Quần thể di tích Cát Tiên: Vì sao cứ tiếp tục khai quật?

Thứ ba, 16 Tháng mười hai 2003, 06:01 GMT+7
  • Cảnh bề bộn giữa phế tích kiến trúc chứa lòng tháp và hiện vật thu được (góc trái là một bộ linga - yoni còn nguyên vẹn rất giá trị), tất cả đang bày ngổn ngang và... chờ trùng tu. Nhưng biết đến bao giờ?
    Một số nhà khoa học đang lo lắng cho thực trạng của quần thể di tích Cát Tiên - một quần thể kiến trúc cổ xưa đồ sộ “trú ẩn” nơi thượng nguồn sông Đồng Nai. Trải qua mười năm khai quật, ít nhất sáu đền tháp, mộ tháp... đã phát lộ. Có người cho là hãy “dừng lại và trùng tu cái đã, đừng bới ra rồi để đấy mà hư hỏng, gây thèm khát cho kẻ gian...”. Thế nhưng lại một đợt khai quật nữa (thứ 7) vừa bắt đầu cách đây chưa đầy một tuần!

    TT đã mang trăn trở trên trao đổi với ông Nguyễn Định, phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng. Ông nói về lý do tiếp tục khai quật Cát Tiên:

    Lâm Đồng lấy làm hãnh diện khi sở hữu một quần thể di tích độc đáo như thế. Tuy nhiên, để “hiểu biết” nó, cần phải đọc, thấy được giá trị trong nó nhiều hơn mới có cơ sở để đánh giá, gìn giữ… Thực tế đã trải qua mấy lần khai quật, nhưng một diện mạo toàn cục về quần thể di tích Cát Tiên vẫn chưa thể hình dung và đến lúc này vẫn chưa ai kết luận được chính thức di chỉ Cát Tiên là như thế nào, về mặt khảo cổ, lịch sử, dân tộc học, văn hóa…

    Ông Nguyễn Định
    + Nhưng có luồng ý kiến cho là khai quật chừng đó đủ rồi, còn lại cứ để cho nó bí ẩn sẽ hấp dẫn hơn!

    - Như thế sẽ không chứng minh được đầy đủ giá trị của nó. Như thế là đánh đố nhau, đánh đố những nhà nghiên cứu, đánh đố nhân dân, du khách và cả các cơ quan quản lý, bảo vệ văn hóa trong cũng như ngoài nước.

    Nên nhớ rằng quần thể di tích Cát Tiên qua khảo sát kéo dài đến 15km, dọc theo bờ sông Đồng Nai, nhưng đến giờ chúng tôi chỉ cho khai quật lần lượt từng điểm di tích một, và mười năm qua cũng chỉ tập trung ở cái lõi quanh xã Quảng Ngãi. Cuộc chinh phục quá khứ ở địa bàn Cát Tiên ắt còn dài.

    + Chính quyền Lâm Đồng cam kết sẽ bảo quản tốt nó khi bóc lộ ra. Vậy xin hỏi đó là những giải pháp gì?


    - Đúng là trước đây (bốn đợt khai quật đầu tiên) khi tiến hành khai quật đã không giữ tốt toàn bộ kết cấu kiến trúc, thiếu cẩn trọng trong từng chi tiết, có phần nóng vội để biết, hơi nghiêng về phía phát hiện hiện vật ở bên dưới (do một nhóm khảo cổ đến từ Viện Khảo cổ học VN tại Hà Nội).

    Hiện việc xử lý những tồn tại (những động thái can thiệp vào di tích) do bốn đợt đầu để lại xem ra cũng khó khăn cho chúng tôi và đó là cũng bài học để chúng tôi rút kinh nghiệm.

    Hai đợt mới đây (5 và 6), Trung tâm Khảo cổ TP.HCM (thuộc Viện Khoa học xã hội tại TP.HCM) đã tuân thủ nghiêm ngặt những gì tỉnh đặt ra: giữ nguyên hiện trạng kiến trúc, từ phế tích kiến trúc cho đến vị trí từng viên gạch. Theo đó, mỗi một phế tích kiến trúc phát lộ, sau khai quật chúng tôi lập tức cho tiến hành xây dựng mái che, hàng rào… để bảo vệ ngay; dĩ nhiên đi đôi là cử người túc trực ngày đêm.

    + Thưa ông, sao đến lúc này, nghĩa là sau gần 20 năm phát hiện, việc qui hoạch quần thể di tích này vẫn chưa xong?

    - Sự đồ sộ của di tích Cát Tiên khiến nó mang tầm cỡ quốc gia, quốc tế. Tôi nghĩ mỗi một tỉnh Lâm Đồng sẽ không đủ sức vẽ nên tương lai cho quần thể di tích này. Chúng tôi cần sự tiếp sức (về chuyên môn lẫn tài chính…) của trung ương, các nhà khoa học, cơ quan nghiên cứu, quản lý chuyên ngành… bên trên.

    Hai năm qua chúng tôi đã có văn bản gửi lên Cục Bảo tồn bảo tàng (thuộc Bộ VH-TT) đề nghị giúp lập dự án tổng thể và hiện đang chờ. Từ qui hoạch này mới tính đến “kịch bản” trùng tu, tôn tạo, cũng như quảng bá rộng rãi ra bên ngoài… Tuy nhiên, trong khi chờ trung ương, chúng tôi đang tiến hành những công việc trong khả năng: giải tỏa vườn rẫy, dân cư ra khỏi khu di tích, xây dựng phương án bảo vệ…

    NGUYỄN HÀNG TÌNH thực hiện

    Việt Báo
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Quần thể di tích Cát Tiên: Vì sao cứ tiếp tục khai quật?

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Quần thể di tích Cát Tiên: Vì sao cứ tiếp tục khai quật? bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Quan the di tich Cat Tien Vi sao cu tiep tuc khai quat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Quần thể di tích Cát Tiên: Vì sao cứ tiếp tục khai quật? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - VĂN HÓA - TIN VĂN HÓA