũng không có tính khuyến khích".

Về chuyển nhượng, ông Hà cho rằng quy định của VNNIC không cho chuyển giao tên miền (kể cả thừa kế) là bất cập, nhất là khi người ta có thể chuyển giao thương hiệu, có cái trị giá hàng triệu USD. Bổ sung cho ý kiến này, một đại diện khác của D&N là ông Đào Việt Cường nói: "Không ai chịu bỏ nhiều tiền đầu tư phát triển tên miền nếu biết rằng khi họ mất hoặc khi công ty của họ sáp nhập với doanh nghiệp khác thì tên miền sẽ không được chuyển giao. Đó cũng là nguyên nhân gây ra tranh chấp".

Trong vấn đề giải quyết tranh chấp, theo bà Đỗ Thị Hương Nhung, giảng viên Học viện Tư pháp, hiện Việt Nam chưa có định nghĩa pháp lý rõ ràng về tên miền cũng như một hệ thống văn bản đồng bộ. Hơn nữa, chưa xác định rõ cơ quan giải quyết tranh chấp là trọng tài hay tòa án. Có đề xuất khác là để một Hiệp hội chuyên môn, ví dụ trực thuộc VNNIC, giải quyết tranh chấp. Khi kháng cáo ở mức trọng tài mà vẫn chưa thỏa đáng thì mới dẫn đến tòa. Tuy nhiên, khâu kháng cáo này luôn khiến quá trình xử lý mất rất nhiều thời gian.

Theo ông Hà, một cách giải quyết đơn giản là dùng tiêu chí UDRP quốc tế nói trên, cả về trọng tài và thủ tục, không cần phải có trọng tài và quy chế trong nước. Vấn đề là phí áp dụng UDRP còn khá cao, tối thiểu là 1.500 USD cho một trọng tài mỗi lần tranh chấp.

Tên miền là động lực phát triển Internet, qua đó tạo tiền đề cho nhiều ứng dụng công nghệ, phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa, xã hội. Trên thế giới hiện nay, hai quốc gia có số lượng sử dụng tên miền lớn nhất là Đức với 9.239.456 domain và Anh với 8.947.486. Tại châu Á, lượng sử dụng tên miền ở Nhật Bản là 587.412, Hàn Quốc 496.985 và Trung Quốc 369.789. Trong khi đó, theo thống kê tính đến tháng 6 năm nay, số tên miền được dùng ở Việt Nam là 7.454. Từ tháng 7/2003 đến tháng 7/2004, biểu đồ thống kê sự phát triển số lượng tên miền do Trung tâm Internet Việt Nam cung cấp cho thấy 67% (2.604) là domain đăng ký trong nước và 33% còn lại (1.261) đăng ký ở nước ngoài.

Nếu bạn có ý kiến khác về đăng ký, chuyển nhượng và giải quyết tranh chấp tên miền ở Việt Nam cũng như quốc tế, xin bấm để gửi.

Phan Khương

Việt Báo
contentlength: 8042
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Smartphone phát nổ cháy như súng phun lửa
00:00 / --:--