Thành lập Trung tâm bản quyền văn học đầu tiên

14:44 29/10/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Thanh lap Trung tam ban quyen van hoc dau tien
Một tác phẩm của nhà văn Ma Văn Kháng.

Tháng 12 tới, lần đầu tiên, các nhà văn Việt Nam sẽ có một "bà đỡ" đứng ra lo chuyện tác quyền. Nhà văn Cao Tiến Lê, Uỷ viên thường trực Hội Nhà văn Việt Nam, trò chuyện với TS về hoạt động của Trung tâm.

- Công ước Berne về việc bảo hộ các tác phẩm văn học nghệ thuật đã có trên thế giới từ năm 1971, còn ý tưởng thành lập Trung tâm bản quyền văn học Việt Nam cũng được rục rịch chuẩn bị dăm năm trước. Quyết định thành lập thì Hội Nhà văn đã cầm từ tháng 9. Vậy, tại sao đến tháng 12/2003, Trung tâm mới ra mắt?

- Hội Nhà văn dù đã ý thức trách nhiệm của mình, song do hạn chế kinh phí và một số điều kiện chủ quan khác nên chưa thể tiến hành công việc bảo hộ bản quyền ngay lúc ấy.

Vấn đề bản quyền chỉ trở nên cấp bách khi xã hội, nền kinh tế Việt Nam bước vào cơ chế thị trường. Các vụ việc vi phạm bản quyền như: ghi tên sai tác giả, ăn cắp văn, trích đoạn không phù hợp và không đảm bảo tính trung thực của bản gốc, tự ý sửa đổi tác phẩm mà không được sự chấp thuận của tác giả... bây giờ ngày càng tràn lan (theo thống kê từ Cục Bản quyền thì đã có tới 500 trường hợp vi phạm!). Mặt khác, với xu hướng hội nhập quốc tế, văn học Việt Nam sẽ trở thành một bộ phận của văn học thế giới. Do đó, ở thời điểm này, việc xác lập quyền bảo hộ cho tác phẩm trước khi công bố ra ngoài mới nóng hổi hơn bao giờ hết.

- Chương trình hành động hiện nay của Trung tâm bản quyền văn học là gì, thưa ông?

- Hiện, Ban Vận động đã hoàn tất đề án thành lập và tiến hành kêu gọi các nhà văn tham gia Trung tâm. Họ sẽ không phải tốn một xu lệ phí nào. Dự kiến Trung tâm sẽ có ít nhất 100 hội viên. Cơ cấu nhân sự gồm: Giám đốc Trung tâm, là người hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, nắm vững luật pháp và am hiểu văn chương; Hội đồng tư vấn (từ 5 đến 6 thành viên) do nhà văn Hữu Thỉnh làm chủ tịch; Hội đồng quản trị có 3 thành viên (1 giám đốc và 2 phó giám đốc) cùng đại diện các bộ Kế hoạch đầu tư, Tài chính, Thương mại...

Nhiệm vụ của Trung tâm là phát hiện ấn phẩm của các tác giả trong nước được in ấn mà không xin phép. Sau khi phát hiện sai phạm, Trung tâm sẽ tiến hành xử lý và đòi tiền bồi thường tác quyền theo luật định.

- Thế nhưng có tác phẩm hay thì mới nảy ra chuyện để mà lo mất bản quyền, chứ bỏ tiền túi ra in, bán chẳng ai mua thì lấy đâu chuyện vi phạm. Vả lại, thực tế cũng không có nhiều tác giả Việt Nam được lưu vào bộ nhớ của những người mua bản quyền. Ông nghĩ sao?

- Tôi thì thấy ngược lại. Thơ cũng bị mất bản quyền đấy chứ. Người ta in rải rác khắp nơi mà không báo cho tác giả, đặc biệt là sáng tác của các cây bút trẻ. Mà in lậu thơ của những tác giả ít tiếng tăm, ít quen mặt với công chúng thì rất khó bị phát hiện.

- Cái ưu việt của Trung tâm thì đã thấy rõ. Song ngay cả Ma Văn Kháng, Phó Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam, rồi đến Nguyễn Khải và một số bậc lão làng khác cũng đều lần lượt bán đứt bản quyền cho Văn hoá phương Nam, một công ty tư nhân, để vừa được bảo hộ vừa... có lãi?

- Thì Trung tâm bản quyền văn học của chúng tôi, với biên chế 100 người, trong khi các trung tâm bản quyền trên thế giới thường có ít nhất 500 thành viên, nên ở chừng mực nào đó, chỉ có thể cố gắng bảo vệ tác quyền cho một bộ phận tác giả nhất định và là thành viên Hội Nhà văn. Thậm chí, ngay trong trường hợp vi phạm tinh vi quá thì cũng... xin chịu.

Còn trường hợp của Ma Văn Kháng, Nguyễn Khải, dù các ông ấy đã bán đứt bản quyền nhưng Trung tâm vẫn đứng ra bảo vệ quyền lợi cho họ nếu phát hiện sai phạm. Chẳng hạn, vì lợi nhuận, những công ty trên thông báo với tác giả là in 2 nghìn cuốn song thực tế lại in tới 5 nghìn cuốn.

- Vậy, kinh phí hoạt động của Trung tâm, các ông lấy ở đâu ra?

- Trung tâm bản quyền văn học là tổ chức phi chính phủ và hoàn toàn không dựa vào tiền tài trợ của nhà nước. Mỗi trường hợp phát hiện và xử lý sai phạm, tác giả bị ăn cắp bản quyền phải trích lại 1-2% số tiền mà Trung tâm đòi hộ từ phía sai phạm. Và, 100 thành viên của chúng tôi sống dựa vào phần trăm hoa hồng đó.

Hiền Hòa thực hiện

Việt Báo
contentlength: 6535
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Truyền thống đánh nhau hộc máu xí xóa hận thù năm cũ
00:00 / --:--

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..