Những người chân dài... 4,5m

15:05 02/07/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhung nguoi chan dai 4 5m
Các nghệ nhân Quần Vinh diễu hành tại Liên hoan du lịch quốc tế Hà Nội 2005
TTCN - Trên đôi chân bằng... cọc tre cao lênh khênh có khi tới 4,5m, họ làm thiên hạ kinh ngạc với đủ trò diễn từ rước kiệu đến hát quan họ, đánh đu, đá bóng, đấu kiếm, nhảy valse... Đó chính là các nghệ nhân cà kheo của xứ đạo Quần Vinh, xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định.

Từ công cụ lao động...

Tự bao đời, đôi cà kheo đã gắn bó với người dân xứ đạo Quần Vinh như bạn tri kỷ bởi đó là một công cụ không thể thiếu với những người đi biển. Lão ngư Nguyễn Văn Luận, người có hơn 70 năm gắn bó với đôi cà kheo, cho biết: “Xưa kia, các phương tiện đánh bắt thủy sản như ghe tàu… chưa sẵn có như bây giờ, hơn nữa biển ở đây lại nằm ngay cửa nên không đủ sâu để ghe, tàu hoạt động, vì thế ngư dân buộc phải nghĩ cách dùng những đôi cà kheo cao từ 1,8 - 4,5m để đi trên mặt nước mà đánh lưới, thả câu...”.

Cũng vì thế mà trẻ con xứ này khi bước đi vững trên mặt đất là lập tức phải buộc hai thanh cà kheo vào đôi chân ngay. Mới tập, chỉ để giữ thăng bằng thôi cũng đã ngã bổ nhào, bổ chửng; nhưng rồi lại phải vùng dậy, lại tập đi, lại ngã miết, đến sứt đầu mẻ trán, mình mẩy toe toét thương tích thì rồi cũng phải quen với đôi chân mới dài ngoẵng ấy. Ngày lại ngày bền gan rèn luyện như vậy nên dần dà gân cốt cứng cáp, thần kinh vững vàng, người ta sải bước trên những đôi cọc tre lênh khênh ấy một cách ngon ơ!

Ban sớm ban chiều, nhìn ra bãi biển Quần Vinh bất cứ người lạ nào cũng phải trầm trồ trước màn xiếc tuyệt mỹ: những người đàn ông dạn dày sương gió trên những đôi cọc tre đủ kích cỡ, đủ độ cao thấp (họ dùng những chiếc lốp xe đạp cũ buộc ống chân thật chắc chắn vào hai thanh cà kheo), đạp lên muôn đợt sóng biển mà đánh bắt cá. Thật kỳ thú!

... đến đồ chơi

Nhung nguoi chan dai 4 5m
Trận bóng đá trên những đôi chân lênh khênh
Cà kheo với người dân xứ này là chuyện bình thường nhưng chuyện những gióng tre ấy lênh khênh bước vào đời sống tinh thần của người dân Quần Vinh thì mới là đáng nói.

“Năm 1961, khi huyện Nghĩa Hưng vinh dự được rước huân chương thủy nông của Nhà nước trao tặng, già Riển và tôi thấy cần có một chút cây nhà lá vườn góp vui cho ngày hội nên đã vận động anh em trong đội trống của giáo xứ Quần Vinh thành lập đội cà kheo gồm 20 người tham gia đoàn diễu hành cho xôm trò. Ai ngờ được bà con nhiệt liệt tán thưởng. Vậy là chơi luôn từ dạo đó” - ông Luận sôi nổi nhớ lại.

Kể từ khi thành lập đến nay, trong hầu hết những dịp hội hè đình đám ở xã, huyện, lên đến tỉnh và cho đến tận trung ương, các thành viên trong đội cà kheo đều có mặt để góp thêm không khí tưng bừng cho ngày hội.

Những bước chân đặc biệt của họ đã đến với hầu hết những ngày hội lớn của các địa phương bạn, của cả nước: Chương trình chào đón thiên niên kỷ thứ 3 tại Hà Nội năm 2000, Liên hoan du lịch quốc tế Hà Nội năm 2001, Lễ hội dân ca vũ và trò chơi dân gian TP.HCM 2003, Liên hoan du lịch Hội An 2003, Hà Nội, Tuần Châu - Quảng Ninh 2004, Liên hoan du lịch quốc tế Hà Nội chào đón SEA Games 22, Lễ khai mạc SEA Games 22, Liên hoan du lịch quốc tế Hà Nội 2005…

Nhung nguoi chan dai 4 5m
Múa rồng trên cà kheo
Tại SEA Games 22, đại hội thể thao lớn nhất khu vực lần đầu tiên tổ chức ở VN, trong tổng số 27 HCV ban tổ chức trao cho các đoàn nghệ thuật tham gia góp vui thì đội cà kheo Quần Vinh đã bỏ túi tới ba chiếc; nhưng quan trọng hơn là những màn múa rồng, đánh đu, đấu võ, uốn dẻo... tinh tế, vui nhộn của họ trên cà kheo đã để lại nhiều ấn tượng sâu đậm trong lòng bè bạn bốn phương.

