Phan Thị Thanh Nhàn - Người chị trong thơ và đời của chúng tôi

12:35 18/08/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Gọi chị như vậy, đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Vì chị là người hơn chúng tôi về mặt nổi tiếng sớm, rất nổi là đằng khác với bài thơ Hương thầm từ những năm chống Mỹ.

Phan Thi Thanh Nhan Nguoi chi trong tho va doi cua chung toi
Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn
Bài thơ như giấy thông hành để đi đâu chỉ cần nói đây là tác giả bài thơ Hương thầm là khán giả đã ồ lên biết ngay đó là chị. “Cửa sổ hai nhà cuối phố - Chẳng hiểu vì sao không khép bao giờ...”

Về tuổi tác chị cũng ở tư thế “bà chị cả” của chúng tôi. Bao nhiêu năm nay, chị luôn gắn bó (và cả đàn đúm) với đám làm thơ nữ chúng tôi bất kể đó là “đứa” vào nghề lâu hay mới đang tấp tểnh...Đứa ở xa lắc hay đang ở rất gần chị cũng đều yêu mến và chú ý.

Có thể điều quan tâm này là do thói quen rất tốt của chị được tạo nên bởi đã có thời gian dài chị giữ chức Phó Chủ tịch Thường trực Hội Văn nghệ Hà Nội và là thành viên Ban Nhà văn nữ Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi nghĩ đó chỉ là một phần thôi, cái chính chị là người tốt bụng, luôn quan tâm, ưu ái bạn bè nên mới có được một tình cảm, một thói quen thường trực như vậy.

Còn nhớ mỗi lần Lâm Thị Mỹ Dạ ở Huế ra là chị Nhàn lại gọi điện thông báo cho cả đám thơ nữ ở Hà Nội biết để đến chơi, để cùng nhau “làm một cái gì đấy ăn cho vui” hoặc thăm hỏi chuyện trò, chia sẻ với Mỹ Dạ nhất là những ngày anh Hoàng Phủ Ngọc Tường - Chồng của Dạ - bị ngã bệnh ở Đà Nẵng đúng lúc Dạ đang ở Hà Nội...

Biết bao nhiêu chia sẻ, đùm túm giữa những bạn gái thơ thân thiết như Trần Thị Thắng, Phạm Hồ Thu, Trần Thị Trường, Đoàn Thị Lam Luyến, Tuyết Nga, Hoàng Việt Hằng, Hoàng Thị Minh Khanh, Nguyễn Bảo Chân và một số bạn trẻ khác... mà người đứng ra đan kết và làm trụ cột là chị Nhàn.

Các nhà thơ nữ ở TP Hồ Chí Minh ra cũng thế... Chị cứ ời ời gọi... ai đến được thì tốt còn ai bận thì thôi. Nhà chị lúc nào cũng như một trụ sở. Và, lần nào chị cũng tong tả đi chợ mua cái gì đấy về nấu “cho chúng nó ăn...”.

Nhiều lúc hứng lên chị lại gọi mời thêm cả mấy anh đến nữa... Rồi có người nhân tiện lại lôi luôn cả bạn mình chả quen biết gì với nhóm, chỉ là một fan hâm mộ Hương thầm đến để... biết mặt, góp vui... khiến nhiều bữa vui thì vui thật nhưng cũng thật khó chuyện trò thoải mái.

Một vài đứa trong chúng tôi biết tính chị tốt bụng lại không hay giận lâu nên cứ bạo miệng hỏi trước mỗi lần được chị mời: “Này, hôm nay bà chị mời những ai đấy để còn liệu xem có nên đi hay không?”. Chị cười khẳng định chắc nịch: “Chỉ có mấy đứa chúng mày thôi! Nhất định phải đến đấy! Tao đi chợ rồi, ế thì chết!”. (Nói vậy nhưng rồi thể nào cũng lại có thêm ai đó lạ hoắc ngoài danh sách).

