Thơ chỉ góp phần để ca khúc đẹp hơn

14:39 15/03/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhà thơ - Đại tá Quân đội Tạ Hữu Yên năm nay bước vào tuổi 75. Ông được công chúng biết đến là một nhà thơ có "duyên" với làng nhạc, bởi vì cho tới nay số bài thơ do ông sáng tác được phổ nhạc lên đến con số kỷ lục: 126 bài. Mặc dù tuổi đã cao, nhưng khi trò chuyện với phóng viên của TS ông vẫn khảng khái nói: Với tôi, thơ và nhạc là cuộc sống. Tôi sẽ không dừng lại ở con số 126...

Xin nhà thơ cho bạn đọc biết thơ ông "bén duyên" với âm nhạc từ khi nào?

Tôi làm thơ từ rất sớm, từ khi mới 19 tuổi. Tôi đặc biệt mê ca dao, vì thế nhiều bài thơ của tôi mang âm hưởng của ca dao mà nhiều người yêu thích. Âm điệu của ca dao dễ vào nhạc vì thế từ những năm 60, một số bài thơ của tôi đã được các nhạc sĩ yêu mến phổ nhạc. Nhưng bài thơ đánh dấu sự góp mặt của thơ tôi trong đời sống âm nhạc thì phải đợi đến năm 1970, khi bài hát "Đôi dép Bác Hồ" ra đời, nhạc sĩ Văn An phổ nhạc.

Có người nói vui rằng, nhiều bài thơ của ông được sáng tác theo... "đơn đặt hàng" của một số nhạc sĩ. Việc có sẵn ý tưởng viết thơ cho ca khúc như vậy có làm cho bài thơ kém hàm xúc hay niêm luật bị ảnh hưởng không?

Thơ phổ nhạc trước hết là một bài thơ đúng niêm luật. Tứ thơ phải sâu mới gợi được giai điệu. Khi cảm xúc đến và "chín" tôi lập tức cầm bút, chứ không có ý định trước là bài này làm để phổ nhạc. Hơn nữa, thơ tôi đăng báo khá nhiều. Các nhạc sĩ tìm thấy trong thơ tôi tiếng nói đồng điệu thì phổ nhạc. Cũng có bài nằm trong ý đồ sáng tác của nhạc sĩ thì tôi và họ cùng trao đổi trước nhưng đó là những nhạc sĩ nặng duyên nợ, ân tình với thơ tôi như nhạc sĩ Văn An, Doãn Nho, Nguyễn Thành.

126 sáng tác của ông đã được 34 nhạc sĩ phổ nhạc. Trong số đó bài nào có ca từ và giai điệu mà ông tâm đắc nhất?

Quả thật tôi tâm đắc với khá nhiều bài như: Đôi dép Bác Hồ, Trên đường hạnh phúc, Sông Hồng gọi nắng sông Hương do Văn An phổ nhạc; Nhớ giọng hát Bác Hồ, Trăng trong thơ Bác của Thành An; và cả Cảm xúc tháng Mười của Nguyễn Thành và Đất nước của nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn. Mỗi bài thơ được phổ nhạc đều để lại cho tôi những kỷ niệm đẹp, những khoảnh khắc đáng nhớ trong cuộc sống của tôi.

Nhà thơ có thể kể lại một kỷ niệm sâu sắc gắn với một bài thơ được phổ nhạc của ông?

Đó chính là kỷ niệm về bài thơ Đất nước tôi viết năm 1980 nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn phổ nhạc cùng năm đó. Lời thơ, lời bài hát là một câu chuyện có thật của một người mẹ ở cạnh nhà tôi: Bà có 3 người con, cả ba đều đã hy sinh. Nhưng bà thường kể với tôi, đêm nào bà cũng thấy người con thứ 3 của mình trở về... Khi nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn phổ nhạc bài Đất nước của tôi, liền được Ban văn nghệ Đài TNVN chọn phát lần đầu vào ngày mồng 1 Tết năm đó. Nhưng sau lại quyết định phát lùi lại vào ngày mồng 3, vì mọi người biết rằng các bà mẹ, những người vợ khi nghe bài hát này sẽ khóc. Quả thật, đã có rất nhiều người khi nghe bài hát này đã khóc.

Có bí quyết gì để thơ và nhạc "kết duyên" với nhau không, thưa nhà thơ?

Thơ và nhạc thường có mối giao hoà khá đẹp. Thơ thường gợi giai điệu độc đáo cho nhạc và nhạc nâng cánh cho thơ. Xin chớ có ý định làm thơ để phổ nhạc. Vì như vậy, câu thơ sẽ ngô nghê, nhạt nhẽo, gượng ép, thậm chí không có hồn. Kinh nghiệm của riêng tôi là: Tứ thơ sâu thì dễ gợi giai điệu cho âm nhạc, vần điệu chỉnh thì dễ phù hợp với ca từ, câu thơ càng giàu hình ảnh thì nét nhạc càng bay bổng, mượt mà.

Nhiều người nói rằng ông là một nhà thơ rất "mát tay", đã "gieo" mầm để nhiều nhạc sĩ "gặt hái" những giải thưởng lớn, ông nghĩ sao về điều này?

Họ đạt được thành công lớn bởi vì họ đều là những nhạc sĩ tài năng. Nói đến Văn An, Nguyễn Thành, Thanh Phúc, Hồ Bắc, Phạm Minh Tuấn... thì ít người yêu nhạc Việt Nam không biết. Tôi chỉ góp phần để các nhạc sĩ vui hơn, ca khúc của họ đẹp hơn thôi

Ở tuổi 75 mà trông nhà thơ còn rất thông tuệ. Chắc hẳn ông sẽ còn cho ra đời nhiều sáng tác mới?

Quả là tôi đã già, nhưng thơ và nhạc là cuộc sống của tôi. Tôi sẽ chưa dừng ở con số 126 bài thơ được phổ nhạc. Tôi luôn nuôi dưỡng, ấp ủ cảm xúc sáng tạo và vẫn mong thơ tôi được các nhạc sĩ yêu mến đưa vào đời sống âm nhạc.

Xin cảm ơn nhà thơ Tạ Hữu Yên. Kính chúc nhà luôn mạnh khoẻ có thêm nhiều bài thơ hay gợi cảm hứng sáng tạo cho các nhạc sĩ làm nên những ca khúc hay cho công chúng yêu thơ, yêu nhạc.

  • Cẩm Hạ

Việt Báo
contentlength: 7876
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..