Nếu

11:23 18/11/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Tiếp theo hai bài thơ của Giosuè Carducci , Nobel Văn chương 1906, chúng tôi xin giới thiệu một bài thơ của Rudyard Kipling , Nobel Văn chương 1907, qua bản dịch của Hồ Văn Hiền, một bác sĩ. Chúng tôi chân thành cám ơn Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây và ông Đoàn Tử Huyến đã cung cấp cho chúng tôi bản dịch này, cũng như một phần quan trọng các tư liệu trong chuyên đề Các bậc thầy văn chương thế giới.

Lời người dịch: Sau mười mấy năm hành nghề bác sĩ nhi khoa, một số đông bịnh nhân của chúng tôi đã đến tuổi teenager (mười ba trở lên, lứa tuổi nữ thập tam nam thập lục của chúng ta), những lần khám bịnh về thể chất không còn thường như trước nữa . Ðây là lúc cha mẹ bắt đầu lo nhiều về đời sống tinh thần và đạo đức của các em. Các em có đời sống vật chất bảo đảm, cơ thể phát triển nhanh hơn thế hệ trước. Xã hội tân tiến thì đầy cám dỗ, nằm ngay cả trong bốn bức tường của nhà mình (điện thoại, internet, truyền hình cáp). Trường học có nhiệm vụ rất giới hạn về giáo dục về các giá trị tinh thần, đạo đức và nhất là tâm linh. Một số nguyên tắc dạy ở lớp học có thể quá phóng khoáng với một số gia đình. Mỗi người cha, người mẹ phải quyết định dạy cho con mình những nguyên tắc nào đó để hy vọng chúng sẽ lớn lên thành một con người theo đúng nghĩa của nó, nghĩa là dạy (nếu có thể) chúng một nghệ thuật sống.

Bài thơ ‘’If’’ sau đây của Rudyard Kipling, văn thi sĩ người Anh cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ thứ 20. Oái oăm thay, Kipling chỉ có một người con trai, chẳng may chết yểu, chắc chưa đủ thời gian để trở thành con Người mẫu mực, lý tưởng được mô tả trong bài thơ này. Tuy nhiên, theo thiển ý, bài thơ này là bài thơ hay nhất mà chúng tôi biết nói về nghệ thuật sống, có lẽ đúng cho cả nam lẫn nữ và đã giúp cho nhiều người thanh niên tìm ra một lý tưởng sống đẹp. Một số tư tưởng phù hợp với đạo trung dung, với quan niệm về nhân, lễ, nghĩa, trí, tín của Khổng giáo và ngay cả Phật giáo của Phương Ðông.

Bài thơ này hình như từng được ông Nguyễn Hiến Lê dịch từ bản tiếng Pháp, chừng bốn mươi năm trước khi ông dịch cuốn ‘’Un Art de Vivre’’ của André Maurois ra tiếng Việt. Rất tiếc, vì tìm không được các bản dịch tiếng Việt cũ của bài này, chúng tôi tạm dịch lại ra tiếng Việt để giúp các độc giả không rành tiếng Anh.

*

* *

Nếu

Neu
Gia đình, tác phẩm của điêu khắc gia người Anh Henry Moore (1898-1986)

Nếu con vẫn bình tâm lúc mọi người chung quanh

Hoảng hốt và đổ lỗi cho con;

Nếu con vẫn tự tin khi mọi người nghi ngờ khả năng con,

Nhưng vẫn không buồn lòng vì mình bị nghi ngờ:

Nếu con có thể đợi và không mỏi mệt vì trông chờ,

Hoặc bị người lừa dối, đừng gian dối với ai,

Hoặc bị người ghét, đừng để hận thù xâm chiếm lòng con,

Tuy thế đừng đóng vai quá tốt, đừng nói lời quá khôn ngoan.

Nếu con có thể mơ nhưng không để mộng mơ làm chủ con;

Nếu con có thể suy tư song không lấy tư duy làm mục đích;

Nếu con có thể gặp Khải Hoàn và Thảm Bại

Mà vẫn đối xử hai kẻ giả dối này như nhau:

Nếu con chịu đựng nghe sự thật con vừa nói ra

Bị kẻ tiểu nhân bóp méo giăng bẩy lừa kẻ dại,

Hoặc nhìn công trình đờI con, đổ vỡ,

Và cúi xuống xây dựng lên với dụng cụ đã mòn.

Nếu con dám đem hết đống tiền con thắng được

Ðổ vào một trận úp ngửa ăn thua,

Và mất hết, và lại bắt đầu từ số không,

Và không một tiếng thở than về sự mất mát của mình:

Nếu con ép được tim con, và từng sợi gân thớ thịt

Phục vụ mục tiêu của con lúc từ lâu sức chúng chẳng còn,

Và cố bám víu vào lúc mà trong con chẳng còn gì

Ngoài Ý chí giục con: "Ðừng bỏ cuộc".

Nếu con có thể chuyện trò với đám đông mà vẫn giữ gìn đạo đức,

Hoặc giao du với Vua chúa - vẫn không xa đám thường đinh,

Nếu con không để bạn thân cũng như kẻ thù làm con khổ,

Nếu con trọng mọi người, nhưng không một ai quá lố:

Nếu mỗi phút qua đi không bao giờ chờ đợi

Trong nuớc rút cuộc đua con chạy đủ sáu mươi giây,

Thì mọi sư trên Trái đất thuộc về con,

Và - hơn thế nữa - con sẽ đúng là một con Người, con trai của cha!

Rudyard Kipling

· Hồ Văn Hiền dịch

Nguyên tác tiếng Anh:

If

If you can keep your head when all about you

Are losing theirs and blaming it on you;

If you can trust yourself when all men doubt you,

But make allowance for their doubting too;

If you can wait and not be tired by waiting,

Or, being lied about, don’t deal in lies,

Or, being hated, don’t give way to hating,

And yet don’t look too good, nor talk too wise;

If you can dream - and not make dreams your master;

If you can think - and not make thoughts your aim;

If you can meet with triumph and disaster

And treat those two impostors just the same;

If you can bear to hear the truth you’ve spoken

Twisted by knaves to make a trap for fools,

Or watch the things you gave your life to broken,

And stoop and build ‘em up with worn-out tools;

If you can make one heap of all your winnings

And risk it on one turn of pitch-and-toss,

And lose, and start again at your beginnings

And never breathe a word about your loss;

If you can force your heart and nerve and sinew

To serve you turn long after they are gone,

And so hold on when there is nothing in you

Except the Will which says to them: “Hold on!”

If you can talk with crowds and keep your virtue,

Or walk with kings - nor lose the common touch;

If neither foes nor loving friends can hurt you;

If all men count with you, but none too much;

If you can fill the unforgiving minute

With sixty seconds’ worth of distance run-

Yours is the earth and everything that’s in it,

And-which is more-you’ll be a Man, my son!

  • Rudyard Kipling
Việt Báo
contentlength: 18344
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..