Thế là chúng tôi lại đội nắng đội mưa nhào đến. Thấy chúng tôi, chị “lâu không thấy chúng mày, nhớ thì mời thôi!”. Chúng tôi được dịp “cáu yêu” với chị... nào là bao nhiêu việc cũng phải bỏ đấy, nào là chồng đang mệt cũng vứt “lão ấy” một mình để đến đây... Chị cười bảo: “Chúng mày ở với chồng cả đời, đến chị được mấy? Lâu rồi bỗng dưng hôm qua tao làm được một bài, đọc chúng mày nghe nhé?”.

Chúng tôi hồi hộp chờ. Giọng chị nhẹ nhàng cất lên: “Tôi bây giờ chỉ bạn với ma thôi!”. Cả đám rú lên kinh hãi: “Thơ gì mà buồn thế?”. Chị vừa cười vừa đọc tiếp: “Có kẻ bảo ta là đồ ngu coi ta như đứa ở - Có người sàm sỡ như ta là cave - Có đứa khen ta bốc trời như ta là con ngốc - Có thằng nói yêu ta rồi đem gái đến khoe...”.

Đọc xong mấy câu thơ trên không thấy chị cười nữa. Chúng tôi càng không thể cười. Cả đám vội ngồi im không dám nhao nhao trêu chị. Buồn. Quả thật là buồn khi nhà thơ nữ phải sống một mình và phải chứng kiến bao nhiêu nghịch cảnh mà không làm gì được ngoài việc khắc họa chân dung những kẻ “tử tế” đó bằng thơ - vũ khí duy nhất của chị.

Trong góc phòng khách, chỗ trang trọng nhất bao nhiêu năm nay chị đều đặt một ban thờ. Trên ban thờ duy nhất có một bức ảnh. Đó là ảnh nhà thơ Thi Nhị - chồng chị. Anh mất năm 1979 vì bạo bệnh. Tính đến nay đã ngót ba chục năm.

Ngót ba chục năm chị không ngơi hương khói cho anh dù chị rất nhiều lần chuyển đổi chỗ ở cũng như chuyển đổi cuộc sống. Nhiều lúc tôi cứ tự hỏi: ”Nếu ông Trời không bắt chị phải chịu cảnh goá bụa sớm như vậy thì nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn sẽ như thế nào?”.

Chắc chắn chị sẽ là người đàn bà hạnh phúc. Chắc chắn chị sẽ cho ra đời những bài thơ ngợi ca hạnh phúc. Chắc chắn chúng tôi sẽ vẫn có một nơi để đến, để được những hai nhà thơ đón, hai nhà thơ tiếp chuyện, hai nhà thơ rối rít giục nhau mang cái gì đó ra đãi khách... chứ không chỉ một mình chị như bây giờ.

Cái chuồng chim chót vót trên nóc trụ sở báo Hà Nội mới những năm 70 ở thế kỷ trước của gia đình chị đã từng có những ngày thương mến như thế. Nhưng Trời đã bắt chị dù không muốn lẻ bóng vẫn phải lẻ bóng... Không muốn cô đơn nhưng vẫn phải cô đơn. Cho dù lúc nào gặp chị cũng thấy chị vui.

Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn là một trong số không nhiều những nhà thơ nữ rất đam mê thể thao. Chị mê bơi lội và đánh tennis. Chị bảo nếu một ngày không tập thể thao người khó chịu lắm. Có lẽ vậy mà vóc người của chị tuy nhỏ nhắn nhưng cực kỳ săn chắc, trẻ trung. Dường như không có dấu hiệu của tuổi tác, của sự già nua và vẫn có nhiều anh quan tâm.

Có anh xa tít tận địa đầu đất nước mà vẫn thường xuyên gọi điện thăm hỏi thổ lộ tình cảm. Chị lấy đó làm vui. Bẵng đi một thời gian không thấy chị nhắc đến anh này. Chúng tôi hỏi. Chị hài hước bảo: “Mỗi lần nhấc máy lên nghe anh “A nô”... là tao đã chán không chịu đươc!”. Chúng tôi cười phá lên. Hóa ra bà chị nhà thơ của chúng tôi cũng thật hóm hỉnh.

