Ðạo nhạc: Lỗi tại ai?

11:36 06/10/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

�ao nhac: Loi tai ai?Chuyện đạo nhạc ca khúc "Tình thôi xót xa" của nhạc sỹ Bảo Chấn cách đây 2 năm như "châm ngòi" cho việc phát hiện các bài hát đạo nhạc sau đó. Nhiều ca khúc đứng ở vị trí "hit" trong làng nhạc bao nhiêu năm bất ngờ bị xếp trong danh sách đạo nhạc: Phương Uyên với "Tuổi 20", Võ Thiện Thanh với "Ước gì"...

Nhưng đau xót nhất là sau 20 năm, bản giao hưởng "Ouverture Chào mừng" của nhạc sỹ Trọng Bằng - tác phẩm tồn tại như một niềm tự hào của nền âm nhạc Việt Nam - bắt đầu bị thắc mắc "hình như giống tác phẩm của Prokefiev và Shostakovich". Vì sao các bài hát đạo nhạc lại ít bị phanh phui, hoặc có phanh phui thì rất chậm trễ? Có lẽ do công tác lý luận phê bình (LLPB) âm nhạc của ta quá nhạt nhoà. Ðã thế, sự bảo thủ của các nghệ sỹ đang đưa mảng công việc quan trọng này vào con đường bế tắc.

Nhạt nhòa cả về số lượng lẫn chất lượng

Công tác LLPB âm nhạc của ta thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng. Những tên tuổi trong ngành LLPB âm nhạc chỉ đếm trên đầu ngón tay: Vũ Tự Lân, Hồ Quang Bình, Nguyễn Thị Nhung, Phạm Tú Hương, đặc biệt là giáo sư Dương Viết Á, người có duyên nợ trọn đời với ca từ... Tuy nhiên, LLPB âm nhạc đối với họ đôi khi chỉ là "tay trái", bên cạnh việc sáng tác hoặc giảng dạy. Ðiều cơ bản là các nhà lý luận không có đất để dụng võ. Hiện nay, công tác LLPB trong Hội Nhạc sỹ Việt Nam cũng đang bị "hổng". Hội có Hội đồng nghệ thuật nhưng không có Hội đồng LLPB âm nhạc. Duy nhất có một uỷ viên trong ban chấp hành của Hội phụ trách công tác này là nhạc sỹ Thế Bảo. Ông tâm sự: "Tôi giống như tướng không quân. Nhiệm vụ của tôi là mỗi khi có việc gì cần đến các nhà lý luận, tôi chịu trách nhiệm tập hợp các nhà LLPB lại, xong việc là giải tán. Những tên tuổi được tập hợp luôn bất biến. Tôi công nhận công tác LLPB ở nước ta là rất kém. Nhưng tôi miễn bàn về nó, vì điều này không thể nói ngày một, ngày hai được". Hiện nay, ở Nhạc viện Hà Nội mỗi năm có khoảng hơn 10 sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành LLPB âm nhạc. Nếu họ có môi trường để phát triển chuyên ngành mình học thì chắc chắn ngành LLPB âm nhạc của nước ta đã không èo uột như hiện nay. Nhưng thực tế cho thấy, số sinh viên này sau khi ra trường thường không ai chuyên tâm vào công tác LLPB. Tất cả chỉ vì miếng cơm manh áo, vì sự thiếu trọng dụng của xã hội nên họ vẫn thường ẩn mình, làm chuyên môn, được đến đâu, hay đến đó.

Song, điều khiến những người quan tâm bức xúc nhất là cái nhạt nhoà của LLPB âm nhạc đã khiến các bài hát đạo nhạc có cơ hội tung hoành. Các vụ việc đạo nhạc xảy ra vừa qua, điển hình nhất là "nghi án" Trọng Bằng, ầm ĩ đến nỗi ông phải xin rút khỏi danh sách đề nghị tặng thưởng VHNT mang tên Hồ Chí Minh. Ðây là trường hợp người phát hiện là những nhạc sỹ sáng tác, và khi nêu vấn đề lên thì không có một nhà LLPB nào tiếp ứng. Họ luôn ẩn mình trước các vụ tiêu cực trong âm nhạc và từ chối bình luận.

Quanh quẩn đổ lỗi cho nhau

Nhạc sỹ Vĩnh Cát (nguyên Chủ nhiệm khoa sáng tác lý luận, chỉ huy của Nhạc viện Hà Nội) giải thích: "Các nhà LLPB ngại va chạm, vì họ cả nể. Nhiều nhà LLPB nói thẳng với tôi rằng: Cậu thông cảm, mình già rồi, ngại cái trò phê phán trách móc lắm. Sự cả nể đang giết chết các nhà LLPB của chúng ta". Nhưng nhạc sỹ Thế Bảo, người chịu trách nhiệm duy nhất về công tác LLPB âm nhạc của Hội Nhạc sỹ Việt Nam thì phản ứng: "Hội nhạc sỹ không mời các nhà LLPB thì dại gì mà chúng tôi dính vào".

Nhạc sỹ Vũ Tự Lân, giáo sư Dương Viết Á đều đồng tình là các nhà LLPB âm nhạc của chúng ta đang nặng chữ "tình". Giáo sư Dương Viết Á cho biết thêm: "Từ trước đến nay, các nhà phê bình thường mạnh ai nấy làm, chưa có một tổ chức, một hội chung nào để cùng hoạt động. Và các nhà phê bình cũng cần Hội Nhạc sỹ tạo cho miếng đất làm việc, coi trọng họ hơn". Với vai trò Chủ tịch Hội Nhạc sỹ Việt Nam, nhạc sỹ Ðỗ Hồng Quân cho rằng: "Theo tôi, lý do cơ bản làm cho công tác LLPB âm nhạc còn yếu là lý thuyết về lý luận phê bình văn học nghệ thuật hiện nay còn quá yếu. Trong khi nhiều thể loại nhạc mới xuất hiện và phổ biến vào Việt Nam như: pop, rock, rap nhưng các nhà phê bình lại không chịu sáp vô. Sự yếu kém giữa học và hành, giữa kiến thức lý luận cũ và những biến động mới trong đời sống âm nhạc hiện nay là tình trạng chung cho sự yếu kém. Chủ yếu là sự kiến thức, còn sự cả nể chỉ là tính người. Tôi công nhận là Hội Nhạc sỹ Việt Nam chưa tập hợp được các nhà LLPB thành một tổ chức. Vì tôi không thể tập hợp họ lại, bắt họ ngồi đó mà không trả lương cho họ. Cá nhân tôi giờ không thể làm thay đổi được gì. Muốn làm được phải chờ đến Ðại hội sau".

Người này đổi lỗi cho người kia, đó là tình trạng đau lòng đang xảy ra trong công tác LLPB âm nhạc ở nước ta. Sự bảo thủ này khiến LLPB đang nhạt nhoà mà không có cách nào sáng sủa hơn.

Theo KTĐT

VietBao.vn
contentlength: 6767
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Hải Phòng: Pho tượng 700 tuổi có thể tự đứng lên ngồi xuống
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cậu bé 8 tuổi qua đời vài giờ sau khi được chẩn đoán bị cúm

Chỉ vài ngày trước sinh nhật lần thứ 9, bé Chucky bắt đầu đổ bệnh. Gia đình đưa đi khám thì được bác sĩ chẩn đoán bị cúm thông thường, không ngờ rằng căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của em vài giờ sau đó.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..