Các đồng nghiệp cà kheo trong nước thì lác mắt khi xem đội cà kheo xứ Quần Vinh biểu diễn đá bóng. Cách đây hai năm, trong một lần giao lưu, đội cà kheo tỉnh Thanh Hóa đã nhanh chóng... đầu hàng khi nhìn thấy các “siêu cầu thủ” Quần Vinh làm xiếc với trái bóng: chuyền, chọc khe, bật tường... điêu luyện trên những đôi chân lênh khênh cao tới 3m. Các đội cà kheo của tỉnh Bình Dương và Bình Phước, vốn nức tiếng ở phía Nam, trong Lễ hội dân ca vũ và trò chơi dân gian tổ chức tại TP.HCM vào năm 2003 cũng đành chịu thua cà kheo Quần Vinh với tỉ số 0-3 sau hai hiệp giao đấu.

Luôn làm mới mình

Để đôi cà kheo ngày càng trở nên gần gũi với cuộc sống hôm nay, những nghệ nhân của xứ đạo Quần Vinh đã không chỉ luôn tập luyện cho thuần thục ngón nghề mà còn phải trăn trở tìm trò mới. Trên những đôi chân dài từ 2 - 4,5m, họ có thể nhảy múa, rước kiệu, hát quan họ, đá bóng, chơi cầu lông, đấu kiếm, chơi xà đơn xà kép...

Anh Nguyễn Văn Ngư, người có gần 30 năm gắn bó với đội, cho biết: “Dưới mặt đất, nếu các động tác mình thể hiện được 100% thì trên đôi cà kheo, các thao tác ấy chỉ chính xác được tới 70% là cùng. Chính vì thế mà chúng tôi phải tập hàng chục lần mới mong thuần thục”.

Đã gắn bó với đôi cà kheo từ thuở dăm bảy tuổi, lại chăm rèn ngón nghề nên các nghệ nhân của gánh xiếc đặc biệt này đã đạt trình độ đến thâm hậu; tuy nhiên lênh khênh trên độ cao như thế, ai dám khẳng định sẽ an toàn tuyệt đối.

Nhung nguoi chan dai 4 5m
Biểu diễn xà đơn
Mọi người trong đội vẫn chưa nguôi ám ảnh về tai nạn của anh Bùi Văn Tính. Trong một lần biểu diễn khiêng kiệu, anh Tính bị chuột rút, ngã từ độ cao gần 3m xuống đất bất tỉnh nhân sự. May mắn thoát chết nhưng anh phải mang thương tật suốt đời. Còn anh em ngã trong khi tập hay lúc biểu diễn là chuyện cơm bữa. Ngay anh Ngư cũng có một “bộ sưu tập” các vết sẹo lớn nhỏ trên thân mình: cái vừa liền da, cái đã thành sẹo thâm xì, cái vẫn đang rỉ nước vàng...

Có thể nói những nghệ nhân cà kheo xứ Quần Vinh chỉ biết trông cậy hết vào kinh nghiệm và trên hết là lòng dũng cảm chứ tịnh không có bất kỳ một hình thức bảo vệ nào khi đắm mình vào cuộc chơi đầy mạo hiểm. Nhưng những mối hiểm nguy ấy chưa một lần làm họ nhụt chí, trái lại càng thôi thúc những “người khổng lồ” này đam mê được thi thố tài năng khắp nẻo…

Thoáng ước mơ

Nghĩa Thắng là một trong những xã nghèo, thuộc vùng sâu vùng xa của huyện Nghĩa Hưng. Ngân sách của xã luôn rất eo hẹp nên không có kinh phí để hỗ trợ hoạt động của đội cà kheo, nên bao năm nay 28 thành viên chính thức của đội vẫn vui vẻ chấp nhận cảnh “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”.

Nhung nguoi chan dai 4 5m
Đuổi bắt trên cà kheo

Sau những giờ vất vả mưu sinh, họ lại tụ họp nhau tại bãi biển mênh mang gió cát để cùng làm xiếc với đôi cà kheo, để xóa hết những mệt nhọc ưu phiền và để bảo ban lớp trẻ, giúp các thế hệ đàn em trui rèn... chân nghề, sẵn sàng đi biểu diễn ở khắp nơi.

Ước mơ lớn nhất của các nghệ nhân đội cà kheo xứ đạo Quần Vinh là “được Nhà nước quan tâm, sớm có hình thức thi đấu kiểu giải vô địch quốc gia, sau nữa là mời được thật nhiều đội cà kheo của nước ngoài về thi thố tài nghệ cho chúng tôi được học hỏi và có cơ hội đem chuông đi đánh xứ người cho thỏa chí”.

Không biết đấy có phải là một mơ ước viển vông?

ĐỖ QUANG TUẤN HOÀNG

Việt Báo
contentlength: 11839
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..