Chị Phan Thị Thanh Nhàn hóm hỉnh và có duyên không chỉ trong thơ mà còn ở cả trong đời nữa.Chị bảo người biết tếu (ý biết đùa) là người thông minh. Chẳng có gì chán hơn quanh năm trong nhà hai vợ chồng sống với nhau toàn bằng sự nghiêm nghị, chẳng biết đùa là gì. Người ngoài mà đùa là họ tưởng thật, họ tự ái... Sống thế vô cùng tra tấn, tao không chịu nổi. Tao chỉ thích người đàn ông phải biết đùa cơ.

Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn ngoài những tập thơ đã được xuất bản như: Tháng Giêng Hai, Hương thầm, Chân dung người chiến thắng, Bông hoa không tặng, Nghiêng về anh, Bài thơ cuộc đời... mà trong đó chùm thơ có bài Hương thầm được giải nhì cuộc thi thơ báo Văn nghệ năm 1970 đã làm nổi danh chị trên thi đàn từ đó.

Chị còn viết rất nhiều truyện cho thiếu nhi mà truyện nào cũng rất đặc sắc. Như Xóm đê ngày ấy, Bỏ trốn, Tuổi trăng rằm... Đặc biệt truyện dài Bỏ trốn được giải A cuộc thi viết cho thiếu nhi của NXB Kim Đồng năm 1995 của chị đã được Hãng phim truyện VN đưa lên thành bộ phim truyện nhựa rất xúc động do đạo diễn Phạm Nhuệ Giang dàn dựng. Và người viết bài này đã “có công” phát hiện, giới thiệu để Hãng phim đưa vào sản xuất và làm biên tập cho bộ phim.

Với những đóng góp xứng đáng cho văn học nước nhà nói chung, văn học chống Mỹ nói riêng, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn đã được nhận Giải thưởng Nhà nước tháng 3/2007.

Như mọi người thường nói “áo đẹp lúc mới bạn đẹp khi cũ” dù sao thì chị em chúng tôi cũng đã cùng đi với nhau suốt chặng đường dài mấy mươi năm nay... Không chỉ ở trong Thơ mà còn ở trong Đời nữa.

Nhiều khi cũng chẳng có gì phải nhờ vả đỡ đần nhau nên chị chẳng cần ai phải đỡ gì ngoài tinh thần, tình cảm. Và chúng tôi cũng vậy. Buồn vui gì có người chị gái để trò chuyện, san sẻ và thỉnh thoảng được than thở một chút thế cũng là quí lắm rồi.

Đừng nghĩ rằng các nhà thơ nữ hễ cứ gặp nhau là chỉ để đọc thơ cho nhau nghe. Việc này có nhưng chỉ thỉnh thoảng thôi. Nói sợ mọi người không tin, nhưng quả thật chúng tôi gặp nhau chủ yếu là để chuyện tếu táo trêu chọc nhau là chính. Cuộc sống mà lúc nào cũng mang thơ ra thì... mệt lắm. Và tôi cũng “ trêu” chị Nhàn bằng bài viết này. Mong chị đừng giận mà ngừng đến chơi ôm cho bó hoa như mọi lần (cho đời nó tươi) đấy nhé...

14/8/07

Nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát

Việt Báo
contentlength: 11792
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Bắt cóc cô gái Mông lên xe ô tô để về làm vợ
00:00 / --:--

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..

Tâm điểm dư luận

  • Thời sự 24h(04/05): Chiêu lừa bán vé máy bay giá rẻ trên FB Thực hư ‘quán cơm giết người’ cạnh một BV lớn giữa Thủ đô; Báo cáo hằng ngày việc xử lý hải sản chết bất thường; Bom nằm chờ kinh phí; nghề dắt xe tải vào đường cấm; Đường nhẽo nhoẹt bùn đất, người dân khốn khổ bị thương lái ép giá; Thực phẩm "điêu" trên truyền hình nguy hại hơn thực phẩm bẩn?
  • Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường
  • Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái
  • Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

Theo dòng sự kiện

  • Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.
  • Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
  • Đàn bà Việt khổ nhất thế giới? Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..
  • Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự" Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

Việt báo cuối tuần

  • Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04) Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.
  • Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016 Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
  • Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4) Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.
  • Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4) Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.