Trưng bày cổ vật Lý - Trần: Hiện vật chưa được phong phú

17:34 30/08/2005

Trung bay co vat Ly Tran Hien vat chua duoc phong phu

Các bộ sưu tập: Ấm men ngọc, ấm hoa nâu, ấm men nâu

200 hiện vật tinh chọn từ 12 nhà sưu tập tư nhân, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Nam Định lần đầu ra mắt công chúng (từ 29-8 đến hết tháng 12) tại phòng trưng bày Cổ vật Lý, Trần - dấu ấn văn minh Đại Việt thế kỷ 11-14 (Bảo tàng Lịch sử Việt Nam) với nhiều chất liệu: đất nung, gốm, đá, gỗ, đồng...

Số hiện vật này dù sao cũng chỉ cố gắng phác họa những nét tổng quan lịch sử, văn hóa, xã hội của thời kỳ huy hoàng nhất trong lịch sử dân tộc Việt.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây là thời kỳ "Phục hưng" sau đêm trường Bắc thuộc của văn hóa Đại Việt. TS Phạm Quốc Quân cho biết: Riêng về đồ vàng bạc, chúng ta mới chỉ có hai sưu tập một là những chiếc đĩa vàng chế tác tinh xảo tương truyền của công chúa Lý, nay đặt ở Ngân hàng Hưng Yên, hai là trang sức (7 lượng vàng) tìm thấy trong ngôi mộ hoàng tộc Trần ở Phú Diễn - Hà Nội.

Các học giả nước ngoài từng khen ngợi VN như một "cường quốc gốm sứ trong lịch sử", mà tiêu biểu là gốm hoa nâu. Gốm Việt nói chung, gốm hoa nâu nói riêng, đã thể hiện sự riêng biệt cả trên chất liệu lẫn kỹ thuật chế tác và hoa văn trang trí. Đồ đất nung thời Lý - Trần khá đậm đặc, và theo một số nhà khoa học, tài nghệ kiến trúc đất nung của Đại Việt có ảnh hưởng không nhỏ đến kiến trúc đền tháp Chăm, mà phát hiện gần đây ở Mỹ Sơn với viên gạch có chữ "Trần" là một minh chứng?

Đồ đá Lý - Trần cũng tương đối phổ biến. Những sưu tập ở Phật Tích (Bắc Ninh), Chương Sơn (Nam Định), Long Đọi Sơn (Hà Nam), và đặc biệt, Hoàng thành Thăng Long có thể coi là những giá trị đặc trưng nhất của nghệ thuật điêu khắc đá thời Lý - Trần.

Hoa văn hình hoa sen, hoa cúc, dây, lá đề, chim thần, vũ nữ...trưng bày ở cuộc này không những phản ánh một nền nghệ thuật Phật giáo độc tôn mà qua đó còn lấp lánh một tinh thần Đại Việt với sức sống tự thân và hội nhập tạo nên nền nghệ thuật độc lập không phải Hoa Hạ hay Ấn Hằng.

Tuy nhiên, khách quan mà nói, chúng ta chưa hẳn nhận thấy sự phong phú của di vật mà cha ông từng sở hữu. TS Phạm Quốc Quân nói: Nhìn lại kho tàng cổ vật thời Lý - Trần, dù chưa đầy đủ nhưng có thể khẳng định rằng, chúng không phong phú như ta tưởng. Những chất liệu được coi là nhiều như đồ đá, gốm được lưu giữ trong mỗi di tích, mỗi bảo tàng và sưu tập tư nhân có thể đếm trên đầu ngón tay. Chính sử chép rằng kiến trúc Lý - Trần vô cùng đậm đặc nhưng ở cuộc trưng bày, chỉ thấy sự hiện diện (còn tương đối hoàn hảo) nằm ở cánh cửa chùa Phổ Minh, mộc bài Đa Bối, cọc gỗ Bạch Đằng...

Đồ đồng còn lại đến hôm nay rất ít. Đàn đồng Thanh Oai (Hà Tây), chuông Vân Bản, Đồ Sơn (Hải Phòng), trống đồng Dân Hạ, xóm Rậm (Hòa Bình) được xem là đại diện sáng giá cho đồ đồng TK 11-14 may mắn còn đến ngày nay. Đồ đồng - vốn được sử cũ ghi là quay trở về truyền thống Đông Sơn - lại hiếm hoi vậy sao?

Giải thích cho điều này khả dĩ hơn cả là chính sách đốt sạch phá sạch của Minh Thành Tổ khi xâm chiếm Đại-Việt, bên cạnh sự tàn phá của thiên nhiên vùng nhiệt đới và chiến tranh liên miên mà dân tộc Việt phải đương đầu.

Trong tương lai gần, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam sẽ tổ chức cuộc sưu tầm hiện vật trong 5 năm nhằm chuẩn bị cho sự hình thành Bảo tàng lịch sử quốc gia. Dự án đang được trình Bộ VH-TT phê duyệt.

Theo một chuyên gia, trong bối cảnh hiện tại, giới khảo cổ không dám khai quật vì sẽ khiến tình trạng đào bới tự phát bùng nổ trong dân.

Theo Tiền phong

contentlength: 5428
Chia sẻ

Video nổi bật

Trương Hồ Phương Nga xinh đẹp sắc sảo bên Khắc Việt
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

10 thị trấn cổ kính đẹp như truyện cổ tích ở Đức

The Black Forest (Rừng Đen) là một ngọn núi rừng ở Baden, ở miền nam nước Đức và được bao quanh bởi thung lũng sông Rhine. Nơi này là nơi tọa lạc 10 thị trấn cổ kính đẹp như truyện cổ tích ở Đức, là nơi sản xuất đồng hồ, những quả anh đào và thiên nhiên tươi đẹp.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..