Phần mềm nguồn mở - Giải pháp giảm vi phạm bản quyền

14:39 29/10/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Phan mem nguon mo Giai phap giam vi pham ban quyen

Câu chuyện về phần mềm mã nguồn mở cũng như vấn đề vi phạm bản quyền phần mềm không còn là câu chuyện mới nữa. Tuy nhiên, dù rằng, không còn mới, đây vẫn là vấn đề rất nóng được dư luận xã hội quan tâm.

Đặc biệt, từ khi các cơ quan của Đảng chuyển sang dùng phần mềm mã nguồn mở và tham luận của Bộ KHCN trình bày tại “Hội thảo hợp tác phát triển CNTT lần thứ XI” tại Ninh Thuận, nhấn mạnh: “Sử dụng các phần mềm tự do, phần mềm nguồn mở như một giải pháp cho nạn vi phạm bản quyền”, vấn đề này đã “nóng” trở lại…

Vấn đề bản quyền - "phương thuốc" đến từ phần mềm mã nguồn mở?

Theo đánh giá của Liên minh phần mềm Quốc tế BSA, năm 2006, Việt Nam vẫn là 1 trong 10 nước có tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm cao nhất thế giới. Năm 2004, tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam là 92%, năm 2005 là 90 % và năm 2006 là 88%.

Rõ ràng đây không phải là một vấn đề có thể giải quyết trong ngày một ngày hai… nhất là trong bối cảnh thu nhập bình quân trên đầu người ở nước ta là 700 USD trong khi giá thành bản quyền phần mềm đủ trang bị cho một chiếc máy tính khoảng 600 USD. “Hội thảo hợp tác phát triển CNTT lần thứ XI” được tổ chức tại Ninh Chữ - Ninh Thuận vào trung tuần tháng 9 vừa qua đã đặt ra nhiều vấn đề cho sự phát triền của CNTT Việt Nam trong thời Hội nhập, trong đó vấn đề giải pháp cho vi phạm bản quyền phần mềm là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu. Bởi lẽ, ai cũng hiểu, có giải quyết được vấn đề trên, CNTT Việt Nam mới có thể hội nhập trọn vẹn để “cất cánh”, Việt Nam mới có thể trở thành một điểm đầu tư hấp dẫn…

Bên cạnh “giải pháp tất yếu” là mua bản quyền phần mềm thương mại hiện đang có mặt trên thị trường, bản tham luận của đại diện Bộ Khoa học Công nghệ đề cập đến việc chuyển sang sử dụng phần mềm tự do, phần mềm mã nguồn mở như một giải pháp hiệu quả và mang tính chất lâu dài đối với nền CNTT nước ta.

Tham luận của Bộ KHCN nhận được sự nhiều ý kiến đồng thuận…

Ông Nguyễn Long, Tổng thư ký Hội tin học Việt Nam cho rằng có hai hướng song song là triển khai sử dụng cả phần mềm thương mại và phần mềm nguồn mở. Mỗi loại phần mềm có một yêu điểm riêng “bởi vì thật ra là những phần mềm thương mại, đã đem đi bán người ta sẽ có sự hỗ trợ tốt hơn. PMMNM được cái không phải trả tiền bản quyền nhưng lại phải trả tiền hỗ trợ, cũng như các dịch vụ khác. Cách lựa chọn của người ta là tùy theo nhu cầu” – Ông Long nói.

Trong thời kỳ hội nhập, khuynh hướng này đang diễn ra mạnh mẽ trên khắp thế giới. Nhiều cộng đồng nguồn mở ra đời, sự nhận thức của người sử dụng được cải thiện kéo theo sự phát triển nhanh chóng của phần mềm nguồn mở.

Trên thực tế, tại Việt Nam, đã có những chuyển biến mạnh mẽ theo khuynh hướng này. Mới đây, Văn phòng Trung ương Đảng tuyên bố sẽ từ bỏ Microsoft Office để chuyển sang OpenOffice. Theo lộ trình, đến hết năm 2008, toàn bộ 20 ngàn máy tính của các cơ quan Đảng trên cả nước sẽ chuyển sang OpenOffice.

Ngoài ra, nhiều cơ quan, đơn vị khác như Sở BCVT Khánh Hoà, Sở BCVT, Sở KHCN và Sở Thương mại của TP.HCM cũng đang thử nghiệm OpenOffice trong nội bộ cơ quan với tham vọng nhân rộng khi mô hình này thành công. Ngân hàng Sacombank – một doanh nghiệp ngoài quốc doanh cũng đã sử dụng OpenOffice cho khoảng 2000 máy tính tại 163 điểm giao dịch trên toàn quốc…

Theo ông Nguyễn Kim Cương – Phó Tổng giám đốc Công ty máy tính CMC, xu hướng này là một xu hướng tốt. Xu hướng đó giúp cho các nhà cung cấp phần mềm thương mại có sức ép cần phải nâng cao hơn nữa giá trị cho người dùng.

