Quảng Nam: “Chảy máu”nhà cổ

17:05 18/02/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Quang Nam Chay mau nha co
Nhìn bên ngoài bề thế là vậy, nhưng bên trong ngôi nhà cổ của ông Nguyễn Xuân An đang bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ sập đổ bất kỳ lúc nào
TTCN - Ngoài những ngôi nhà cổ ở Hội An đang được bảo quản trùng tu, Quảng Nam còn có hơn 350 ngôi nhà cổ nằm rải rác ở các làng quê đang đối mặt với nguy cơ đổ sập và “mất tích”.

Chủ nhân ngôi nhà được xem là một trong bốn ngôi nhà cổ nhất VN là cụ Nguyễn Huỳnh Anh (xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước) vừa tròn 100 tuổi. Cụ kể về ngôi nhà hơn 155 tuổi của mình: “Ngôi nhà ni do cụ cố tui là cửu phẩm bá hộ Nguyễn Đình Hoằng xây dựng từ năm 1850, dưới bàn tay tài hoa của những người thợ làng mộc Vân Hà (một làng mộc nổi tiếng ở Tam Kỳ, Quảng Nam)”.

Nhà có ba gian, hai chái, tám trụ cột cái và tám cột quân theo phong cách “tam đại kẻ truyền” duy nhất tại VN. Các vì kèo được móc nối theo kết cấu giao duyên tam đoạn. Đầu, đuôi và bụng của mỗi vì kèo được chạm khắc hình lá cúc, hoa mai, lan, tùng... hình dơi, chim điểu... tỉ mỉ và sắc nét, không hề giống bất kỳ ngôi nhà cổ nào ở Quảng Nam hiện còn. Vì mấy chục năm qua chưa được trùng tu nên nhiều hạng mục đang xuống cấp nghiêm trọng do mưa gió, mối mọt... Cụ Anh chỉ sợ khi mình nhắm mắt nằm xuống, cháu con không đủ sức gìn giữ ngôi nhà của ông bà.

Cũng như ngôi nhà của cụ Anh, ngôi nhà cổ của ông Nguyễn Nho Phán (thôn Bồng Lai, xã Điện Minh, huyện Điện Bàn, Quảng Nam) cũng được xếp trong những ngôi nhà cổ cần được bảo vệ. Đây là ngôi nhà cổ tiêu biểu do bàn tay những người thợ mộc Kim Bồng, Hội An dựng nên. Với kết cấu truyền thống hai gian, ba chái mà theo các chuyên gia của Trường đại học Nữ Chiêu Hòa, Nhật Bản kết luận, ngôi nhà cổ của ông Phán mang nét đặc trưng của nhà cổ Huế, nhưng lại có nét kiến trúc riêng vì ít chạm trổ cầu kỳ mà đường nét hết sức tinh xảo. Ngôi nhà này mới qua hai lần trùng tu, chống dột năm 1918 và lát lại nền gạch năm 1960.

Dẫu có nuối tiếc và cảm thấy có lỗi với cha ông, nhưng chủ nhân nghèo khổ của các căn nhà cổ hiện nay không còn con đường nào khác là bán những ngôi nhà cổ ghi đậm dấu ấn thịnh suy của bao thế hệ, nơi thờ tự ông bà của cả một dòng tộc. “Ngày mô cũng có người đến hỏi mua, để lại thì không có tiền sửa chữa. Còn đem bán thì sợ mắc tội với ông bà.

Nhưng ở trong căn nhà cổ ni lỡ nó đổ sập thì nguy” - ông Phạm Xuân Vinh, chủ nhân ngôi nhà cổ ở Tam An, tâm sự. Còn ông N.V.H., chủ nhân ngôi nhà cổ ở Duy Xuyên, thì kể: “Cái nhà này ông cố tui xây dựng mất ba năm, thuộc loại đẹp nhất vùng. Nhưng đến chừ bị hư hỏng nên nhắm mắt đem bán kiếm chút tiền làm lại cái nhà để thờ tự”.

Hàng trăm ngôi nhà cổ như thế ở các vùng quê Quảng Nam giờ đây có cùng chung số phận “bỏ chủ mà đi”, bởi do xuống cấp, đổ sập, không tiền trùng tu sửa chữa, được những tay săn nhà cổ tìm cách mua lại, đem về trùng tu, phục chế và bán lại. Chính vì tính toán kinh tế mà chủ nhân của các ngôi nhà cổ ở vùng quê đất Quảng đã bán đi những ngôi nhà cổ của cha ông mình để lấy tiền làm nhà mới bằng bêtông.

Theo kết quả khảo sát nhà cổ ở ba miền Bắc - Trung - Nam của Tổ chức JICA (Nhật Bản) phối hợp với Cục Di sản văn hóa và Viện Kiến trúc quốc gia thực hiện tại Quảng Nam, hiện có trên 100 ngôi nhà cổ nằm rải rác ở các làng quê cần phải sớm hoàn chỉnh hồ sơ để xếp hạng di tích. Khi những bản vẽ và tờ trình đề nghị còn nằm trên giấy thì những ngôi nhà cổ này đã không cánh mà bay.

Nhiều gia đình có nhà cổ được đề nghị xếp hạng này đã từ chối tham gia chương trình khảo sát. Bởi một lý do đơn giản: họ cho rằng khi được Nhà nước công nhận di tích thì quyền định đoạt ngôi nhà do Nhà nước quyết định. Ông Nguyễn Thượng Hỷ - cán bộ chuyên nghiên cứu nhà cổ thuộc Trung tâm Bảo tồn di sản, di tích Quảng Nam - cho biết đến năm 2003 tỉnh Quảng Nam có 350 nhà cổ nhưng hiện chỉ còn lại khoảng 200 nhà. Nghĩa là đã có 150 ngôi nhà cổ được đem bán.

HOÀI NHÂN

Việt Báo
contentlength: 6290
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Hải Phòng: Pho tượng 700 tuổi có thể tự đứng lên ngồi xuống
00:00 / --:--

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..