Trung tâm bản quyền văn học - vì sao chỉ dừng ở ý tưởng?

18:18 18/11/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bản quyền các tác phẩm của nhà văn Ma Văn Kháng đã bán đứt cho công ty tư nhân
Chuẩn bị từ 5 năm trước, mọi thủ tục pháp lý đã hoàn tất, trụ sở văn phòng đã có, nhưng Trung tâm bản quyền văn học tư nhân đầu tiên của dịch giả Thúy Toàn bây giờ mới tuyển được... 3 nhân viên. Không chỉ Trung tâm bản quyền tư nhân, Trung tâm bản quyền văn học đầu tiên của Hội Nhà văn VN, dự kiến ra mắt tháng 12 tới cũng khó thành hiện thực.

Dịch giả Thúy Toàn ngao ngán: "Khó có thể nói chính xác thời điểm nào Trung tâm mới ra mắt. Cái khó là các nhà văn VN chưa quen, thậm chí chưa có khái niệm về việc đăng ký quyền tác giả. Mặt khác, tâm lý dễ dãi khiến cho một số tác giả khi thấy tác phẩm của mình được công bố trái phép đã dễ dàng bỏ qua".

Thiếu người tâm huyết, ít kinh phí

Với Trung tâm bản quyền văn học đầu tiên của Hội Nhà văn VN dự kiến sẽ ra mắt, ông Cao Tiến Lê, Uỷ viên thường trực Hội Nhà văn VN, thành viên sáng lập Trung tâm, cho biết: "Ý tưởng thành lập Trung tâm đã có từ vài năm trước. Mọi quy chế, điều lệ hoạt động về cơ bản đã hoàn tất. Thế nhưng, hiện tại chúng tôi vẫn chờ có đủ... 100 nhân lực thì mới làm lễ ra mắt Trung tâm. Mà bao giờ có đủ 100 thành viên thì... chưa biết".

Bên cạnh đó, các trung tâm tác quyền chưa thể thực sự khởi động là bởi thiếu người tâm huyết lo chuyện bản quyền, kinh phí ít ỏi, lại không được sự hỗ trợ của bất kỳ "Mạnh Thường Quân" nào.

Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Đông Tây là thí dụ. Với số lãi ít ỏi thu được từ việc in ấn các loại sách "khó nhằn" (như Trang Tử, Lão Tử, Goethe, Freud...), Trung tâm đã không thể nuôi nổi... 4 nhân lực lo chuyện bản quyền!

Sự lỏng lẻo về pháp lý khiến các Trung tâm bản quyền hoạt động khó khăn

"Theo quy định của pháp luật, người sử dụng tác phẩm phải có trách nhiệm hỏi ý kiến, ký hợp đồng sử dụng với tác giả. Ngoài trách nhiệm dân sự (bồi thường), người xâm phạm quyền tác giả có thể bị xử lý vi phạm hành chính, nếu chiếm đoạt quyền tác giả, công bố phổ biến bất hợp pháp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 131 Bộ luật hình sự.

Nhưng trên thực tế, do thái độ "xuê xoa" mà chúng ta không làm đến nơi đến chốn việc xâm phạm bản quyền. Bởi vậy, sự lỏng lẻo về pháp lý cũng sẽ khiến các Trung tâm bản quyền hoạt động khó khăn".

Luật sư Phan Đăng Thanh

Năm ngoái, phòng bản quyền tuyển được 4 người, gồm: 1 phụ trách chính về chuyên môn và 3 phụ tá. Bây giờ người phụ trách chính đã xin nghỉ việc vì... lương quá thấp. 3 người còn lại, do yêu cầu của Trung tâm, hiện phải kiêm nhiệm nhiều việc khác. Và bởi vậy, vấn đề bản quyền cũng không được chăm sóc.

Quan niệm về bản quyền chưa thống nhất

Hoạt động tự phát, điều lệ thể chế, thậm chí quan niệm về bản quyền chưa thống nhất giữa các trung tâm bản quyền và ngay trong nội bộ một trung tâm cũng là nguyên nhân khiến khoảng cách từ ý tưởng đến việc thành lập ngày càng xa xôi.

Chẳng hạn, theo ông Cao Tiến Lê, Trung tâm bản quyền văn học của Hội Nhà văn VN, khi có đủ 100 thành viên thì chỉ lo tác quyền cho các hội viên Hội nhà, còn việc vi phạm bản quyền đối với các tác giả khác, nếu phát hiện thì cũng... đành làm ngơ vì... không thuộc "phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn" của Trung tâm.

Trong khi đó, Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Đông Tây, tuy chỉ có... 3 người nhưng lại có tham vọng xử lý vi phạm bản quyền cho tất cả các tác giả, bất kể là thành viên Hội Nhà văn hay không. Hoặc, với Trung tâm bản quyền văn học của Hội Nhà văn thì "phát hiện vi phạm bản quyền mới khó chứ xử lý vi phạm thì rất dễ" (theo lời ông Cao Tiến Lê).

Ngược lại, Trung tâm bản quyền của ông Thuý Toàn thì quan niệm việc phát hiện không khó mà cái khó là xử lý vi phạm thế nào vì hiện tại mọi chế tài của VN chưa cụ thể.

Theo VnE

contentlength: 6634
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đã tìm ra cô dâu 'quẩy' sung nhất quả đất đây rồi!
00:00 / --:--

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..