Trong “cơn bão mã nguồn mở” đã được dự đoán, không ít ý kiến lại cho rằng không thể xem phần mềm nguồn mở như một giải pháp lâu dài và bền vững cho vấn đề vi phạm bản quyền, bởi lẽ trên thực tế phần mềm nguồn mở trao đổi tự do không có nghĩa là miễn phí. Nó chỉ miễn phí về mã nguồn chứ không miễn phí đối với sản phẩm hoàn chỉnh. Khi đã được phát triển thành sản phẩm phần mềm hoàn chỉnh, phần mềm nguồn mở cũng sẽ được thương mại hóa. Và như thế, tuy chi phí mua phần mềm nguồn mở rẻ hơn phần mềm thương mại, song chưa chắc chi phí sở hữu phần mềm nguồn mở (bao gồm: chi phí mua phần mềm ban đầu, chi phí chuyển đổi từ ứng dụng cũ sang ứng dụng mới, chi phí đào tạo huấn luyện người sử dụng, chi phí bảo trì hệ thống) đã rẻ hơn phần mềm thương mại. Đó là chưa kể, những quy định trong việc phát triển phần mềm mã nguồn mở cũng rất khắt khe, nếu vi phạm, những người phát triển phần mềm có thể phải đền bù số tiền lớn hơn rất nhiều so với số tiền để mua phần mềm thương mại. Và như thế, thay cho nguy cơ trả vài triệu USD tiền bản quyền cho Microsoft, ta có thể sẽ phải trả vài triệu khác cho việc vi phạm các license của phần mềm mã mở.

Vì lẽ đó, vấn đề vi phạm bản quyền chỉ có thể được giải quyết khi kết hợp mạnh tay tất cả các giải pháp: tăng cường tuyên truyền, đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra, sử dụng đồng thời các phần mềm thương mại và phần mềm mã nguồn mở, tùy theo nhu cầu điều kiện của người sử dụng.

Chuyển đổi theo lộ trình nào?

Không thể phủ nhận rằng, phần mềm tự do, phần mềm mã nguồn mở đã tạo điều kiện cho những nước nghèo, những nước đang phát triển có điều kiện để thúc đẩy nền công nghệ thông tin của mình.

Đối với Việt Nam, trong điều kiện hiện tại, khi mà nền kinh tế còn đang khó khăn, thu nhập của người dân còn thấp thì việc đẩy mạnh, đưa các ứng dụng của phần mềm mã nguồn mở đến các cơ quan, người sử dụng bình dân là hợp lý.

Tuy nhiên, điều đó không phải dễ dàng và cần có sự suy tính kỹ trước khi quyết định thay thế các phần mềm thương mại bằng phần mềm mã nguồn mở. Câu hỏi: chuyển đổi sử dụng phần mềm mã nguồn mở - nên đi theo lộ trình nào? Cần phải được giải quyết.

Ông Nguyễn Long bày tỏ thêm ý kiến: “Theo chúng tôi nghĩ thì có rất nhiều, đó là từ phía xã hội, từ phía cơ quan quản lý nhà nước, từ phía doanh nghiệp. Tuy nhiên theo cách nào thì cũng phải đẩy mạnh việc nâng cao nhận thức, tuyên truyền, đặc biệt là nhận thức về bản quyền phần mềm. Khi đã phổ biến phần mềm nguồn mở, cũng nên có hỗ trợ để thành lập những trung tâm hỗ trợ trên mạng, để hướng dẫn người sử dụng”.

Ông Nguyễn Kim Cương – Phó Tổng giám đốc Công ty máy tính CMC cho hay: “Đây hoàn toàn là bài toán kinh tế, họ có thể xem xét trong thời gian ngắn hay dài nhiều khi liên quan đến việc đầu tư cho cái hệ thống tin học đó, cả phần mềm, cả dịch vụ mà họ phải mua so sánh giữa các phần mềm đó”…

Bài toán kinh tế được đặt ra ở đây, là bài toán riêng cho từng đối tượng sử dụng. Tùy khả năng tài chính và mục đích nhu cầu sử dụng mà người ta chọn cho mình một cách chuyển đổi riêng. Với các cơ quan lớn, chỉ cần chuyển đổi một phần mềm thương mại là ứng dụng văn phòng Microsoft Office sang sử dụng phần mềm nguồn mở Open Office thôi có lẽ cũng đã tiết kiệm được một khoản lớn và tất nhiên, hệ quả tất yếu là làm giảm đi đáng kể nạn sao chép, sử dụng phần mềm không bản quyền ngay tại chính cơ quan đó.

Mozilla Firefox thay cho trình duyệt Web IE của Microsoft, rồi Thunderbird thay cho phần mềm thư điện tử Microsoft Outlook hay Outlook Express cũng là những phương án thay thế rất khả thi trong thời điểm hiện tại, kể cả tiến hành trên diện rộng.

Tuy nhiên, nếu tính đến chuyện chuyển đổi toàn phần từ phần mềm thương mại sang phần mềm nguồn mở thì kinh phí đầu tư chắc chắn cũng không không hề nhỏ, đặc biệt, đối với một số các nhu cầu chuyên dụng phần mềm thương mại vẫn có được một vị trí riêng. Đó là chưa kể đến việc các HĐH nguồn mở như Linux, Ubuntu hay Fedora hiện nay chưa dễ cài đặt. Người dùng phải tự cài đặt riêng nhiều trình điều khiển thiết bị (driver), thậm chí có thiết bị không có trình điều khiển chạy trên nền Linux. Việc chuyển đổi đòi hỏi phải có đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật đi kèm.

Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Giám đốc Phát triển phần mềm công ty MISA góp ý: “Ở Việt Nam, tôi nghĩ đi theo xu hướng đó hoàn toàn đúng đắn - bắt đầu từ cơ quan của Đảng, cơ quan mà từ 5-7 năm nay đã có dự án về PMNM. Tất nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, nếu mà ta không đi đúng hướng, ta muốn chuyển đổi trăm phần trăm phải là mã nguồn mở thì điều đó là không thể thực hiện được mà ta nên đi dần dần, cái gì mà dễ thì làm trước, cái gì khó làm sau… phải dựa vào kinh nghiệm các nước khác và bản thân các cơ quan, doanh nghiệp đi trước, đi tiên phong thì ta lấy đó làm kinh nghiệm để triển khai”.

(Theo VTV)

contentlength: 12315
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất