Vạn vật minh sư

21:49 09/08/2010
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Một tiểu thuyết viết trong năm năm, dày hơn 400 trang, kể về “cuộc đối thoại” xuyên thời gian giữa chàng trai thời nay (Thành) với người đi mở cõi thời trước (Nguyễn Hoàng). Minh sư (NXB Hội Nhà Văn, 7.2010) của Thái Bá Lợi dẫn dắt người đọc đi ngược năm thế kỷ, về tận 1558, khi Nguyễn Hoàng vào Thuận Hoá, rồi mở rộng đất đai về phương Nam.

Van vat minh su

Thái Bá Lợi nói ông gặp mấy khó khăn khi viết tác phẩm này. Đầu tiên, sử liệu về Nguyễn Hoàng rất ít, chỉ vài chục trang, trong khi những câu chuyện thiệt hư về ông thì rất nhiều, nên việc minh định và viết súc tích rất khó. Thứ hai, về mối quan hệ Chăm – Việt trong quá trình đi mở cõi, điều gì đã làm người Chăm gần như “biến mất” vào thời nhà Nguyễn, ngay cả trên thánh địa của họ? Thứ ba, đó là làm sao để đặt suy nghĩ, quan điểm của con người thời này “vào miệng” của con người thời đó; đặc biệt là phong thái của Nguyễn Hoàng – nay đã là vị Thành hoàng bổn cảnh của nhiều vùng đất ở phương Nam. Chính vì vậy mà tác giả phải miệt mài suốt năm năm, từ 2004 đến 2009 mới viết xong phần thô; trước khi in, đã phải bỏ một quãng thời gian dài vào chùa tịnh tâm để nghĩ và hiểu sâu hơn khái niệm “minh sư”. Đây cũng là giai đoạn để tác giả đặt lại giả định nhằm cắt nghĩa sự tương quan giữa sử liệu và đường hướng hư cấu của mình.

Đọc xong tiểu thuyết này, có thể thấy quan niệm “vạn vật là minh sư” của tác giả. Suốt câu chuyện, Thành đi theo hành trình tìm minh sư của Nguyễn Hoàng, để qua đó, hầu mong tìm minh sư cho mình trong thời đại mạt pháp. Đoạn cuối cùng của tiểu thuyết (trang 418), tác giả đặt cho Nguyễn Hoàng và cũng là cho mình, một câu hỏi như sau: “... Vậy ông có nhận quả báo nào không? Câu trả lời là có. Một thời, người ta xoá tên ông khỏi những trường học, những công trình, những con đường mà người trước đặt ra để nhớ ơn ông. Nhưng nếu bây giờ có sống lại, ông sẽ nói rằng ngay cả chuyện đó cũng là minh sư của ta, và ông lại nở một nụ cười xả bỏ với Thành”.

Một thách thức khác khi đọc Minh sư là ở cốt truyện đan xen, khi hiện tại thì Thành và chị Tư Trà vừa nhớ về thời điểm của chiến dịch Mậu Thân (năm 1968) vừa lần bước theo câu chuyện mở cõi, khai hoang. Những cuộc đối thoại giữa Nguyễn Hoàng với Đỗ Chiêu, Phạm Dữ, Nguyễn Thiệu, Chế Mô, Ngọc Lâm, Lập Bạo… cũng đầy ẩn ý, vì tác giả mặc định người đọc vốn đã hiểu câu chuyện ngầm phía sau. Ở trang 326, tác giả kể về cuộc đối thoại của Phạm Dữ và Nguyễn Thiệu với một chủ làng người Chăm, vị chủ làng này nói: “… Cũng không có việc chi trình với quan. Làng tui đây trước đông lắm, trên một trăm nóc nhà, giờ chỉ còn bốn chục. Đa phần lưu lạc vào phía trong. Những người ở lại thì biết phận mình, theo luật lệ của vua Lê cả mấy đời nay, đâu có dám chống báng. Có nhà cũng dựng vợ gả chồng với người Việt, nhưng vẫn nói tiếng Chăm. Trong làng cũng có vài nhà của người Việt ở dặm vào, bề ngoài thì ổn thoả”. Những đối thoại kiểu này bàng bạc khắp tác phẩm, mà trong sâu xa, tác giả xem đó là cách mà các nhân vật tìm kiếm minh sư cho bản thân và cho dân tộc mình.

Với am hiểu sâu sắc về lịch sử chính trị và sự ngưỡng vọng về tinh thần phá chấp của Phật giáo, Minh sư hẳn là quyển tiểu thuyết khó đọc, vì cách viết mở về bút pháp, nhưng rất kín đáo về tư tưởng. Ngoài việc tìm về nguồn gốc sâu xa của lịch sử, văn hoá cuộc di dân sớm của người Việt (thông qua minh sư Nguyễn Hoàng), nó còn bày tỏ khát vọng hoà giải, hoà hợp và cả sự tri ân với các dân tộc (như Chăm), nơi người Việt đi qua. Mà theo quan niệm của tác giả, đi, ở, hoà nhập, huỷ diệt, phục sinh… đều là minh sư của từng con người, tộc người cụ thể.

Việt Báo (Theo SGTT) 

contentlength: 9524
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..